Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Levent Akın, gripli hastaların evde ve iş yerinde alabilecekleri önlemleri anlattı.
Grip olan kişi, işyerindekilere de bulaştırmamak için kaç gün rapor almalı?
Grip hastalığı ile soğuk algınlığı birbirine çok karıştırılıyor. Grip hastalığına sadece grip mikrobu neden olurken, soğuk algınlığına sebep olan çok sayıda mikrop vardır.
SABUNA DOKUNUN
El yıkamak gripten korunmada ne kadar etkili?
Grip virüsü sabuna karşı çok duyarlıdır. Gripten korunmada ellerin bol su ve sabunla yıkanması ellere yerleşen grip virüsünü etkisizleştirir.
Toplu taşıma araçlarını kullananlarının korunması oldukça zor ama korunmak için neler yapabilirler?
Dolmuş ve otobüs gibi kısa süreli sıkışık konumdaki yerlerde hapşıranlara ve öksürenlere karşı arkalarını dönmeleri basit bir korunma önlemidir. Grip olanların toplu taşıma araçlarına binmemeleri, binmek zorunda kalanların ise hapşırırken veya öksürürken ağız ve burunlarını bir mendille kapatması büyük önem taşır.
C vitamini almak gribe karşı etkili mi? Gripten korunmak için yeterli C vitaminini meyve ve sebzelerden almak mümkün mü?
Gripten korunmak için alınan C vitamini vücudumuzun bağışıklık sistemine destek sağlar. Ancak her şeye rağmen bazı vakalarda hastalık şiddetli seyredebilir. Kısaca C vitamini, grip hastalığına özel bir korunma sağlamamaktadır.
Günde ne kadar C vitamini almak gerekir?
Gripten korunmak için kullanılan C vitamini alımı günde 500 mg olarak önerilmektedir. Fazla alınan C vitamini ise vücuttan atılmaktadır. Ülkemizde taze sebze meyve tüketimi olduğu için çiğ yenen tüm sebze ve meyvelerden C vitamini alınabilir. Yeterli C vitaminin günlük almak için iki adet portakal veya mandalina yemek yeterli olmaktadır. Aşırı narenciye tüketiminde başta böbrek taşları olmak üzere bazı sağlık sorunları ile karşılaşılabiliriz.
ÇOCUKLARA DİKKAT
Hapşırma ile birlikte grip virüsü ne kadarlık bir alana yayılıyor?
Yapılan çalışmalar ağızdan ve burundan çıkan tükürük parçacıklarının 75-200 santimlik bir mesafeye yayıldığını göstermektedir. Konuşurken çıkan tükürük parçacıklarının ise 50 santim mesafeye ulaşabildiği bilinmektedir.
Gripli biri hapşırdığında etrafındakilere de mutlaka grip virüsü bulaşıyor mu?
Evet. Hapşıran kişinin ağız ve burnundan çıkan tükürük parçacıkları bizim burun, ağız ve gözümüze ulaşırsa grip mikrobu bulaşmış demektir. Ancak belli sayıda virüs bize ulaştığı takdirde hastalık meydana gelir. Bunun yanında sigara içenlerin, sağlıklı beslenmeyenlerin, bazı kronik hastalığı olanların (kalp, böbrek hastalığı, bağışıklık sistemi yetersizliği gibi) gebelerin, yaşlı ve küçük çocukların mikrobu aldıktan sonra hasta olma olasılıkları daha yüksektir.
AYNI EVDE KALMAK VE AYNI MASADA YEMEK YASAK!
Cinsellik gribin bulaşma yollarından biri mi?
Cinsellik sırasında eşlerin ağız ve burun salgılarının birbirlerinin ağız ya da burunlarına bulaşmaması büyük önem taşır. Çünkü bulaştırdıkları zaman grip hastalığı bulaşabilir.
MESAFE 75 SANTİM OLMALI
Grip olunca çiftler yataklarını ayırmalı mı?
Grip hastası olanların boğaz ve burunlarında bol miktarda grip virüsü bulunur. Kendilerine 75 santimden daha yakın olanlara bu mikrobu bulaştırabilirler. Bu yüzden hasta olan çiftler, yaklaşık 7 gün boyunca yataklarını ayırmaları, eşlerin birbirine hastalık bulaştırmasını önler. Çiftlerin aynı evde kalmaları, aynı masada yan yana yemek yemeleri ve birbirlerini öpmeleri durumunda da hastalık bulaşacaktır.
Virüs ne kadar süre havada kalıyor?
Virüs, ağızdan atılan tükürüklerin içinde olduğu için havada kalış süresi kısadır. Ancak kuş gribi virüsü yere düştükten sonra hava akımıyla birlikte havaya yükselip bir süre kalabilir.
PLAZADA BULAŞMA RİSKİ OTOBÜSTEN DAHA AZ
Plazalarda gribin bulaşma riski daha mı yüksek? Nasıl korunmalıyız?
Plazalarda grip virüsünün bulaşma riski otobüs ve dolmuş gibi ulaşım araçlarındaki bulaşma riskine göre daha düşüktür. Ancak hastalığın hava yolu ile bulaştığı göz önüne alındığında plazalarda alışveriş sırasında, yemek yeme veya yürüme alanlarında, kalabalık ortamlarda hastalığın bulaşma riski vardır.
Grip rapor nedeni mi?
Grip hastalığı olanlara rapor vermek, hastalığın iş yerinde yayılmasını engellemek için kesin çözüm değildir ama gereklidir. Bu tip hastalığı olanların kişisel olarak korunmaları sağlanmalıdır. Grip belirtileri başladığı andan itibaren rapor alınarak yatak istirahati gereklidir.
DENGELİ BESLENEN KİŞİ GRİPTEN KAÇABİLİR
Gripten korunmak için C vitamini mi, multi vitamin mi alınmalı?
Alınacak C vitamini pek çok vitamin hapının içinde de bulunmaktadır. Multivitamin alınarak vücuda sadece C vitamini yerine pek çok vitamin ve yararlı madde alımı sağlanabilmektedir. Ancak ülkemizde yaşayan çoğu insan, dengeli beslendiği sürece ek vitamin hapları almaya gerek duymayacaktır.
AŞIYLA İLGİLİ BİLİNMESİ GEREKEN 10 TÜYO
Neden grip aşısı olmalıyız?
Aşı, gripten ve özellikle de gribin komplikasyonlarından korunmanın tek yoludur. Grip genellikle her yıl nüfusun yüzde 10'unu etkiler. Virüsün bulaştığı kişilerin büyük bir kısmı birkaç gün içinde kendiliğinden iyileşir. Ancak bazı kişilerde komplikasyonlar ortaya çıkar ve bu komplikasyonlar çok ağır olabilir.
Ne zaman aşı olmalıyım?
Aşı olmak için en uygun zaman, Ekim ayı ile Kasım ayının ortası arasındaki bir aylık dönemdir. Ancak ilk salgınlar başlamadan önce aşı olmak koruma sağlayacaktır.
Nasıl aşı olabilirim?
Doktorunuzdan size bir reçete yazmasını isteyin.
Aşı olsam bile gribe yakalanabilir miyim?
Aşı olsanız dahi gribe yakalanmanız mümkündür. Örneğin; mevsimsel grip virüsü ortalıkta dolaşmaya başladıktan sonra, çok geç aşı olursanız hastalığa yakalanabilirsiniz. Çünkü bağışıklık sisteminin üreteceği koruyucu antikorların yeterli miktara ulaşabilmesi için, aşıdan sonra iki hafta geçmesi gereklidir. Ayrıca, aşının yalnızca içerdiği grip virüslerine karşı koruma sağladığını da unutmamak gerekir.
2009'da aşı olmuştum. Tekrar aşı olmalı mıyım?
Grip aşısını her yıl tekrarlamak gerekir. Bu yılki grip aşısı, geçen yıl Meksika (domuz) gribi pandemisine yol açan A (H1N1) virüsü antijenlerini de içermektedir.
2009'da veya 2010 yılının başında grip olduysam, aşı olmama gerek var mı?
Evet, çünkü son grip olduğunuzda hastalığa yol açan virüsten farklı bir virüs size bulaşabilir.
Bugüne kadar hiç grip olmadıysam, aşı olmam gerekir mi?
Kimse gripten uzak kalamaz. Herkes hayatında bir veya birkaç kez grip virüsüyle enfekte olur. Ama bazı kimseler belirtileri çok şiddetli hissetmeyebilir. Risk grubundaysanız, hastalık ortalamanın üzerinde bir ağırlıkta seyredebilir.
Grip aşısının yan etkileri nelerdir?
Enjeksiyondan sonraki ilk birkaç gün içinde, aşı bölgesinde ağrı, şişlik ve kızarıklık olabilir. Bu belirtiler iki gün içinde azalarak kaybolur. Baş ağrısı veya hafif ateş ortaya çıkabilir, ancak bu durum nadir görülür. Daha önce aşı yaptırdığınızda ciddi bir alerjik reaksiyon ortaya çıktıysa, bu durumu aşı olmadan önce doktorunuza bildirmeniz gerekir.
Bebeğimi emziriyorum. Aşı olabilir miyim?
Bebeğinizi emzirdiğiniz dönemde aşı olabilirsiniz. Unutmayın ki, aşının bebeğiniz üzerinde hiçbir zararlı etkisi yoktur.
Aşı gribe neden olabilir mi?
Grip aşısı canlı virüs içermez. Aşının içerdiği antijenler, vücudumuzun bazı grip virüsü tiplerine karşı bağışıklık kazanmasını sağlayan 'antikor' adlı maddeleri üretmesini sağlar. Ancak bu antijenler grip hastalığına neden olmaz. Yani aşı olurken illa grip olacaksınız diye bir ihtimal yoktur.
YARIN: GRİP AŞISININ YAN ETKİSİ VAR MI?
Sabah.com.tr Uygulamamızı İndirin
Uygulamalara Özel Ayrıcalıkları Keşfedin!
