Metabolik sendrom, şeker yüksekliği, karın çevresinde yağlanma, kan yağı düzeylerinde bozukluk ve yüksek kan basıncı gibi kalp krizi risk faktörlerinin bir arada bulunduğu, temelinde insülin direncinin rol oynadığı metabolik bir bozukluk. İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Funda Orakdöğen, 'Metabolik sendrom' la ilgili önemli bilgiler verdi.
DEĞİŞEN YAŞAM TARZI
Metabolik sendromun son yıllarda bu kadar yaygın hale gelmesinin en önemli nedeninin ise yaşam tarzındaki köklü değişimler olduğunu belirten Uzm. Dr. Orakdöğen, "Teknolojinin gelişmesiyle birlikte günlük hareket miktarı ciddi şekilde azaldı, fiziksel aktivite yaşamın dışına itildi. Hızlı tüketilen, rafine şekerden ve işlenmiş karbonhidratlardan zengin beslenme alışkanlıkları da metabolizmayı olumsuz etkiliyor. Günümüzde kronik stres, düzensiz uyku, ekran maruziyetinin artması ve biyolojik ritmin bozulması da insülin direncini artıran önemli faktörler arasında" dedi.

SIK ACIKMA
Uzm. Dr. Orakdöğen, bu sendromun günümüzde en önemli özelliklerinden birinin çoğu zaman belirgin şikayet vermeden ilerlemesi, yani sessiz bir şekilde seyretmesi olduğunun altını çizerek, şöyle dedi: "Özellikle yemeklerden sonra oluşan uyku hali, sık acıkma, tatlı isteğinde artış, halsizlik, odaklanma güçlüğü ve kilo vermede zorlanma bu sürecin ilk işaretleri arasında sayılabilir."

BEL ÇEVRESİ GENİŞLİĞİ
Bununla birlikte bel çevresinde artış ve özellikle karın bölgesinde yağlanmanın dikkat edilmesi gereken en önemli fiziksel bulgulardan biri olduğunu söyleyen Uzm. Dr. Orakdöğen, "Toplumda sıkça düşünüldüğü gibi sadece göbek çevresinin geniş olması tek başına tanı koydurmaz; ancak güçlü bir uyarı işaretidir ve mutlaka diğer metabolik değerlerle birlikte değerlendirilmelidir" dedi.

5 TEMEL SAĞLIK KRİTERİ
Metabolik sendrom tanısının 5 temel sağlık kriterinin değerlendirilmesine dayandığını söyleyen Uzm. Dr. Orakdöğen, bunları şöyle sıraladı:
1- Bel çevresinde artış
2- Açlık kan şekerinin yüksek olması
3- Tansiyon yüksekliği
4- Kandaki yağ türlerinden biri olan trigliseridin yüksek olması
5- İyi kolesterol olarak bilinen HDL düşüklüğü.
CİDDİ BİR RİSK TABLOSU
TANI koymak için bu 5 temel sağlık değerlerinin tamamının bozuk olmasının gerekmediğinin altını çizen Uzm. Dr. Orakdöğen, "Bu 5 kriterden en az 3'ünün bulunması, metabolik sendrom tanısı açısından önemli bir göstergedir. Bu nedenle sadece 'şekerim biraz yüksek ya da tansiyonum sınırda' gibi ifadeler tabloyu hafife almak anlamına gelebilir. Metabolik sendrom bir bütün olarak değerlendirilmesi gereken bir durumdur ve küçük gibi görünen sapmalar bir araya geldiğinde ciddi bir risk tablosu oluşturabilir" dedi.
HAYAT KURTARAN 3 ADIM
METABOLİK sağlığını korumak isteyen bir kişinin hayatına katabileceği en etkili 3 temel adımı Uzm. Dr. Orakdöğen, şöyle sıraladı:
1- Günlük hareketinizi arttırın. Haftanın en az 5 günü, günde 30 dakika tempolu yürüyüş yapmak, haftanın 2 günü direnç egzersizi yapmak metabolizma üzerinde ciddi bir iyileşme sağlar.
2- Beslenme düzeninizi değiştirin. Rafine şeker, beyaz un ve işlenmiş gıdaların azaltılması; sebze, meyve, baklagiller, tam tahıllar ve sağlıklı yağların artırılması metabolik dengeyi olumlu yönde etkiler.
3- Kilo kontrolü çok önemli. Kilo kontrolünün olması diyabet ve kalp-damar hastalıkları riskini düşürüyor.