Geçtiğimiz hafta ABD'deydim. Araştırmacı İlaç Firmaları Derneği Genel Sekreteri Engin Güner'in davetlisi olarak "Orijinal ve jenerik ilaç piyasasını, ilaç geliştirme sürecini, patent haklarını, ruhsatlandırma aşamasını" inceledik. Engin Bey, 8. Cumhurbaşkanı Turgut Özal'la çalışmıştı. Asistanı Sevil Utku ile birlikte çok çarpıcı randevular ayarlamışlar. Gezinin detayları ayrı bir yazı konusu. Ama bana ilginç gelen sunumlardan biri Newyork'taki Columbia Üniversitesi'ndeydi. Sağlık ekonomisti Prof. Frank Lichtenberg, aralarında Türkiye'nin de bulunduğu 52 ülkeden veriler derlemiş. 1986-2000 arasında geliştirilen yeni ilaçların yaşam süresini uzatma etkisini analiz etmiş. Ona göre, "2000'de doğanlar, 1986'da doğanlara kıyasla 2 yıl daha uzun yaşayacağını düşünmeli."
Lichtenberg, 1970'lerde hasta başına aylık 6 dolar olan ilaç maliyetinin 1990'larda 232 dolara yükseldiğini söyledi. Örneğin, kanser tedavisinde 60 ay boyunca yeni ilacın ek maliyetinin 5 yılda, 12 bin dolara ulaşacağını belirtti. İşte bu noktada, "Ömrü bir yıl uzatmanın maliyetini" hesapladı. Yeni ilacı kullanmanın ekstra faturasını, ortalama 2 yıl uzatılan ömre böldü. "Uzayan yaşam süresinin yıllık bedeli 6 bin dolar."
Lichtenberg, "Tahminler, ABD'lilerin ömürlerini uzatmak için yılda 150 bin dolar harcamaya hazır olduklarını gösteriyor" dedi ve ekledi:
"Gelecek 30 yılda, her yıl 5 bin dolar fazla kazanmak mı yoksa fazladan bir yıl yaşamak mı istersiniz?"