SORU: İş kazası sayılan haller neler? İş kazası sigortası kapsamında bulunan sigortalılar kimler? Hizmet akdine tabi çalışan sigortalılarının(4/a) iş kazası durumları kim tarafından, nasıl bildirilmeli? Kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlar ile köy ve mahalle muhtarlarının (4/b) iş kazası durumları kim tarafından, nasıl bildirilmeli? İş kazası bildirim süresine uymamanın yaptırımı nedir iş kazası sigortasından sağlanan haklar neler?
CEVAP: 5510 sayılı Kanunda sayılan iş kazası halleri ise şunlardır:
> Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada,
> İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle
> Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,
> Hizmet akdi ile çalışan emziren kadın sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,
> Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında,
> Kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle
meydana gelen olaylardır.
Örneğin; havai fişek üretimi yapılan atölyede çalışan sigortalının meydana gelen patlama sonucu yaralanması veya vefat etmesi iş kazasıdır.
İŞ KAZASI SİGORTASI KAPSAMINDA BULUNAN SİGORTALILAR KİMLER?
> Hizmet akdi ile çalışanlar (4/a)
> Kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlar ile köy ve mahalle muhtarları (4/b)
> Ceza İnfaz Kurumları ile Tutukevlerinde çalışanlar
> Aday çırak, çırak ve stajyerler,
> Harp Malulleri ile Vazife Malullüğü aylığı bağlanmış malullerden Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamında çalışanlar
> Türkiye İş Kurumu kursiyerleri
> Sosyal güvenlik sözleşmesi olmayan ülkelerde iş üstlenen işverenlerce yurt dışındaki işyerlerinde çalıştırılmak üzere götürülen Türk işçileri
> İntörn öğrenciler
> Tarım ve orman işlerinde hizmet akdiyle süreksiz olarak çalışan sigortalılar
> Ek 9 uncu maddede belirtilen şartlarda ev hizmetlerinde çalışan sigortalılar
BİR OLAYIN İŞ KAZASI SAYILABİLMESİ İÇİN HANGİ UNSURLARI TAŞIMASI GEREKMEKTE?
Kurumumuzca bir olayın iş kazası olup olmadığının değerlendirilebilmesi için öncelikle iş kazası geçiren kişinin,
-Sigortalı olması,
-Mutlaka bir olay ile karşılaşmış olması,
-Meydana gelen olay nedeniyle bedenen veya ruhen engelli hale gelmesi,
hallerinin bir arada bulunması gerekmektedir.
Hizmet Akdine Tabi Çalışan Sigortalılarının(4/a) İş Kazası Durumları Kim Tarafından, Nasıl Bildirilmelidir?
Hizmet akdine tabi çalışan sigortalıların iş kazası hallerinin bildirimi işverenleri tarafından yapılmalıdır. İşverenlerin iş kazasını;
Kolluk kuvvetlerine derhal,
SGK'ya olayın olduğu tarihten sonraki üç işgünü içerisinde bildirmeleri gerekmektedir.
Örneğin, Pazartesi günü iş kazası geçiren sigortalının Kuruma yapılacak iş kazası bildiriminin en geç Perşembe günü, Çarşamba günü iş kazası geçiren sigortalının ise Kuruma yapılacak iş kazası bildiriminin en geç Pazartesi günü yapılması gereklidir.
Hizmet akdine tabi çalışan sigortalıların iş kazası bildirimleri;
> e-sigorta uygulaması ile (uygulama için tıklayınız: https://uyg.sgk.gov.tr/IsvBildirimFormu/welcome.do) veya
> "İş Kazası ve Meslek Hastalığı Bildirgesi" ile doğrudan ya da posta yoluyla Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü / Sosyal Güvenlik Merkezine gönderilerek yapılabilir. Belirtilen form, https://www.sgk.gov.tr/Diger/FormveDilekceler/fed1b24a-9610-4ec1-8a4c-2d51dbb6db2c/ adresinden "SGK-032-İş Kazası ve Meslek Hastalığı Bildirim Formu" linki tıklanarak excel formatında bilgisayara indirilebilir.
Kendi Adına ve Hesabına Bağımsız Çalışanlar İle Köy ve Mahalle Muhtarlarının (4/b) İş Kazası Durumları Kim Tarafından, Nasıl Bildirilmelidir?
Kendi adına ve hesabına bağımsız çalışan sigortalıların iş kazası hallerinin bildirimi kendileri tarafından yapılmalıdır. (4/b) sigortalıları iş kazasını;
SGK'ya bir ayı geçmemek şartıyla rahatsızlığının bildirim yapmaya engel olmadığı günden sonraki üç işgünü içinde bildirmeleri gerekmektedir.
İş kazası bildirimleri;
> e-sigorta uygulaması ile (uygulama için tıklayınız: https://uyg.sgk.gov.tr/IsvBildirimFormu/welcome.do) veya
> "İş Kazası ve Meslek Hastalığı Bildirgesi" ile doğrudan ya da posta yoluyla Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü / Sosyal Güvenlik Merkezine gönderilerek yapılabilir. Belirtilen form, https://www.sgk.gov.tr/Diger/FormveDilekceler/fed1b24a-9610-4ec1-8a4c-2d51dbb6db2c/ adresinden "SGK-032-İş Kazası ve Meslek Hastalığı Bildirim Formu" linki tıklanarak excel formatında bilgisayara indirilebilir.
Tarım veya Orman İşlerinde Hizmet Akdiyle Süreksiz Olarak Çalışanların İş Kazası Durumları Kim Tarafından, Nasıl Bildirilmelidir?
Tarım veya orman işlerinde hizmet akdiyle süreksiz olarak çalışan sigortalıların iş kazası hallerinin bildirimi kendileri veya işverenleri tarafından yapılmalıdır. Kendilerinin/işverenlerin iş kazasını;
Kolluk kuvvetlerine derhal,
SGK'ya olayın olduğu tarihten sonraki üç işgünü içerisinde bildirmeleri gerekmektedir.
Örneğin, Pazartesi günü iş kazası geçiren sigortalının Kuruma yapılacak iş kazası bildiriminin en geç Perşembe günü, Çarşamba günü iş kazası geçiren sigortalının ise Kuruma yapılacak iş kazası bildiriminin en geç Pazartesi yapılması gerekir.
İş kazası bildirimleri;
> "İş Kazası ve Meslek Hastalığı Bildirgesi" ile doğrudan ya da posta yoluyla Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü / Sosyal Güvenlik Merkezine gönderilerek yapılabilir. Belirtilen form, https://www.sgk.gov.tr/Diger/FormveDilekceler/fed1b24a-9610-4ec1-8a4c-2d51dbb6db2c/ adresinden "SGK-032-İş Kazası ve Meslek Hastalığı Bildirim Formu" linki tıklanarak excel formatında bilgisayara indirilebilir.
Tarım veya Orman İşlerinde Hizmet Akdiyle Süreksiz Olarak Çalışanların İş Kazası Sigortasından Yararlanması için Şartlar Nelerdir?
Tarım veya orman işlerinde hizmet akdiyle süreksiz olarak çalışanların, iş kazası sigortasından sağlanan yardımlardan yararlanabilmeleri için iş kazasının olduğu tarihten en az on gün önce tescil edilmiş olmaları, sigortalılıklarının sona ermemiş olması ve geçici iş göremezlik ödeneğinin ödeneceği tarihte prim ve prime ilişkin her türlü borçlarının ödenmiş olması gerekmektedir.
İŞ KAZASI BİLDİRİM SÜRESİNE UYMAMANIN YAPTIRIMI NEDİR?
4/a sigortalılık statüsüne tabi sigortalıların iş kazası geçirmeleri hâlinde, belirtilen sürelerde işverence bildirim yapılmaması durumunda, bildirimin Kuruma yapıldığı tarihe kadar sigortalıya ödenecek geçici iş göremezlik ödeneği Kurumca işverenden tahsil edilir. Ayrıca bildirimi süresinde yerine getirmeyen işverenlere idari para cezası uygulanmaktadır. Söz konusu idari para cezaları, işyerinde çalışan sigortalı sayısı ve işyerinin az tehlikeli, tehlikeli, çok tehlikeli sınıfta yer alması durumuna göre farklılaştırılmış olup her takvim yılı başından geçerli olmak üzere yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanmaktadır.
4/b sigortalılık statüsüne tabii sigortalıların iş kazası geçirmeleri ve belirtilen sürelerde bildirim yapılmaması hâlinde ise, bildirim tarihine kadar geçen süre için yapılacak geçici iş göremezlik ödeneği ödenmez. Bildirim tarihinden sonraki sürelere ait geçici iş göremezlik ödeneği ödenir.
İŞ KAZASI SİGORTASINDAN SAĞLANAN HAKLAR NELER?
İş kazası sigortasından doğan haklardan yararlanabilmek için herhangi bir prim günü sınırı bulunmamakta olup, iş kazası sigortasından sağlanan haklar şunlardır:
> Geçici İş Göremezlik Ödeneği
> Sürekli İş Göremezlik Geliri
> Ölüm Geliri
> Evlenme Ödeneği
> Cenaze Ödeneği
GEÇİCİ İŞ GÖREMEZLİK ÖDENEĞİ NEDİR?
Geçici iş göremezlik; sigortalının iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık hallerinde Kurumca yetkilendirilen hekim veya sağlık kurulu raporlarında belirtilen istirahat süresince geçici olarak çalışamama halidir.
Geçici iş göremezlik ödeneği; sosyal sigortacılık bakımından, iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık sigorta kollarından istirahatli bulunan sigortalıya işten kaldığı günler için Kurumca ödenen parasal yardımdır.
GEÇİCİ İŞ GÖREMEZLİK ÖDENEĞİ HANGİ ORANLARDA ÖDENMEKTE ?
Geçici iş göremezlik ödeneği; Kurumca yetkilendirilen hekim veya sağlık kurullarından istirahat raporu alınmış olması şartıyla iş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle iş göremezliğe uğrayan sigortalıya her gün için ödenir.
İş kazası- meslek hastalığı halinde verilecek geçici iş göremezlik ödeneği,
> Yatarak tedavilerde günlük kazancının yarısı,
> Ayaktan tedavilerde ise günlük kazancın üçte ikisidir.
Ancak, 4/b sigortalılık statüsüne tabi sigortalılara, iş kazası ve meslek hastalığı halinde geçici iş göremezlik ödeneği yatarak tedavi süresince veya yatarak tedavi sonrası bu tedavinin gereği olarak istirahat raporu aldıkları sürede ödenir.
GEÇİCİ İŞ GÖREMEZLİK ÖDENEĞİNDEN FAYDALANMAK İÇİN ŞARTLAR NELER?
İş kazası sonucu ödenen geçici iş göremezlik ödeneğinden yararlanma koşulları arasında belli bir sigortalılık süresi, prim ödeme gün sayısı ve yaş gibi faktörler yer almaz. Sigortalılık niteliği devam eden sigortalının iş kazası sonucu iş göremez hale gelmesi durumunda Kurumca geçici iş göremezlik ödeneği ödenir.
Ancak, 4/b sigortalıları ile tarım ve orman işlerinde hizmet akdiyle süreksiz olarak çalışan sigortalılarının geçici iş göremezlik ödeneği hakkından yararlanabilmeleri için genel sağlık sigortası dahil prim ve prime ilişkin her türlü borçlarının ödenmiş olması gerekmektedir.
SİGORTALILIK NİTELİĞİ NE ZAMAN SONA ERER?
İş kazası açısından sigortalılık niteliği;
Hizmet akdine tabi çalışan sigortalılar için hizmet akdinin sona erdiği tarihten,
Kendi nam ve hesabına çalışan sigortalılar için terk tarihinden itibaren sona erer. Sigortalılık niteliğinin sona erdiği tarihten sonra iş kazası nedeniyle alınan istirahat raporlarına, ilk istirahat raporu ya da devam raporu olup olmadığına bakılmaksızın geçici iş göremezlik ödeneği ödenmez.
Sabah.com.tr Uygulamamızı İndirin
Uygulamalara Özel Ayrıcalıkları Keşfedin!
