Perdesi binlerce yıldır kapanmayan sahne: Antik tiyatrolar

Dört bir yanı cennet olan güzel yurdumun her bölgesi ayrı bir kültür hazinesi. Bu kez yolculuğumuz ne plajlar ne de dağ zirveleri... Binlerce yıl önce insanların bir araya gelip tragedyalara, komedilere ve gösterilere tanıklık ettiği antik tiyatroları keşfedeceğiz. Anadolu'nun dört bir yanına yayılan bu görkemli yapılar bugün de ziyaretçilerini zamanda yolculuğa çıkarıyor. Medeniyetlerin toplumsal yaşamında estetik ve eğitici bir rol üstlenen tiyatro sahneleri antik kentlerde sanatın güç bulduğu ihtişamlı mimari eserler olarak karşımıza çıkıyor. Bugün ülkemizde envantere kayıtlı 133 adet antik tiyatro bulunuyor. Gelin geçmişin sesini günümüze taşıyan eski medeniyetlerin destansı hikayelerine tanık olmuş belli başlı antik tiyatrolara uğrayalım.

Efes: Antik dünyanın dev sahnesi
İkinci durağımız Unesco Dünya Mirası Listesi'nde bulunan İzmir'deki Efes Antik Kenti'nin kalbinde yükselen Büyük Tiyatro... Yaklaşık 24 bin kişilik kapasitesiyle antik dünyanın en büyük tiyatrolarından biri olan yapı, mimarisinin yanında tarihte oynadığı rolle de dikkat çekiyor. Liman Caddesi'nin sonunda karşınıza çıkan bu dev sahne, Efes'in bir zamanlar ne kadar canlı ve kozmopolit bir kent olduğunun da kanıtı. İhtişamıyla daha ilk bakışta seyircisini etkisi altına alan Efes Antik Tiyatro sahnesi bugün aktif olarak kullanılıyor. 2018 yılından bu yana Devlet Opera ve Balesi tarafından düzenlenen Uluslararası Opera ve Bale Festivaline ev sahipliği yapan bu görkemli yapı, daha geçtiğimiz günlerde 9. kez seyirciyi opera ve balenin eşsiz eserleriyle buluşturdu.

Türkiye'nin en ünlüsü Aspendos
İlk durağımız Aspendos... Antalya'nın Serik ilçesindeki Aspendos Antik Tiyatrosu, Türkiye'nin en ünlü en iyi korunan antik tiyatrosu olmayı hak ediyor. Roma İmparatorluğu döneminde inşa edilen yapı, yaklaşık iki bin yıl sonra bile kusursuz sayılabilecek akustiğiyle ziyaretçileri şaşırtıyor. Bu tiyatro, insan emeğinin doğayla kurduğu en zarif anlaşmalardan biridir. Sahne binasının büyük ölçüde ayakta kalmış olması, Aspendos'u dünyadaki benzerlerinden ayırıyor. Basamaklarda oturup gözlerinizi kapattığınızda, bir Roma yurttaşının alkışını duymanız işten bile değil.

Dağların arasında saklı bir sahne Termessos
Güllük Dağı Milli Parkı'nın içinde yer alan Termessos Antik Tiyatrosu, belki de Türkiye'nin en dramatik manzarasına sahip tiyatrosu. Zira 1655 metre yüksekte Toroslar'ın zirvelerine karşı kurulmuş bu yapı, doğa ve tarihin kusursuz uyumunu gözler önüne seriyor. Buraya ulaşmak biraz emek istese de karşılığında unutulmaz bir manzara vaat ediyor.

Ege'nin sessiz tanıkları Milet ve Priene:
Aydın çevresindeki Milet ve Priene tiyatroları, antik dünyanın kültürel hayatına ışık tutan önemli yapılar arasında. Milet'in geniş ölçekli Roma tiyatrosu ile Priene'nin zarif Helenistik planı, aynı coğrafyada farklı dönemlerin mimari anlayışını karşılaştırma fırsatı sunuyor.

Travertenlerin gölgesinde Hierapolis
Denizli'ye Pamukkale'nin beyaz travertenlerini görmek için yola çıkanların çoğu Hierapolis'i görünce ikinci kez hayranlığa kapılıyor. İnce işçilikle süslenmiş sahne kabartmaları ve iyi korunmuş oturma sıralarıyla tiyatro, Roma sanatının Anadolu'daki en etkileyici örneklerinden biri. Gün ışığının taşlara vurduğu saatlerde ortaya çıkan görüntü ise adeta bir açık hava müzesi hissi yaratıyor.

Kaş'tan Dalyan'a Uzanan antik sahneler
Kaş'taki Antiphellos Tiyatrosu gün batımında Akdeniz'e karşı eşsiz bir seyir noktası sunarken, Dalyan yakınlarındaki Kaunos Tiyatrosu da antik limana hâkim konumuyla dikkat çekiyor. Her ikisi de büyük anıtsal yapılardan çok, bulundukları doğal çevreyle kurdukları ilişki sayesinde hafızalarda yer ediyor.

Müzik hiç susmuyor
Ülkemizin tatil denince akla gelen ilk yerlerinden turizm cenneti Bodrum, Antik Tiyatrosuyla da meşhur. M.Ö 4. yüzyıla tarihlenen Halikarnassos kentinin günümüze ulaşan en sağlam yapılarından olan Bodrum Antik Tiyatrosu 13 bin kişilik kapasitesiyle günümüzde yaz konserlerine ev festivallere ev sahipliği yapıyor.

Gökyüzüne açılan basamaklar
Sırada Efes'e yaklaşık 2 saat uzaklıktaki Bergama var. Direksiyonu biraz kuzeye kırıp Bergama'ya ulaştığınızda siz dik yamaca inşa edilmiş dünyanın en eğimli antik tiyatrolardan biri olarak kabul edilen Bergama Antik Tiyatrosu karşılıyor. Seyir basamaklarında otururken yalnızca sahneyi değil, Bakırçay Ovası'nı da izliyorsunuz. Burada tarih ve manzara aynı karede buluşuyor.