Keneye sakın çıplak elle temas etmeyin

İnsanlarda görülen kene kaynaklı enfeksiyonlar arasında etki alanı açısından en geniş coğrafyaya sahip hastalıklardan biri olan Kırım Kongo Kanamalı Ateşi'nin (KKKA) güncel rakamlara göre Afrika, Asya, Orta Doğu ve Doğu Avrupa'da 30'dan fazla ülkede görüldüğü biliniyor. Türkiye'de ise vakalar, özellikle Tokat, Sivas, Yozgat ve Çorum başta olmak üzere İç Anadolu'nun kuzeyi, Orta Karadeniz ve Doğu Anadolu'nun kuzeyinde yoğunlaşıyor. Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Saliha Ayan, kene kabusuna karşı uyarılarda bulundu.

KİMLER RİSK GRUBUNDA?
Uzm. Dr. Ayan, hastalığın esas olarak 'hyalomma marginatum' türü keneler aracılığıyla bulaştığına ve virüsün, kenenin deriye tutunması ya da çıplak elle ezilmesi sonucu vücuda yayıldığına dikkat çekerek, "Bunun yanı sıra enfekte hayvanların veya hastaların kan ve vücut sıvılarıyla temas yoluyla da bulaşabiliyor. Tarım ve hayvancılıkla uğraşanlar, veteriner hekimler, kasaplar, sağlık çalışanları ile endemik bölgelerde yaşayan veya bu bölgelere seyahat eden kişiler en büyük risk grupları arasında" dedi.

YÜKSEK ATEŞ VE HALSİZLİK
Uzm. Dr. Ayan, kene tutunmasının ardından belirtilerin genellikle 1-5 gün içinde ortaya çıktığını söyleyerek, erken tanı için şu önemli uyarılarda bulundu: "Hastalık yüksek ateş, halsizlik, baş ve kas ağrısı, bulantı ve kusma, ishal ve karın ağrısıyla başlar. Ağır vakalarda birkaç gün içinde diş eti, burun, mide-bağırsak, idrar yolları ve diğer organlarda ciddi kanamalar oluşabilir. İlerleyen vakalarda ise şok ve çoklu organ yetmezliği gelişebiliyor. Ölüm vakaları ise çoğunlukla şiddetli kanama, şok ve organ yetmezliği nedeniyle meydana geliyor. Bu nedenle erken tanı ve tedavi, hastalığın seyrinde büyük önem taşıyor. Hastalığın tedavisinde etkinliği kanıtlanmış özel bir antiviral ilaç bulunmasa da destek tedavinin zamanında uygulanması yaşam kurtarıcı bir role sahip."

KKKA'DAN KORUNMAK İÇİN 5 ÖNEMLİ ADIM
UZM. Dr. Ayan, Kırım Kongo Kanamalı Ateşi'ne (KKKA) karşı alınabilecek en etkili korunma yöntemlerini 5 maddede şöyle sıraladı:
1- KIYAFET SEÇİMİ: Riskli alanlarda uzun kollu ve paçaları kapalı, mümkünse açık renkli kıyafetler tercih edin.
2- KONTROL: Riskli alanlardan her eve döndüğünüzde vücudunuzu mutlaka kontrol edin.
3- TEMASA DİKKAT: Vücuda tutunan keneyi fark ettiğinizde keneye çıplak elle temas etmeyin ve ezmeyin.
4 – İLK MÜDAHALE: Vakit kaybetmeden uygun bir malzeme kullanarak, keneyi deriye en yakın noktadan dikkatlice çıkarın.
5 – DESTEK ALIN: Keneyi vücuttan çıkaramıyorsanız hızlıca en yakın sağlık kuruluşuna başvurun.

ISIRMA SONRASI İLK 10 GÜNE DİKKAT!
Uzm. Dr. Ayan, özellikle kene çıkarıldıktan sonra kişilerin 10 gün boyunca ateş, halsizlik, iştahsızlık, kas ağrısı, baş ağrısı, bulantı, kusma ve ishal gibi belirtiler açısından kendilerini takip etmeleri gerektiğine dikkat çekerek, şöyle dedi: "Bu belirtilerden herhangi birinin gelişmesi halinde zaman kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulması önemli. Kenelerin artmasıyla aşı konusu da gündemde. Ancak bugün için KKKA'ya karşı dünya genelinde yaygın kullanıma girmiş, etkinliği kabul edilmiş bir aşı mevcut değil. Bu nedenle korunma önlemleri ve erken farkındalık, hastalıkla mücadeledeki güçlü yerini koruyor."