ETİK DEĞİL

Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden okurumuz Dr. Metin Çiriş'in sorusu, geçtiğimiz haftaya damgasını vuran kanlı saldırıyla ilgili: "13 askerin şehit olduğu Silvan'daki saldırının medyada bu kadar geniş yer alması etik mi? Teröre bu kadar geniş yer ayırmak terörün propagandası olmuyor mu?" Çiriş'in sorusu önemli. Sahi, terör haberlerini 'bangır bangır' vermek, barışa değil teröre hizmet ediyor olmasın? Türkiye'de umursanmıyor olsa da terör haberleriyle ilgili bazı evrensel etik ilkeler var... Adım adım gidelim: Oğulları şehit olan ailelerin acı haberi televizyondan öğrenmesi etik mi? Hiç etik olur mu! İngiliz yayın kurumu BBC'nin yayın ilkeleri şöyle diyor: "Ölen ya da yaralanan kişilerin yakın akrabalarının, bunu ilk bizim haber bültenlerimizden öğrenmemesini sağlamak için elimizden geleni yapmalıyız." Şehitlerin isim ve fotoğraflarını ilk bültene 'yetiştirmek' etiğe aykırı da, çatışma bölgesinin yanmış yakılmış fotoğraflarını basmak etik mi peki? Bir kez daha BBC: "Çok çarpıcı savaş ve zulüm görüntülerini yayınlamak için haklı editoryal gerekçelerimiz olması gerekir. Can kaybına yol açan, acı ve ıstırap veren olayları haber verirken izleyicilerimizin duygularına ve korkularına karşı duyarlı olmalıyız." Gelelim okurumuz Çiriş'in sorusuna: Terör haberlerini abartılı bir biçimde, dakikalarca veya sayfalarca vermek etik mi? Geçen hafta Başbakan Erdoğan'ın da gündemindeydi bu konu. Şöyle dedi Başbakan: "Biz medyadan özellikle bu Dolapdere mevkisinin manzaralarının yayınlanmasını beklemezdik. Yayınların toplumda meydana getirdiği aksiyonları çok iyi tespit etmek lazım. Bu terör örgütüne hizmet ediyor." Terör haberlerinin etiğini, Silvan saldırısını da özetleyerek Indiana Üniversitesi'nden gazetecilik etiği uzmanı Prof. Sherry Ricchiardi'ye sordum. Yorumu: "Duygusal boyutu böylesine güçlü bir olayla karşılaştığımızda duygularımızı tutup, daha profesyonel bir bakış açısına başvurmamız gerekir. Olan biteni göz ardı edemeyiz ama olayı sansasyonel bir hale getirmemeli ve daha büyük zararlara yol açmaktan kaçınmalıyız." Ricchiardi'nin dediklerindeki kilit sözcük şu: Sansasyonel. Terör haberlerini 'sansasyonel' biçimde vermenin olumsuz sonuçları var. Toplumu terör karşısında yılgınlığa sürüklemek, iç barışı değil iç kavgayı körüklemek gibi. İşte bu nedenle Batı ülkelerinde tabloid gazeteler bile çatışma haberlerini sansasyondan uzak bir dille vermeye dikkat ediyor. Bence Türkiye'ye gereken de bu.


Etik sorularınızı etik@sabah.com.tr'ye gönderebilirsiniz.