Sabah Memurlar sizlerden gelen soruları yanıtlıyor...
SORU: Aday olarak atanan memurun doğum sonrası yasal iznini kullanması, doğum sonrası aylıksız izne ayrılması nedeniyle aday memur eğitimlerine katılamaması sebebiyle adaylık eğitimlerini tamamlamadan asalet tasdikinin yapılması mümkün mü? Aylıksız izindeyken müteakip adaylık eğitimi programlarına katılması mümkün mü? Aylıksız izinde geçen sürelerin adaylık hizmet süresinden sayılması mümkün mü?
CEVAP: 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun "Adaylığa kabul edilme" başlıklı 54'üncü maddesinde, "Sınavlarda başarılı olanlardan Devlet memurluğuna girmek isteyenler başarı listesindeki sıraya ve 47'nci maddeye göre ilan edilen kadro sayısı kadar, kurumlarınca memur adayı olarak atanırlar. Aday olarak atanmış Devlet memurunun adaylık süresi bir yıldan az iki yıldan çok olamaz ve bu süre içinde aday memurun başka kurumlara nakli yapılamaz." hükmüne; "Adayların yetiştirilmesi" başlıklı 55'inci maddesinde, "Aday olarak atanan memurların önce bütün memurların ortak vasıfları ile ilgili temel eğitime, bilahare sınıfları ile ilgili hazırlayıcı eğitime ve staja tabi tutulmaları ve Devlet memuru olarak atanabilmeleri için başarılı olmaları şarttır. Temel eğitim ile hazırlayıcı eğitim aynı kurumda yapılır. Eğitim süreleri, programları, değerlendirme esasları ve hangi kurumların sorumluluğunda yapılacağı ve diğer hususlar Başbakanlıkça hazırlanacak bir yönetmelikle düzenlenir." hükmüne; "Adaylık devresi içinde göreve son verme" başlıklı 56'ncı maddesinde, "Adaylık süresi içinde temel ve hazırlayıcı eğitim ve staj devrelerinin her birinde başarısız olanlarla adaylık süresi içinde hal ve hareketlerinde memuriyetle bağdaşmayacak durumları, göreve devamsızlıkları tespit edilenlerin disiplin amirlerinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile ilişkileri kesilir. İlişkileri kesilenler ilgili kurumlarca derhal ....... bildirilir." hükmüne; "Adaylık süresi sonunda başarısızlık" başlıklı 57'nci maddesinde de, "Adaylık süresi içinde aylıktan kesme veya kademe ilerlemesinin durdurulması cezası almış olanların disiplin amirlerinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile ilişikleri kesilir. İ" hükmüne yer verilmiştir. Aynı Kanunun "Asli memurluğa atanma" başlıklı 58'inci maddesinde ise, "Adaylık devresi içinde eğitimde başarılı olan adaylar disiplin amirlerinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile onay tarihinden geçerli olmak üzere asli memurluğa atanırlar. Asli memurluğa geçme tarihi adaylık süresinin sonunu geçemez." hükmü bulunmaktadır. 657 sayılı Kanunun bahsi geçen 55'inci maddesine göre hazırlanarak 27/06/1983 tarihli ve 18090 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmak suretiyle yürürlüğe konulan "Aday Memurlarının Yetiştirilmelerine İlişkin Genel Yönetmelik" ile aday memurların yetiştirilmesi için uygulanacak eğitim programları, eğitim süreleri, eğitimlerde uygulanacak sınavlar, sınav değerlendirme esasları ve ilgili diğer hususlar düzenlenmiştir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun "Aylıksız izin" başlıklı 108'inci maddesinin (B) bendinde, "Doğum yapan memura, 104'üncü madde uyarınca verilen doğum sonrası analık izni süresinin bitiminden; eşi doğum yapan memura ise, doğum tarihinden itibaren istekleri üzerine yirmi dört aya kadar aylıksız izin verilir." hükmü yer almaktadır. Yukarıdaki hükümler çerçevesinde; 1Aday Devlet memurlarının adaylık süresinin iki yılı geçemeyeceği ve bu süre içinde temel eğitim, hazırlayıcı eğitim ve staja tabi tutulmalarının görev yaptıkları kurumların sorumluluğunda ve yükümlülüğünde olduğu; aday Devlet memurlarından adaylık süresi içinde adaylık eğitimlerine tabi tutulamayanların asli memurluğa atanıp atanamayacakları hususunun ise, eğitimleri bilahare tamamlatılmak suretiyle mevcut bilgi ve belgeler çerçevesinde kurumlarınca değerlendirilmesi gerektiği, 2 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 54'üncü maddesine göre bir yıldan az iki yıldan çok olamayacak şekilde belirlenmiş olan aday Devlet memurlarının adaylık süresi hesaplanırken, aylıksız izinde geçen sürelerin adaylık süresinden sayılamayacağı, 3 Aylıksız izinde geçen sürelerin, 657 sayılı Kanunun bahsi geçen maddesinde belirtilen zorunlu adaylık süresini durdurması sebebiyle; aylıksız izinli olan personelin, izni bitirip görevine dönmek suretiyle adaylık süresi işlemeye başlamadıkça, adaylık eğitimlerine katılmasının uygun olmayacağı, değerlendirilmektedir.