Komedyen Cem Yılmaz'ın geçirdiği rahatsızlığın ardından kalp ve damar sağlığı konusu bir kez daha ön plana çıktı. Sanatçının fotoğraflarını inceleyen uzmanların 'kulak memesindeki belirgin bir çizgiye' dikkat çekmesinin ardından kalp-damar rahatsızlıklarını bize önceden haber veren belirli işaretler olup olmadığı konusu ön plana çıktı. Uzmanlar Frank işareti ismi verilen bu kulak memesindeki çizgi gibi dünya tıp uzmanlarının hem fikirde olduğu 10 maddenin önden kalp-damar rahatsızlığı konusunda bizlere fikir verebildiğini belirtiyor. Gelin bu önemli belirtilere hep beraber yakından bakalım.
■ Kulak memesindeki çapraz çizgi: Frank belirtisi
Tıp literatüründe Frank işareti (diagonal earlobe crease) olarak adlandırılan bu özel çizgi, ilk kez 1970'li yıllarda kalp-damar hastalığıyla ilişkilendirilen bu bulgu, o dönemden günümüze kadar pek çok bilimsel araştırmaya ve gözlemsel çalışmaya konu oldu. Tıp uzmanları, kulak memesindeki bu çizginin kardiyovasküler riskler ve damar sertliği (ateroskleroz) ile bağlantılı olabileceğine dikkat çekiyor... Kulak memesini çapraz geçen belirgin kırışıklık, bazı çalışmalarda koroner arter hastalığıyla ilişkilendiriliyor. Ancak yaşla da ortaya çıkabildiğinden tek başına tanısal değil.

■ Göz kapaklarındaki sarı plaklar: Ksantelazma
Göz çevresindeki sarımsı yağ birikmesi son derece önemli bir bulgu olabilir. 2026'da 17 bin 925 kişilik eşleştirilmiş bir çalışmada ksantelazması olanlarda 10 yıllık kalp krizi görülme oranı yaklaşık iki kat yüksek bulundu.
■ Göz bebeğinin çevresindeki beyazgri halka
Korneal arkus ismi verilen bu renkli çizgi ileri yaşlarda yaygın olabilir. Ama özellikle genç yaşta ortaya çıktığında ailesel yüksek kolesterolün işareti olabilir.
■ Aşil tendonunun kalınlaşması
Topuk arkasındaki aşil tendonunda kolesterol birikerek sertlik ve kalınlaşma oluşturabilir. 'Tendon ksantomu' özellikle ailesel hiperkolesteroleminin karakteristik bulgularından. Eller, dirsekler ve dizlerde de görülebiliyor.

■ Bacak kıllarının azalması
Özellikle tek veya iki bacakta belirgin kıllanma kaybı, bacağa giden kan akımının azalmasının işareti olabilir. Periferik arter hastalığı bulunan kişilerde koroner arter hastalığı, kalp krizi ve inme riski de daha yüksek.
■ Ayak tırnaklarının çok yavaş uzaması
Bacak damarlarının daralmasında dokular yeterli kan alamadığı için tırnak büyümesi yavaşlayabilir. Amerikan Kalp Derneği bunu periferik arter hastalığının fiziksel işaretleri arasında sayıyor.

■ Bir ayağın diğerinden daha soğuk olması
Özellikle kalıcı ve tek taraflıysa önem kazanıyor. Ayakta solukluk, morarma veya renk değişimi de eşlik edebilir; bunlar bacak arterlerindeki daralmayı düşündürebilir.
■ Ayak veya parmak yaralarının geç iyileşmesi
Küçük bir yaranın haftalarca kapanmaması, bölgeye kanın yeterince ulaşmadığını gösterebilir. Bu da yaygın damar sertliğinin önemli işaretlerinden biri olabilir.
■ Ayak bilekleri ve bacaklarda şişme
İki ayakta birden gelişen ve giderek artan ödem, özellikle nefes darlığıyla birlikteyse kalp yetersizliğinde görülebilir. Kalp kanı yeterince pompalayamadığında sıvı dokularda birikebilir.
■ Dudakların veya parmak uçlarının mavimsi görünmesi
Dolaşım veya oksijenlenme bozukluğunun işareti olabilir. İleri kalp yetersizliğinde görülebilen fiziksel değişikliklerden biridir; elbette akciğer hastalıkları gibi başka nedenleri de vardır.