5393 sayılı Kanuna göre çalışan sözleşmeli çalışan personel görevden uzaklaştırılırsa görevden uzaklaştırma nasıl uygulanır? Memuriyete geçmesine engel olur mu? Ayrıntılar Sabah Memurlar'da...
5393 sayılı Belediye Kanununun 49 uncu maddesinde, "... Belediye ve bağlı kuruluşlarında, norm kadroya uygun olarak çevre, sağlık, veterinerlik, teknik, hukuk, ekonomi, bilişim ve iletişim, plânlama, araştırma ve geliştirme, eğitim ve danışmanlık alanlarında avukat, mimar, mühendis, şehir ve bölge plâncısı, çözümleyici ve programcı, tabip, uzman tabip, ebe, hemşire, veteriner, kimyager, teknisyen ve tekniker gibi uzman ve teknik personel yıllık sözleşme ile çalıştırılabilir. Sözleşmeli personel eliyle yürütülen hizmetlere ilişkin boş kadrolara ayrıca atama yapılamaz. ... Üçüncü ve dördüncü fıkra hükümleri uyarınca çalıştırılacak personele her ne ad altında olursa olsun sözleşme ücreti dışında herhangi bir ödeme yapılmaz ve ücret mahiyetinde aynî ya da nakdî menfaat temin edilmez. Bu personel hakkında bu Kanunla düzenlenmeyen hususlarda vize şartı aranmaksızın 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilenler hakkındaki hükümler uygulanır. ..." hükmü yer almaktadır. Diğer taraftan, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun; 4 üncü maddesinde, "... Sözleşmeli personelin görevden uzaklaştırılması ile disipline aykırı fiil ve hâllerin gerçekleşmesi durumunda bu personele verilmesi gereken disiplin cezaları, disiplin cezası vermeye yetkili merciler ve disiplin kurulları ile disipline dair diğer hususlar hakkında Devlet memurlarının tabi olduğu hükümler uygulanır. Ancak, kademe ilerlemesinin durdurulması ve üstü ceza verilmesini gerektiren fiil ve hâllerde disiplin kurulunun kararı alınarak sözleşmeli personelin görevine atamaya yetkili amirin onayı ile son verilir. ..." hükmü, 141 inci maddesinde, "Görevden uzaklaştırılan ve görevi ile ilgili olsun veya olmasın herhangi bir suçtan tutuklanan veya gözaltına alınan memurlara bu süre içinde aylıklarının üçte ikisi ödenir. Bu gibiler bu Kanunun öngördüğü sosyal hak ve yardımlardan faydalanmaya devam ederler. 143 üncü maddede sayılan durumların gerçekleşmesi halinde, bunların aylıklarının kesilmiş olan üçte biri kendilerine ödenir ve görevden uzakta geçirdikleri süre, derecelerindeki kademe ilerlemesinde ve bu sürenin derece yükselmesi için gerekli en az bekleme süresini aşan kısmı, üst dereceye yükselmeleri halinde, bu derecede kademe ilerlemesi yapılmak suretiyle değerlendirilir." hükmü, 142 nci maddesinde, "Soruşturma sonunda disiplin yüzünden memurluktan çıkarma veya cezai bir işlem uygulanmasına lüzum kalmayan Devlet memurları için alınmış olan görevden uzaklaştırma tedbiri, 138 inci maddedeki yetkililerce (Müfettişler tarafından görevden uzaklaştırılanlar hakkında atamaya yetkili amirlerce) derhal kaldırılır. Görevden uzaklaştırma tedbirini kaldırmıyan görevli hakkında 139 uncu madde hükmü uygulanır." hükmü, 143 üncü maddesinde, "Soruşturma veya yargılama sonunda yetkili mercilerce: a) Haklarında memurluktan çıkarmadan başka bir disiplin cezası verilenler; 2 b) Yargılamanın men'ine veya beraatine karar verilenler; c) Hükümden evvel haklarındaki kovuşturma genel af ile kaldırılanlar; ç) Görevlerine ve memurluklarına ilişkin olsun veya olmasın memurluğa engel olmıyacak bir ceza ile hükümlü olup cezası ertelenenler; Bu kararların kesinleşmesi üzerine haklarındaki görevden uzaklaştırma tedbiri kaldırılır." hükmü, 144 üncü maddesinde, "140 ıncı ve 142 nci maddelerde 143 üncü maddenin a, b, c fıkralarında yazılı olanlar hakkındaki görevden uzaklaştırma tedbiri, Devlet memurunun soruşturmaya konu olan fiillerinin, hizmetlerini devama engel olmadığı hallerde her zaman kaldırılabilir." hükmü, 145 inci maddesinde, "Görevden uzaklaştırma; bir disiplin kovuşturması icabından olduğu takdirde en çok 3 ay devam edebilir. Bu süre sonunda hakkında bir karar verilmediği takdirde memur görevine başlatılır. Bir ceza kovuşturması icabından olduğu takdirde görevinden uzaklaştırmaya yetkili amir (Müfettişlerin görevinden uzaklaştırdıkları memurlar hakkında atamaya yetkili amir) ilgilinin durumunu her iki ayda bir inceliyerek görevine dönüp dönmemesi hakkında bir karar verir ve ilgiliye de yazı ile tebliğ eder." hükmü yer almaktadır. Görevden uzaklaştırma, Devlet kamu hizmetlerinin gerektirdiği hallerde, görevi başında kalmasında sakınca görülecek Devlet memurları hakkında alınan ihtiyati bir tedbir olup görevden uzaklaştırmaya yetkililer, görevden uzaklaştıran amirin sorumluluğu, ceza kovuşturması sırasında görevden uzaklaştırma, görevden uzaklaştırılan veya görevinden uzak kalan memurların hak ve yükümlülüğü, tedbirin kaldırılması, memurun göreve tekrar başlatılması zorunlu olan haller, görevden uzaklaştırma tedbirinin kaldırılmasında amirin takdiri ile görevden uzaklaştırma süresi ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiştir.
Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliğinin 14.03.2025 tarihli ve E-74073113-010.99-287958 görüş yazısında "Buna göre, Devlet memurlarının görevinin başında kalmasında sakınca görülen hallerde görevden uzaklaştırma tedbiri uygulanabileceği ve görevden uzaklaştırılan ve görevi ile ilgili olsun veya olmasın herhangi bir suçtan tutuklanan veya gözaltına alınanlara aylıklarının üçte ikisinin ödenmesi gerektiği, 143 üncü maddede yazılı hallerin gerçekleşmesi halinde görevden uzak kalınan sürelerinin kademe ilerlemesinde değerlendirileceği ile aylıklarının kesilmiş olan üçte birinin kendilerine ödeneceği anlaşılmaktadır. Bununla birlikte, söz konusu sürelerin, 657 sayılı Kanunun ilgili maddelerinde hüküm altına alınmış olan belirli bir görevde çalışma süresi veya fiilen çalışılan sürelerden sayılacağına ilişkin bir hükme yer verilmemiştir. Şu halde, Devlet memurlarından haklarında görevden uzaklaştırma tedbiri uygulananların bu süreleri, 657 sayılı Kanunun 143 üncü maddesinde hallerin gerçekleşmesi halinde kazanılmış hak aylığında değerlendirilmekte olup görevi ile olan fiili ilişkisi sona erdiğinden hareketle mezkûr Kanunun ilgili maddelerinde hüküm altına alınmış olan belirli bir görevde çalışma süresi veya fiilen çalışma süresinden sayılmasına imkân bulunmamaktadır".ifadesine yer verilmiştir.
Bu itibarla; 5393 sayılı Kanuna tabi sözleşmeli personel olarak çalışmakta olanların görevden uzaklaştırılanların ve görevi ile ilgili olsun veya olmasın herhangi bir suçtan tutuklanan veya gözaltına alınanların;
1) Görevlerinden uzak kaldığı sürelerinde mezkûr Kanunun 141 inci maddesinin birinci fıkrası hükmünün kıyasen uygulanması ve 143 üncü maddesinde sayılan hallerin gerçekleşmesi halinde bu sürelerin sözleşme ücretinin belirlenmesine esas sürelerden sayılması gerektiği,
2)- Söz konusu sürelerin 5393 sayılı Kanunun üçüncü paragrafında yer verilen üç yıllık çalışma süresinin hesabında değerlendirilmesine imkân bulunmadığı,
değerlendirilmektedir.
