Dandanakan Savaşı iki Türk devletinin karşı karşıya geldiği savaşlardan biridir. Son derece kanlı bir şekilde geçen savaş birçok önemli siyasi sonuç ortaya çıkarmıştır. Tarih kitaplarında adından sıklıkla bahsedilen Dandanakan Savaşı, Selçuklu ve Gazneliler tarihinde önemlidir. Bu nedenle de bu savaşı tüm yönleri ile araştırdık. 1040 Dandanakan Savaşı sonuçları nedenleri ve tarafları yazımızın devamında.
Dandanakan Savaşı Gazneliler Devleti ile Selçuklular arasında yaşanmış bir savaştır. Gazneli Devleti bu savaş sonrasında yıkılma sürecine girmiştir. Selçuklular ise devlet kurma sürecine başlamıştır. Olayların nedenlerine bakıldığında Dandanakan Savaşı hakkında şunlardan bahsetmek mümkün olabilir:
Tüm bu nedenler savaşın başlamasını beraberinde getirmiştir.
Afganistan Bölgesi'nde kurulan Gazneliler gelişmiş Türk devletleri arasında yer alıyor. Hindistan ve Orta Asya'nın büyük bir kısmını almış olan Gazneliler en parlak dönemlerini de Gazneli Mahmut zamanında yaşamışlardır. Selçuklular ise bu dönemde yaptıkları akınlarla büyümeye başlamış olan Türk boyu durumundaydı. Bizans olduğu gibi Gazneliler de yapılan akınlardan olumsuz etkileniyordu.
Selçukluların giderek daha da güçlenmesi Gaznelileri rahatsız eden durumlardan biridir. Selçuklu Beyliği bu dönemde Gaznelilere vergi ödemek durumundayken giderek güçlenmeleri ve devlet kurma istekleri Dandanakan Savaşını beraberinde getirmiştir.
Dandanakan Savaşı'nın sonuçlarına bakıldığında her iki tarafın da derinden etkilendiğini söylemek mümkün olabilir. Selçukluların devletleşme sürecinde bu savaşın büyük etkileri vardır. Sonuçları hakkında şunları söylemek mümkündür:
Selçuklular açısından son derece olumlu sonuçları olan bir savaştır.
Dandanakan Savaşı Selçuklular ile Gazneliler arasında olmuştur. Bu savaş ile Selçuklular devlet kurarken Gazneliler yıkılma aşamasına gelmiştir. Tarihsel açıdan bakıldığında Türk tarihinin en önemli savaşları arasında yer almaktadır.
Dandanakan Savaşı birçok önemli nedene dayalı olarak ortaya çıkmıştır. Gaznelilerin topraklarını koruma altına almak ve bunun içinde birtakım çalışmalar yaparak Selçukluları uzak tutmak istemeleri savaşın en önemli nedenlerindendir. Aynı zamanda Selçukluların siyasi olarak varlıklarını ortaya çıkarmak istemeleri de bu savaşa zemin hazırlayan durumlardandır.
Selçukluların daha da büyüme istekleri neticesinde Gaznelilere karşı sefer ve akın düzenlemeleri de yine savaşa ortam hazırlayan bir nedendir. Buna ek olarak Selçukluların seferler karşısında Sultan Mesut'un da Selçuklulara karşı sefer düzenlemesi de savaşa ortam yaratmıştır.
Savaşın nedenleri ve sonuçları Türk tarihini farklı açılardan etkiler. Türklerin karşı karşıya geldiği bu savaşta Gazneliler yıkılma sürecine girmiş ve Horasan'dan uzaklaştırılmışlardır. Bunun aksine Selçuklular güçlenerek devlet olma yolunda adım atmışlardır.