Ocak-Haziran döneminde geçerli yeni memur maaşlarının belli olmasıyla birlikte yılın ilk yarısında geçerli olacak kıdem tazminatı tavanı da belli oldu. Bilindiği üzere kıdem tazminatı tavanı memur maaş katsayısındaki artışa göre belirleniyor. Peki, kıdem tazminatı ne kadar oldu, zam geldi mi?
ARALIK AYI ENFLASYON ORANI AÇIKLANDI!
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) milyonların merakla beklediği Aralık ayı enflasyon rakamlarını açıkladı. Buna göre enflasyon aralık ayında aylık bazda 2,93 arttı. Enflasyondaki yıllık artış ise yüzde 64,77 olurken, 6 aylık enflasyon ise yüzde 37,57 olarak gerçekleşti.
MEMUR ZAM ORANI AÇIKLANDI!
6 aylık enflasyon oranı yüzde 37,57, memur enflasyon farkı ise yüzde 29,78 oldu. Bu rakama yüzde 15'lik toplu sözleşme zammı ilave edilince memur zammı yüzde 49,25'i buldu.
ASGARİ ÜCRETLİNİN KIDEM TAZMİNATI
Asgari ücretli bir çalışan, bir yıllık çalışmasının karşılığında brüt asgari ücret tutarında kıdem tazminatı almaya hak ediyor. Kıdem tazminatı tabanı 2024 yılında geçerli olacak asgari ücrete yapılan zammın ardından 20 bin 2 liraya yükseldi.
2024 KIDEM TAZMİNATI TAVANI NE KADAR OLDU?
Asgari ücret zammı ile sadece asgari ücretli çalışanın kıdem tazminatı değişti. 2024 yılında asgari ücret ile çalışanın kıdem tazminatı brüt ücreti yani 20 bin 2 TL oldu.
Asgari ücret üzerinde maaş alanların kıdem tazminatı tavanı artışı ise yüzde 49,25 oldu. Memur zam oranı burada belirleyici oldu.
Kıdem tazminatı tavanı 23 bin 489 lira olarak uygulanıyordu. Yüzde 49,25'lik memur zam oranına göre hesaplandığında 2024 yılında kıdem tazminatı tavanı 35 bin 57 lira 33 kuruş olarak uygulanacak. Nihai rakam Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın Genelgesi ile belli olacak.
KIDEM TAZMİNATI NEDİR?
Herhangi bir iş sözleşmesinin kıdem tazminatını gerektiren bir nedenle feshi durumunda, çalışılan her tam yıl için 30 günlük brüt ücret tutarında kıdem tazminatı ödeniyor.
Bir yıldan artan süreler de oranlanarak hesaplamaya dahil ediliyor.
KIDEM TAZMİNATI NASIL HESAPLANIR?
Yargıtay'ın yakın tarihli bir kararında (Esas No: 2017/14297, Karar No: 2020/1178 ) kıdem tazminatına esas aylık ücretin nasıl hesaplanacağı şöyle anlatıldı:
"Kıdem tazminatı hesabında dikkate alınması gereken ücret, işçinin brüt ücretidir. O halde, kıdem tazminatı, işçinin fiilen eline geçen ücreti üzerinden değil, sigorta primi, vergi, sendika aidatı gibi kesintiler yapılmaksızın belirlenen brüt ücret göz önünde tutularak hesaplanır. Tazminata esas aylık ücret, saat ücretinin önce 7.5, sonra da 30 ile çarpımı sonucu belirlenmelidir. Aksine, aylık ücretin tespitinin işçinin fiilen çalıştığı gün sayısı üzerinden hesaplanması doğru olmaz."
KİMLER KIDEM TAZMİNATI ALABİLİR?
İş Kanunu'na tabi çalışanlar, aynı işverene bağlı bir veya birden fazla işyerinde en az bir yıl çalışmaları halinde kıdem tazminatına hak kazanırlar. Hak kazanmakla birlikte kıdem tazminatını alabilmek için bazı koşulların sağlanması gerekiyor.
Koşulların neler olduğu, 1475 Sayılı eski İş Kanunu'nda düzenleniyor. Kanuna göre, kıdem tazminatının ödenmesini gerektiren haller şöyle:
- İşverence işçinin 4857 Sayılı İş Kanunu'nun 25 / II maddesinde düzenlenen "ahlâk ve iyi niyet kurallarına aykırılık halleri" dışında bir sebeple işten çıkartılması.
- İşçinin 4857 Sayılı İş Kanunu'nun 24. maddesinde düzenlenen sağlık, "ahlâk ve iyi niyet kurallarına aykırılık" ve zorlayıcı sebeplerle iş akdini haklı fesih yapması.
