Uyum süreci, ilk kez okula başlayan çocuklar için alıştıkları ev düzeninden, anne-babalarından ve kendilerini güvende hissettikleri ortamdan ayrılarak yeni bir öğretmen, arkadaşlar, kurallar ve sorumluluklara uyum sağlamayı gerektiriyor. Psikolog Tuana Nur Yazıcılar, her çocuğun okula aynı hızda alışmasının beklenmemesi gerektiğini vurgulayarak, ailelere bu süreç için altın değerinde tavsiyelerde bulundu.
HER ÇOCUK AYNI HIZDA ALIŞAMAZ
Yazıcılar, bazı çocukların daha ilk günden sınıfa rahatlıkla girerken bazı çocukların alışmasının daha uzun sürebildiğine dikkat çekerek, şöyle dedi: "İlk günlerde; okula gitmek istememe, sabah hazırlanırken huzursuzluk, ağlama, anne-babadan ayrılmakta zorlanma, okul kapısında geri dönmek isteme, normalden daha öfkeli veya hassas olma gibi tepkiler görebiliyoruz. Bunlar tamamen normaldir. Bunların tek başına görülmesi mutlaka ciddi bir problem olduğu anlamına gelmiyor."
'KARNIM AĞRIYOR' DİYEBİLİR
Özellikle küçük çocuklarda kaygının her zaman kelimelerle ifade edilmediğini söyleyen Yazıcılar, "Çocuk 'Okula gitmek konusunda kaygılanıyorum' demek yerine bunu bedeni veya davranışları üzerinden gösterebiliyor. Bu dönemde; sabahları başlayan karın ağrıları, mide bulantısı veya baş ağrısı, iştahsızlık, uykuya dalmakta zorlanma veya gece uyanmaları, sabah hazırlanmayı sürekli geciktirme, ağlama ve öfke nöbetleri, anne veya babadan ayrılamama gibi belirtiler görülebiliyor. Özellikle şikâyetlerin okul saatleri yaklaştıkça ortaya çıkması ve hafta sonlarında belirgin şekilde azalması bizim için önemli bir ipucu olabiliyor" dedi.
DUYGULAR EVE TAŞINABİLİR
Ailelerden sık duydukları cümlelerden birinin 'Okulda iyi ama eve gelince çok huzursuz' sözleri olduğunu belirten Yazıcılar, bunu şöyle açıkladı: "Çocuk eve geldiğinde ağlayabilir, öfkelenebilir veya normalden daha tahammülsüz olabilir. Aslında çocuk gün boyunca yeni bir ortama uyum sağlamaya, kuralları takip etmeye, arkadaşlarıyla ilişki kurmaya ve duygularını kontrol etmeye çalışıyor. Eve geldiğinde ise kendisini en güvende hissettiği ortamda gün içerisinde tuttuğu duyguları daha rahat dışarı çıkarabiliyor. Bu nedenle okul uyumunu değerlendirirken yalnızca 'Sabah sınıfa girdi mi?' sorusuna değil, çocuğun gün içerisindeki ve okul sonrasındaki genel haline de bakmak gerekiyor."
OKUL REDDİNE DİKKAT!
"NE zaman uyumlanır?" sorusuna ise Yazıcılar, şu yanıtı verdi: "Her çocuk için 'Bir hafta içerisinde alışması gerekir' gibi kesin bir süre vermek doğru değil. Ancak belirtilerin zaman içerisinde hafiflemesini bekliyoruz. Eğer haftalar geçmesine rağmen; kaygı giderek artıyorsa, çocuk okula girmeyi tamamen reddediyorsa, 'alışır' diyerek beklememek gerekiyor. Okul reddi yerleşmeden önce aile, okul ve gerektiğinde ruh sağlığı uzmanının birlikte hareket etmesi süreci çok daha sağlıklı hale getirebilir."
EBEVEYNLERE KOLAYLAŞTIRICI UYARILAR
YAZICILAR, okula uyum sürecini kolaylaştırmak için neler yapılması gerektiğini şöyle sıraladı:
■ Vedaları kısa tutun. Uzun vedalar ayrılığı kolaylaştırmak yerine zorlaştırabilir. Kısa, net ve her gün benzer bir vedalaşma rutini oluşturun.
■ Ne zaman döneceğinizi çocuğun anlayacağı şekilde anlatın.
■ Habersiz gitmeyin.Çocuk ağlamasın diye gizlice uzaklaşmak güven duygusunu zedeleyebilir. Ayrılacağınızı söyleyin ve söylediğiniz zamanda geri dönmeye çalışın.
■ Okul rutinini önceden oluşturun. Uyku ve uyanma saatlerini mümkünse okul başlamadan birkaç gün önce düzenlemeye başlayın.
Sabah.com.tr Uygulamamızı İndirin
Uygulamalara Özel Ayrıcalıkları Keşfedin!
