Refakat izni için sağlık raporu nereden alınabilir?

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 105 inci maddesinde, "...Ayrıca, memurun bakmakla yükümlü olduğu veya memur refakat etmediği takdirde hayatı tehlikeye girecek ana, baba, eş ve çocukları ile kardeşlerinden birinin ağır bir kaza geçirmesi veya tedavisi uzun süren bir hastalığının bulunması hâllerinde, bu hâllerin sağlık kurulu raporuyla belgelendirilmesi şartıyla, aylık ve özlük hakları korunarak, üç aya kadar izin verilir. Gerektiğinde bu süre bir katına kadar uzatılır." hükmü yer almaktadır.

Öte yandan; 29.10.2011 tarihli ve 28099 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Devlet Memurlarına Verilecek Hastalık Raporları ile Hastalık ve Refakat İznine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 10 uncu maddesinde, "(1) Memurlara 657 sayılı Kanunun 105 inci maddesinin son fıkrası uyarınca izin verilebilmesi için memurun; a) Bakmakla yükümlü olduğu ana, baba, eş ve çocuklarından birinin, b) Bakmakla yükümlü olmamakla birlikte refakat edilmediği takdirde hayatı tehlikeye girecek ana, baba, eş ve çocuklarıyla kardeşlerinden birinin, ağır bir kaza geçirdiğinin veya tedavisi uzun süren bir hastalığı bulunduğunun sağlık kurulu raporuyla belgelendirilmesi zorunludur. (2) Birinci fıkra çerçevesinde düzenlenecek ve refakat sebebiyle izin verilmesine esas teşkil edecek sağlık kurulu raporunda; refakati gerektiren tıbbî sebepler, refakat edilmediği takdirde hayatî tehlike bulunup bulunmadığı, sürekli ve yakın bakım gerekip gerekmediği, üç ayı geçmeyecek şekilde refakat süresi ve varsa refakatçinin sahip olması gereken özel nitelikler yer alır. Gerekli görülmesi hâlinde üç aylık süre aynı koşullarda bir katına kadar uzatılır. (3) Aynı kişiyle ilgili olarak aynı dönemde birden fazla memur refakat izni kullanamaz. (4) Aynı kişi ve aynı vakaya dayalı olarak verilecek refakat izninin toplam süresi altı ayı geçemez. (5) İzin süresi içinde refakati gerektiren durumun ortadan kalkması hâlinde memur iznin bitmesini beklemeksizin göreve başlar. Bu durumda veya izin süresinin bitiminde, göreve başlamayan memurlar izinsiz ve özürsüz olarak görevlerini terk etmiş sayılarak haklarında 657 sayılı Kanun ve özel kanunların ilgili hükümlerine göre işlem yapılır. (6) Refakat izni kullanılırken memurun aylık ve özlük haklan korunur." hükmü yer almaktadır. Devlet memuruna refakat sebebiyle izin verilmesine esas teşkil edecek sağlık kurulu raporunda; refakati gerektiren tıbbî sebepler, refakat edilmediği takdirde hayatî tehlike bulunup bulunmadığı, sürekli ve yakın bakım gerekip gerekmediği, üç ayı geçmeyecek şekilde refakat süresi ve varsa refakatçinin sahip olması gereken özel niteliklerin yer alması gerekmektedir. Refakat sebebiyle izin verilmesine esas teşkil edecek sağlık kurulu raporunun bahsi geçen hususlardan 2 herhangi birini içermemesi halinde Devlet memuruna refakat izni verilmesi mümkün bulunmamaktadır.

Diğer taraftan; 19.5.2026 tarihli ve 33258 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sağlık Raporları Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinde, "... c) Durum bildirir tek hekim sağlık raporu: Kişilerin sağlık durumları hakkında karar verilen ve tek hekim tarafından düzenlenen sağlık raporunu, ... j) Sağlık hizmeti sunucusu: Sağlık hizmeti sunan ve/veya üreten gerçek kişiler ile kamu tüzel kişileri veya özel hukuk tüzel kişilerini ve bunların tüzel kişiliği bulunmayan şubelerini, k) Sağlık kurulu: Tek hekimin yetkisi dışında kalan hususlarda veya mevzuatta sağlık kurulu raporunun öngörüldüğü hâllerde, kişilerin sağlık durumları hakkında karar vermeye yetkili organları, l) Sağlık kurulu raporu: Tek hekimin yetkisi dışında kalan hususlarda kişilerin sağlık durumları hakkında karar verilen, üç veya daha fazla uzman hekim tarafından düzenlenen sağlık raporunu, ..." hükmü ile 29 uncu maddesinde, " Refakat iznine esas sağlık kurulu raporları üç hekimli sağlık kurulunda düzenlenir.

Raporda hastanın ICD tanı/tanıları, genel sağlık durumu, refakati gerektiren tıbbi sebepler, refakat edilmediği takdirde hayati tehlikenin bulunup bulunmadığı, birden fazla tanı varsa hangi tanı/tanıların hayati tehlike kapsamında değerlendirildiği, sürekli ve yakın bakımın gerekip gerekmediği ve varsa refakat edecek kişinin taşıması gereken özel nitelikler açıkça ifade edilir. Raporda "refakat izni kullanması uygundur", "refakat izni kullanması uygun değildir" şeklinde bir karara veya refakat izni kullanacak kişinin isim ve kimlik bilgilerine yer verilmez. Refakat izninin aynı anda tek kişi tarafından kullanılması zorunludur.

Refakat iznine esas sağlık kurulu raporu, bir defada en fazla üç ay süreli düzenlenebilir. Bu raporun geçerlilik süresi, kurul tarafından gerek görülmesi hâlinde, en fazla üç aya kadar daha uzatılabilir. Bu sürenin sonunda ücretsiz refakat izni için genel durum değerlendirmesi amaçlı durum bildirir sağlık kurulu raporu düzenlenir.

Aynı kişiye aynı tanıda düzenlenecek ücretli refakat izni sağlık kurulu raporlarının geçerlilik süresi, toplamda altı ayı geçemez." hükmü yer almakta olup 10 uncu maddesinde ise üç hekimli sağlık kurulunun teşkili ve çalışma usulü belirlenmiştir

Ayrıca; . Mezkûr Yönetmeliğin 54 üncü maddesinde, "... Özel sağlık hizmeti sunucularında sağlık kurulunun teşekkül ettirilebilmesi için rapora esas ilgili uzmanlık dalının hastane ruhsatında kayıtlı bulunması ve bu branştaki kurul üyesi hekimin de hastanede tam gün esasına göre çalışması zorunludur. ..." hükmü bulunmaktadır.

Bu itibarla, refakat iznine esas sağlık kurulu raporlarının sağlık hizmeti sunucularından alınabileceği, özel sağlık hizmeti sunucularından alınan sağlık raporunun geçerli olabilmesi için mezkûr 54 üncü maddede belirtilen şartların sağlanması halinde geçerli olabileceği değerlendirilmektedir.