ABD'nin Florida eyaletinde yer alan Gainesville'deki tarihi bir bölgede, arkeoloji dünyasını heyecanlandıran çok önemli bir keşfe imza atıldı. Florida Üniversitesi öğrencilerinin kazı becerilerini test ettikleri bir saha eğitimi sırasında şans eseri gün yüzüne çıkardıkları ve 400 yıl öncesine, Potano yerlilerine ait olduğu düşünülen kase şeklindeki kil çömlek, pürüzsüz yapısıyla araştırmacıları hayrete düşürdü.
Florida Doğa Tarihi Müzesi'nden tarihi arkeoloji koleksiyonları yöneticisi Gifford Waters, kazılarda genellikle sadece kırık ve çöpe atılmış eşyalar bulduklarını, dışa doğru hafifçe genişleyen bu kusursuz eserin yüzyıllarca toprağın ezici basıncına dayanmasının son derece nadir rastlanan bir mucize olduğunu belirtiyor.
KANLI İSYANLARIN TANIĞI: SAN FRANCİSCO DE POTANO MİSYONU
Keşfin yapıldığı bu tarihi alan, 1585 yılından itibaren İspanyol yerleşimciler tarafından yurtlarından edilen Timucua kültürüne bağlı Potano halkının yaşadığı büyük bir köydü. 1606 yılında İspanyol hükümeti burada Katolik bir misyon kurarak "San Francisco de Potano" adıyla yerlileri asimile etmeye çalıştı. Araştırmacılara göre, dönemin ünlü güzergahı "Kraliyet Yolu" (Camino Real) üzerinde yer alan bu bölgede, misyoner rahipler için hayat oldukça zordu. Nitekim 1656'da yerli Timucua halkının İspanyol sömürge yönetimine karşı başlattığı büyük isyan ve ardından 1706'da İngiliz akıncıların bölgeyi yerle bir etmesiyle, bu kanlı topraklardaki yerleşim yüzyıllarca sessizliğe gömüldü.
TOPRAĞIN ALTINDAN ÇIKAN 7 BİN ESER VE BARAKA GİZEMİ
Modern kazıların başladığı 2006 yılından bu yana bölgede 7 binden fazla tarihi eser gün yüzüne çıkarıldı. İspanyol yapımı devasa ahşap direkler, dini kolyeler, cam boncuklar, taş aletler ve eski mutfak atıklarının yanı sıra; yeni bulunan bu sağlam çömlek, askeri bir baraka olduğu düşünülen yapının kalıntıları arasında yer alıyordu. İlginç olan ise, arkeologlara bile yabancı gelen bir tarzda üretilen bu eserin doğrudan ateş üzerinde yemek pişirmek için kullanılmamış olması. Çömleğin üzerindeki hafif yanık izlerinin, ya yemeği ısıtmak için ateşe yakın tutulmasından ya da yapım aşamasındaki fırınlanma sürecinden kaynaklandığı düşünülüyor.
BİLİM İNSANLARININ CEVABINI ARADIĞI O KRİTİK SORU
Bölgede bugüne kadar modern bir yapılaşmanın olmaması, kazı alanının tarihi dokusunu kusursuz bir şekilde korumasını sağladı. Ancak bu eşsiz keşif, beraberinde büyük bir soru işareti de getirdi. Uzman Gifford Waters'ın da vurguladığı gibi: "Hala rahatlıkla kullanabileceğiniz sağlam bir eşyayı öylece geride bırakmazsınız." Peki ama çizik bile almamış bu eşsiz çömlek neden yüzyıllar önce kasıtlı olarak bir çukura atıldı? Arkeologlar şimdi bu esrarengiz sorunun peşine düşerek İspanyol, İngiliz ve Yerli halklar arasındaki o çalkantılı dönemin sırlarını tamamen aydınlatmayı hedefliyor.
Sabah.com.tr Uygulamamızı İndirin
Uygulamalara Özel Ayrıcalıkları Keşfedin!
