Türkoloji çalışmalarının ve edebiyat tarihi yazımının Türkiye’de kurucu ismi olarak kabul edilen M. Fuad Köprülü, Samsun Üniversitesi (SAMÜ) Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü ve Düşünce ve Sanat Çalışmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi iş birliği ile doğumunun 130. yılında ‘Usulden Yönteme: M. Fuad Köprülü’nün Edebiyat Tarihçiliği’ başlıklı bir programla anıldı.
4 Aralık Cuma günü online bir toplantı platformu üzerinden gerçekleşen etkinlik University of Washington’dan Selim Sırrı Kuru’nun açılış konuşması ile başladı. Selim Sırrı Kuru konferansın yola çıktığı “Türk Edebiyatı Tarihinde Usul” makalesinin bir başlangıç noktası değil, bir birikimin uç nok-tası olduğunun altını çizdi. Bu yazının o dönemdeki “eski edebiyat” ve “bilimsel bir disiplin olarak edebiyatın yerinin belirlenmesi” tartışmalarıyla birlikte düşünülmesi gerektiğini ifade etti. Maka-lenin ortaya çıkış sürecini ve içinde bulunduğu bağlamı aktaran Kuru, Köprülü’nün bu makalesinin aynı zamanda oluşturucusunun beslendiği önemli bir kısmı Fransızca olan entelektüel kaynaklarla da açıklanabileceğini vurguladı. Kuru, Köprülü’nün bu makalede yürüttüğü yöntem tartışmasının daha önce izine rastlanmadığını, bu metnin ardından da uzun süre Türkçe edebiyat eleştirisinde ortaya çıkmadığını aktardı. Köprülü’nün beslendiği birincil isim olan Lanson’dan bahseden Kuru, Kö-prülü’nün makalesini yapısal olarak da parçalara ayırarak özetledi. Selim Sırrı Kuru, Köprülü’nün makalede güttüğü temel kaygının ise edebiyat tarihlerinde ve edebiyat tarihçilerinde bulunan “öznelliğe” bilimsel bir çerçeve çizmek olduğunu iddia etti. Köprülü’nün makalesinin edebiyata yaklaşımının dönemi içerisindeki yıkıcı etkisinden söz eden Kuru, bugün Köprülü ve bu dönemki edebiyat tarihi tartışmalarının yeterince ele alınmadığını ve bu eksikliğin giderilmesinin günümüzde de faydalı sonuçları olacağını söyleyerek sözlerini tamamladı.
Açılış konuşmasının ardından ilk panel Selim Sırrı Kuru’nun moderatörlüğünde Şaban Sağlık’ın Köprülü’nün Usul Makalesi Bağlamında “Belirlenmiş Anlam Kodlarını Tartışmaya Açmak” başlıklı bildirisiyle başladı, Halim Kara’nın “Osmanlıdan Cumhuriyete: Türkiye’de Modern Edebiyat Tari-hçiliğinin Oluşumu” başlıklı konuşmasıyla devam etti. İlk oturumun son konuşması ise Günil Özlem Ayaydın Cebe’nin “Edebiyat Tarihinde Usul mü, Ulus mu?” başlıklı bildirisiydi. Yüksek ilginin olduğu oturum soru cevap kısmının ardından sona erdi.
İkinci oturumda Şaban Sağlık’ın moderatörlüğünde ilk olarak Fatih Altuğ “Türk Edebiyatı Tari-hinde Usul” Makalesinde Tekâmül başlıklı bildirisini sundu. İkinci konuşmada sözü alan Alphan Akgül “Durağandan, Devinime: Kurucu Edebiyat Tarihsel İnşaya Niçin İhtiyaç Duyar?” başlıklı konuşma yaptı. Akgül’ün ardından Atiye Gülfer Gündoğdu “Köprülü ve Jauss’ta Edebiyat Tarihi Yazımı ve Alımlama Sorunu”nu ele aldı. Panelin son konuşmacısı ise Mustafa Uğur Karadeniz’di. Karadeniz’in “M. Fuad Köprülü’nün Klasik Edebiyat Estetiğine Dair Eleştirilerine Bir Cevap” başlıklı konuşmasının ardından gelen soru-cevap kısmıyla ikinci oturum tamamlandı.
Son oturum Günil Özlem Ayaydın Cebe’nin moderatörlüğünde Emrah Pelvanoğlu’nun “Ahmet Hamdi Tanpınar ve XIX. Asır Türk Edebiyatı Tarihi’nde Tarihsel İmgelem” başlıklı konuşmasıyla başladı. Pelvanoğlu’nun ardından Mustafa Altuğ Yayla “Bir Köprülü Mirası?: Diyâr-ı Rûm‘un İslami Edebi Kültüründeki “Yabancı” Tesirler Sorunu”ndan bahsetti. Ardından Kaan Kurt “Köprülü’nün Edebiyat Tarihi Yazımında Metinlerarasılığın Yeri” başlıklı bildirisini sundu. Panelin ve konferansın son konuşması Servet Gündoğdu’nun “Köprülü’nün Edebi Topos’unda Müphemiyet Olgusu: Tarih ve Yorum”uydu.
Son panelin ardından verimli ve uzun bir soru-cevap kısmı gerçekleşti ve yoğun ilgi gösterilen ve Köprülü’yü doğumunun 130. yılında anan konferansın oluşturduğu diyalog ortamının tekrarlanması yönündeki temenniler sunuldu.
