Balkanlar’da sessiz ama büyük dönüşüm

Kültür ve Turizm Bakanlığı'na bağlı Vakıflar Genel Müdürlüğü, kültürel hafızanın önemli bir parçasını oluşturan Balkan coğrafyasında restorasyon ve ihya çalışmalarını sürdürüyor. Yıllar içinde tamamen yok olan camiler ve ecdat eserleri, yürütülen rekonstrüksiyon projeleriyle yeniden ayağa kaldırılıyor. Arnavutluk, Bosna-Hersek ve Kuzey Makedonya'da birçok tarihi eser ya tamamlanarak ibadete açıldı ya da restorasyon süreci hızla devam ediyor.

TAMAMLANAN RESTORASYONLAR
İŞKODRA KURŞUNLU CAMİİ: Restorasyonu tamamlanan İşkodra Kurşunlu Camii, 2025 Vakıf Haftası kapsamında 8 Mayıs 2025'te düzenlenen törenle Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından çevrim içi olarak açıldı.



ÇAYNİÇE SİNAN BEY CAMİİ: Tamamen yok olan Çayniçe Sinan Bey Camii için 2015'te protokol imzalandı. 2016'da başlayan rekonstrüksiyon çalışmaları Kasım 2023'te tamamlandı. Cami, 12 Temmuz 2024'te Vakıflar Genel Müdür Yardımcısı Hayrullah Çelebi'nin katılımıyla açıldı.
MOSTAR HACI BALİ CAMİİ: Mostar Hacı Bali Camii için 2019'da Bosna-Hersek İslam Birliği ile protokol imzalandı. 2022'de taş koyma töreni gerçekleştirilen caminin inşası 2023'te başladı. Eser, Bosna Vakıf Günleri kapsamında 26 Nisan 2025'te Vakıflar Genel Müdürü Sinan Aksu tarafından açıldı.



MOSTAR SEHOVİNA OPİJAC TEKKESİ: Mostar Sehovina Opijac Tekkesi için de 2019'da protokol imzalandı. 2023'te başlayan çalışmalar tamamlandı ve tekke, 26 Nisan 2025'te Bosna Vakıf Günleri kapsamında yeniden hizmete açıldı.
TUZLA BEHRAM AĞA CAMİİ: Tuzla Behram Ağa Camii için 2017'de protokol imzalandı, 2018'de restorasyon başladı. Çalışmalar Aralık 2024'te tamamlandı ve cami 5 Mayıs 2025'te açıldı.

ÇALIŞMALAR SÜRÜYOR
BOSNA-HERSEK: Nevesinje Dugaliçe Camii için 2018'de protokol imzalandı, 2022'de taş koyma töreni yapıldı. 2023'te başlayan çalışmaların son aşamaya geldiği bildirildi.
KUZEY MAKEDONYA: Manastır Koca Kadı Camii ile Hacı Mahmut Bey Camii bitişiğindeki han ve dükkânlarda restorasyon çalışmaları sürüyor.



BOSNA-HERSEK'TE 17 BİN 530 İFTAR
Vakıflar Genel Müdürlüğü, 2025 Ramazan ayında Bosna-Hersek'te üç ayrı noktada toplam 670 kişiye 17 bin 530 iftar verdi. Saraybosna Gazi Hüsrev Bey Medresesi, Doboj–Emmaus Duje Rehabilitasyon Merkezi ve Srebrenitsa Öğrenci Yurdu'nda düzenlenen programlarla ihtiyaç sahiplerine ulaşıldı.
2026 yılında da benzer şekilde üç noktada iftar organizasyonu planlanırken, ayrıca 6 bin adet kuru gıda kolisinin dağıtılması hedefleniyor.

KOSOVA'DA 16 BİN 530 İFTAR
2025 Ramazan ayında Priştine ve Prizren'de dört ayrı noktada toplam 570 kişiye 16 bin 530 iftar verildi. 2026 yılı için 14 bin 500 iftar planlanırken, 6 bin adet kuru gıda kolisinin de ihtiyaç sahiplerine ulaştırılması öngörülüyor. Vakıflar Genel Müdürlüğü, 2026 Ramazan Bayramı öncesinde Kuzey Makedonya'da öksüz ve yetim çocuklar başta olmak üzere ihtiyaç sahibi 100 çocuğa bayramlık kıyafet ve ayakkabı yardımı yapacak. Yardımların, 15 Ramazan Dünya Yetimler Günü kapsamında 5 Mart 2026'da teslim edilmesi planlanıyor.