Romen Rakamları, Sırasıyla 1’den 100’e Kadar Roma Sayıları

İlk çağlarda kullanılan çetele sisteminden başlayarak Babil, Mısır, Çin, Hint ve Maya gibi dünyanın farklı coğrafyalarında kurulan uygarlıklar matematiksel yapılar ortaya koymuşlardır. Tarihi gelişim sürecinde şekillenen Romen rakamları da uzun süre değişik kültürlere sirayet ederek, sıkça kullanılmıştır. Günümüzde sırasıyla 1'den 100'e kadar roma sayıları halen karşımıza çıkmakta ve tarihsel metinlerle modern sembolik anlatımlarda geçerliliğini sürdürmektedir. Roma Sayı Sistemi ve Özellikleri Roma sayı sistemi, Antik Roma Uygarlığı tarafından MÖ VII. yüzyıldan itibaren kullanılmaya başlanmış ve Roma İmparatorluğu'nun yayılmasıyla başta Avrupa olmak üzere geniş bir coğrafyaya yayılmıştır. Sistem Latin alfabesindeki bazı harflerin belirli sayısal değerler kazanması esasına dayanmış ve günümüze kadar varlığını korumuştur. Antik dönemde bu sayı sistemi özellikle: Nüfus sayımları Askerî birliklerin düzenlenmesi Mimari yapıların kayıt altına alınması Takvim ve tarih belirleme gibi alanlarda kullanılmıştır. Roma sayı sisteminin temel özellikleri; Sistem ondalık temellidir, ancak basamak değeri yoktur. Toplama ve çıkarma kuralları ile çalışır. Sıfır kavramı bulunmaz. Aynı sembol en fazla üç kez yan yana yazılabilir. Büyük sayılar yazıldıkça ifade uzar. Roma sayı sistemi matematiksel işlemler açısından sınırlı olsa da okunabilirlik ve görsel ayırt edicilik bakımından oldukça güçlüdür. Bu yönüyle tarih boyunca resmi kayıtların tutulmasında güvenilir bir araç olmuştur. Roma Rakamlarının Yazılışı Antik Roma'dan günümüze ulaşan Romen rakamları yazılırken Latin Alfabesindeki bazı harflere karşılık geldiği görülür. 1'den 100'e kadar Roma sayılarının yazılışları ise şöyledir; Sayı Roma Rakamı Sayı Roma Rakamı 1 I 51 LI 2 II 52 LII 3 III 53 LIII 4 IV 54 LIV 5 V 55 LV 6 VI 56 LVI 7 VII 57 LVII 8 VIII 58 LVIII 9 IX 59 LIX 10 X 60 LX 11 XI 61 LXI 12 XII 62 LXII 13 XIII 63 LXIII 14 XIV 64 LXIV 15 XV 65 LXV 16 XVI 66 LXVI 17 XVII 67 LXVII 18 XVIII 68 LXVIII 19 XIX 69 LXIX 20 XX 70 LXX 21 XXI 71 LXXI 22 XXII 72 LXXII 23 XXIII 73 LXXIII 24 XXIV 74 LXXIV 25 XXV 75 LXXV 26 XXVI 76 LXXVI 27 XXVII 77 LXXVII 28 XXVIII 78 LXXVIII 29 XXIX 79 LXXIX 30 XXX 80 LXXX 31 XXXI 81 LXXXI 32 XXXII 82 LXXXII 33 XXXIII 83 LXXXIII 34 XXXIV 84 LXXXIV 35 XXXV 85 LXXXV 36 XXXVI 86 LXXXVI 37 XXXVII 87 LXXXVII 38 XXXVIII 88 LXXXVIII 39 XXXIX 89 LXXXIX 40 XL 90 XC 41 XLI 91 XCI 42 XLII 92 XCII 43 XLIII 93 XCIII 44 XLIV 94 XCIV 45 XLV 95 XCV 46 XLVI 96 XCVI 47 XLVII 97 XCVII 48 XLVIII 98 XCVIII 49 XLIX 99 XCIX 50 L 100 C - Roma rakamlarında 6 sayısının 'VI' şeklinde yazılması, küçük değerin büyük değerin sağına eklenmesiyle toplama kuralının uygulandığını gösterir. - 4 sayısının 'IV' biçiminde yazılması ise çıkarma kuralına örnektir. - Bu kurallar, sistemin kendi içinde tutarlı ve mantıksal bir yapıya sahip olduğunu ortaya koyar. Günümüzde Roma sayı sistemi saat kadranları, kitap cilt numaraları, yüzyıl adlandırmaları, hükümdar ve papa isimleri, akademik sınıflandırmalar ve film serilerinde aktif olarak kullanılmaktadır. Yani Roma rakamları yalnızca tarihsel bir miras değil, aynı zamanda modern yaşamda sembolik anlatımı güçlendiren işlevsel bir sistem olmayı sürdürmektedir. Roma Rakamları ile Büyük Sayıların Yazılması Roma rakamları ile büyük sayıların yazılması kişilere karmaşık gelse de bu aşamada da sistemin özelliklerine dikkat etmek gerekir. Bu sistemde bir harfi kesinlikle üç defadan fazla yan yana kullanamazsınız. Ancak büyük sayıları gösterebilmek için farklı harflerden de yararlanıldığı söylenebilir. Roma rakamları S, I, V, X, L, C, D, M olacak şekilde 8 harf kullanılarak yazılır. Bu harfler içerisinde en az kullanılanı S harfidir. Sayı sistemlerinde bu harfler şu şekilde ifade edilir: S- 0,5'e eşit bir sayıdır. Yani yarımı temsil eder ve çok az kullanılır. I-1 sayısına eşittir. V-5 sayısına eşittir. X-10 sayısına eşittir. L-50 sayısına eşittir. C-100 sayısına eşittir. D-500 sayısına eşittir. M- 1000 sayısına eşittir. Bu şekilde büyük sayıları okumak da mümkün hale gelebilmektedir.

Sayı	Roma Rakamı	Sayı	Roma Rakamı
1	I	51	LI
2	II	52	LII
3	III	53	LIII
4	IV	54	LIV
5	V	55	LV
6	VI	56	LVI
7	VII	57	LVII
8	VIII	58	LVIII
9	IX	59	LIX
10	X	60	LX
11	XI	61	LXI
12	XII	62	LXII
13	XIII	63	LXIII
14	XIV	64	LXIV
15	XV	65	LXV
16	XVI	66	LXVI
17	XVII	67	LXVII
18	XVIII	68	LXVIII
19	XIX	69	LXIX
20	XX	70	LXX
21	XXI	71	LXXI
22	XXII	72	LXXII
23	XXIII	73	LXXIII
24	XXIV	74	LXXIV
25	XXV	75	LXXV
26	XXVI	76	LXXVI
27	XXVII	77	LXXVII
28	XXVIII	78	LXXVIII
29	XXIX	79	LXXIX
30	XXX	80	LXXX
31	XXXI	81	LXXXI
32	XXXII	82	LXXXII
33	XXXIII	83	LXXXIII
34	XXXIV	84	LXXXIV
35	XXXV	85	LXXXV
36	XXXVI	86	LXXXVI
37	XXXVII	87	LXXXVII
38	XXXVIII	88	LXXXVIII
39	XXXIX	89	LXXXIX
40	XL	90	XC
41	XLI	91	XCI
42	XLII	92	XCII
43	XLIII	93	XCIII
44	XLIV	94	XCIV
45	XLV	95	XCV
46	XLVI	96	XCVI
47	XLVII	97	XCVII
48	XLVIII	98	XCVIII
49	XLIX	99	XCIX
50	L	100	C