4/B’li sözleşmeli personel tutuklanırsa hakkında nasıl işlem yapılacak?

657 sayılı Kanunun;"Görevden uzaklaştırma" başlıklı 137 nci maddesinde,

"Görevden uzaklaştırma, Devlet kamu hizmetlerinin gerektirdiği hallerde, görevi başında kalmasında sakınca görülecek Devlet memurları hakkında alınan ihtiyati bir tedbirdir.

Görevden uzaklaştırma tedbiri, soruşturmanın herhangi bir safhasında da alınabilir."

hükmüne, "Görevden uzaklaştırılan veya görevinden uzak kalan memurların hak ve yükümlülüğü" başlıklı 141 inci maddesinde, "Görevden uzaklaştırılan ve görevi ile ilgili olsun veya olmasın herhangi bir suçtan tutuklanan veya gözaltına alınan memurlara bu süre içinde aylıklarının üçte ikisi ödenir. Bu gibiler bu Kanunun öngördüğü sosyal hak ve yardımlardan faydalanmaya devam ederler.

143 üncü maddede sayılan durumların gerçekleşmesi halinde, bunların aylıklarının kesilmiş olan üçte biri kendilerine ödenir ve görevden uzakta geçirdikleri süre, derecelerindeki kademe ilerlemesinde ve bu sürenin derece yükselmesi için gerekli en az bekleme süresini aşan kısmı, üst dereceye yükselmeleri halinde, bu derecede kademe ilerlemesi yapılmak suretiyle değerlendirilir." hükmüne,

"Memurun göreve tekrar başlatılması zorunlu olan haller" başlıklı 143 üncü maddesinde, "Soruşturma veya yargılama sonunda yetkili mercilerce:

a) Haklarında memurluktan çıkarmadan başka bir disiplin cezası verilenler;

b) Yargılamanın men'ine veya beraatine karar verilenler;

c) Hükümden evvel haklarındaki kovuşturma genel af ile kaldırılanlar;

ç) Görevlerine ve memurluklarına ilişkin olsun veya olmasın memurluğa engel olmıyacak bir ceza ile hükümlü olup cezası ertelenenler;

Bu kararların kesinleşmesi üzerine haklarındaki görevden uzaklaştırma tedbiri kaldırılır."

hükümlerine yer verilmiştir. Buna göre, Devlet memurlarının görevinin başında kalmasında sakınca görülen hallerde görevden uzaklaştırma tedbiri uygulanabileceği ve görevden uzaklaştırılan ve görevi ile ilgili olsun veya olmasın herhangi bir suçtan tutuklanan veya gözaltına alınanlara aylıklarının üçte ikisinin ödenmesi gerektiği, 143 üncü maddede yazılı hallerin gerçekleşmesi halinde görevden uzak kalınan sürelerinin kademe ilerlemesinde değerlendirileceği ile aylıklarının kesilmiş olan üçte birinin kendilerine ödeneceği anlaşılmaktadır. Bununla birlikte, söz konusu sürelerin, 657 sayılı Kanunun ilgili maddelerinde hüküm altına alınmış olan belirli bir görevde çalışma süresi veya fiilen çalışılan sürelerden sayılacağına ilişkin bir hükme yer verilmemiştir.

Bununla birlikte, bahse konu Kanunun ilgili maddelerinde yer verilen belirli bir görevde çalışma süresi ile fiilen çalışılan sürelerin hesabında bu görevde geçen süreler ile bu hususta kanun koyucunun özel olarak öngörmüş olduğu süreler değerlendirilmektedir. Bir örnek vermek gerekirse, 8/4/1929 tarihli ve 1416 sayılı Kanun kapsamında yurt dışına gönderilenlerin bu sürelerinin değerlendirilmesine ilişkin olarak aynı Kanunun 21 inci maddesinin üçüncü fıkrasında, "Bu kişilerin yurt dışında lisansüstü eğitim amacıyla geçirdikleri sürelerin tamamı, Bakanlıkça belirlenen yurt dışında azami eğitim süresini geçmemek üzere, memuriyette geçmiş sayılarak, bu sürelerin her yılı bir kademe ilerlemesine ve her üç yılı bir derece yükselmesine esas olacak şekilde değerlendirilir ve 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) fıkrasında öngörülen çalışma sürelerinin hesabında da dikkate alınır." hükmü altına alınarak söz konusu sürelerin 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) fıkrasında öngörülen çalışma sürelerinin hesabında dikkate alınması imkânı sağlanmıştır.

Şu halde, Devlet memurlarından haklarında görevden uzaklaştırma tedbiri uygulananların bu süreleri, 657 sayılı Kanunun 143 üncü maddesinde belirtilen hallerin gerçekleşmesi halinde kazanılmış hak aylığında değerlendirilmekte olup görevi ile olan fiili ilişkisi sona erdiğinden hareketle mezkûr Kanunun ilgili maddelerinde hüküm altına alınmış olan belirli bir görevde çalışma süresi veya fiilen çalışma süresinden sayılmasına imkân bulunmamaktadır.

Diğer yandan, 19/1/2023 tarihli ve 7433 sayılı Kanunun 2 nci maddesi ile 657 sayılı Kanunun 4/B fıkrasına; "Sözleşmeli personelin görevden uzaklaştırılması ile disipline aykırı fiil ve hâllerin gerçekleşmesi durumunda bu personele verilmesi gereken disiplin cezaları, disiplin cezası vermeye yetkili merciler ve disiplin kurulları ile disipline dair diğer hususlar hakkında Devlet memurlarının tabi olduğu hükümler uygulanır. Ancak, kademe ilerlemesinin durdurulması ve üstü ceza verilmesini gerektiren fiil ve hâllerde disiplin kurulunun kararı alınarak sözleşmeli personelin görevine atamaya yetkili amirin onayı ile son verilir."hükmü eklenmiş olup mezkûr Kanunun 4/B fıkrasına göre sözleşmeli pozisyonda istihdam edilen personelin görevden uzaklaştırma hükümleri bakımından 7433 sayılı Kanunun yürürlük tarihi itibarıyla Devlet memurlarının tabi olduğu hükümlerin kıyasen uygulanması öngörülmüştür.

Bununla birlikte, bahse konu Kanunun 4/B fıkrasında yer alan dördüncü paragrafının ikinci cümlesinde, "...Bu kapsamda istihdam edilen sözleşmeli personelden aynı kurumda üç yıllık çalışma süresini tamamlayanlar bu sürenin bitiminden itibaren otuz gün içinde talepte bulunmaları hâlinde bulundukları yerde aynı unvanlı memur kadrolarına atanır..." hükmüne yer verilmiştir.

Ayrıca, 6/6/1978 tarihli ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların 3 üncü maddesinde;"Sözleşmeli personelin ücreti; pozisyon unvanı, bu unvana ilişkin eğitim düzeyi, kamu kurum ve kuruluşlarında aynı kadro veya pozisyon unvanında geçen hizmet süresi dikkate alınarak tespit edilir." hükmü yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen hüküm ve açıklamalar çerçevesinde; 657 sayılı Kanunun 4(B) fıkrası kapsamında sözleşmeli pozisyonda istihdam edilenlerden görevden uzaklaştırılan ve görevi ile ilgili olsun veya olmasın herhangi bir suçtan tutuklanan veya gözaltına alınanların;

1)Görevlerinden uzak kaldığı sürelerinde mezkûr Kanunun 141 inci maddesinin birinci fıkrası hükmünün kıyasen uygulanması ve 143 üncü maddesinde sayılan hallerin gerçekleşmesi halinde bu sürelerin sözleşme ücretinin belirlenmesine esas sürelerden sayılması gerektiği,

2)Söz konusu sürelerin 657 sayılı Kanunun 4(B) fıkrasının dördüncü paragrafında yer verilen üç yıllık çalışma süresinin hesabında değerlendirilmesine imkân bulunmadığı, değerlendirilmektedir.