Geleneksel oyuncak üreticileri Noel ve Yılbaşı sezonunda fazla satış yapamadı. Anlaşılan o ki, çocukların rüyalarını gittikçe Silikon Vadisi'nin sevimli oyuncakları süslüyor. Yılbaşından önceki haftalarda Amerikalı ebeveynlerle yapılan bir anket, yaklaşık üçte ikisinin küçük çocuklarına akıllı telefon veya tablet almayı planladığını gösterdi. Oyuncak sektöründeki bazı şirketler buna kendi dijital hamleleriyle cevap verdi; Toys "R" Us mağazalarına etkileşimli tabletler koymakla kalmayıp kendi çocuk tabletini de geliştirdi. Ama bazı ebeveynler eski ve tanıdık dostları uğruna buna karşı çıkmaya başladı. Barbie tıpkı Ninja Kaplumbağalar ve Patates Kafa gibi iyi bir sezon geçirdi. Tennessee'deki Vanderbilt Üniversitesi'nde oyuncak sektörü üzerine araştırmalar yapan Eric Johnson, The New York Times'a "Sanırım birçok genç annede fiziksel oyuncağın iyi olduğuna dair bir inanış var. Bu dijital uygulamaların popülerliğine karşı bir tepki. Bu yüzden anneler oyuncak olarak hatırladıkları bir şeyler buluyor" dedi. Johnson, "Telefonlarını ve tabletlerini sürekli yanında bulunduran ebeveynler için bu tür yetişkin oyuncakları, işi ve illaki çocukluğu anımsatmayan başka şeyleri simgeliyor" diye ekledi. Nick Bilton'ın kız kardeşi muhtemelen bu tür bir ebeveyn. Gazeteci Bilton, 8 yaşındaki yeğeni Luca ile ilgili yazısında "Milyonlarca yaşıtı gibi Luca da Minecraft adlı oyuna bayılıyor. Luca'nın annesi tipik bir Minecraft düşkünü çocuk annesi: oyunun çocuğun beynini mahvetmesinden korkuyor" dedi. Çeşitli cihazlarda oynanabilen ve yapılar inşa etmeye dayanan Minecraft görece basit bir oyun. Bilton, "Çok az kuralın olduğu oyunda en önemli şey, işleri kendi kendinize yapmak" diye yazdı. Eğitimciler burada fırsatlar görüyor. Stockholm'deki bir okulda 13 yaşındaki öğrenciler için Minecraft zorunlu. Okulun öğretmenlerinden Monica Ekman, "Çocuklar şehir planlamayı, çevresel sorunları ve iş yapmayı öğreniyor" dedi. Avustralya'da tarih öğrencileri bu oyunla antik dünyayı keşfediyor. Danimarka'da İngilizce eğitim verilen bir sınıftaki çocuklara, sadece İngilizce konuşmaları halinde Minecraft oynama izni veriliyor. California'da bazı öğrenciler yerçekimini Minecraft ile öğreniyor. Bu, çocuklar gün boyunca Xbox önünde oturmalı anlamına gelmiyor. Ne de olsa dedeleri de oynamak istiyor. The New York Times'ın haberine göre, "Beyin uzmanları bilgisayar oyunununda arabaların etrafında dönerken aynı anda yol tabelalarını izlemenin, yetişkinlerin kısa süreli hafızasını ve uzun süreli odaklanma kapasitesini geliştirdiğinibuldu". Massachusetts Teknoloji Enstitüsü'nden Earl Miller'a göre, California Üniversitesi'nde yapılan bu araştırma "Zihinsel işlevleri iyi olmayan yaşlı insanları bilişsel olarak gençleştirebileceğimizi gösteriyor. Bu çok önemli bir şey". Daha önce gençler üzerinde bu tür araştırmalar yapan Daphne Bavelier, henüz bilinmeyen olumsuz yönler de olabileceği uyarısında bulunarak "Beyni yeniden programlayabileceğimizi biliyoruz, ama bunu düzgün biçimde nasıl yapacağımızı bilmiyoruz. Beyin eğitimi konusunda daha yolun başındayız" diyor. İçlerinde Miller'ın da olduğu bazı sinirbilimciler, bu tür oyunların aşırı uyarılma (teknolojinin kötüleştirdiği bir sorun) yüzünden kaybedilen odaklanma yeteneğini geliştirebileceği umudunu dile getirirken, sürekli deneyler yapmak gerektiği uyarısında bulunuyor.
ALAN MATTINGLY
