Tekerlemeler - Uzun, Kısa, Kolay, Zor, Oyun ve Diksiyon Tekerlemeleri

Özellikle çocukların sıklıkla başvurduğu tekerleme çeşitleri, hem güldürücü hem de zorlayıcı olabilmektedir. Kullanım amacına göre yapısı da değişen bu metinler hem oyunlarda hem de diksiyon eğitimlerinde kullanılmaktadır. Tekerlemenin Kısa Geçmişi Türk sözlü kültürü, oldukça köklü bir geçmişe sahiptir. Bu köklü mirasın önemli bir kısmını da tekerlemeler oluşturur. Başlangıçta, henüz yazının yaygınlaşmadığı sözlü kültür döneminde hafızayı güçlendirmek için ritmik ve kafiyeli olarak oluşturulan bu metinlerin ilk örneklerine 11. yüzyılda rastlanır. Tekerlemeler, sadece hafızayı güçlendirmekle kalmayarak sözlü anlatımı sürdürülebilir kılmış ve dili de canlı tutan unsurlardan biri haline gelmiştir. Cumhuriyet döneminde ise çocuk edebiyatı ve dil eğitimi konusunda; telaffuz ve akıcılık kazandırması sebebiyle pedagojik olarak değer kazanmıştır. Tekerlemelerin Faydaları Dilin ritmik yapısını kullanmaları sebebiyle konuşma becerisine doğrudan katkı sunarlar. Ses benzerliklerine sahip olmaları nedeniyle telaffuzu geliştirirler. Çocuklarda erken yaşta dil farkındalığı oluştururlar. Yetişkinlerde diksiyon için etkili bir araçtırlar. Hafızayı kuvvetlendirirler. Dikkat ve odağı arttırırlar. Ritim ve müzik farkındalığı oluştururlar. Uzun Tekerleme Örnekleri Bu tarlaya bir şinik kekere mekere ekmişler. Bu tarlaya da bir şinik kekere mekere ekmişler. Bu tarlaya ekilen bir şinik kekere mekereye boz ala boz başlı pis porsuk dadanmış. Bu tarlaya da ekilen bir şinik kekere mekereye de boz ala boz başlı pis porsuk dadanmış. O tarlaya ekilen bir şinik kekere mekereye dadanan boz ala boz başlı pis porsuk, diğer tarlaya ekilen bir şinik kekere mekereye dadanan boz ala boz başlı pis porsuk'a demiş ki: 'Sen ne zamandan beri bu tarlaya ekilen bir şinik kekere mekereye dadanan boz ala boz başlı pis porsuksun?' Şu karşıda bir dal, dalda bir kartal; dal sarkar, kartal kalkar; kartal kalkar, dal sarkar. Dal kalkar, kartal sarkar, kantar tartar. Şu karşıdaki kara kuru kavak, karardın mı ey kara kuru kavak, sarardın mı ey kara kuru kavak! İbiş'le Memiş, iş miş dememiş, itişmiş, kavga etmiş, mahkemeye düşmüşler, mahkemeleşmişler. İş miş dememiş, itişmiş, kavga etmişlerde mi mahkemeye düşmüşler; iş miş demiş, itişmemiş, kavga etmemişlerde mi mahkemeye düşmüşler? Kısa Tekerlemeler Bu ekşi, eski ekşi. Kara kızın karası karanlık kar kuytusunda karıştı karınca karasına. Damdan geldim dedem dedim demli çay istiyor. Jale Japonyalı Jandarmadan Japonca öğreniyor. İbişle Memiş mahkemeye gitmiş. Mahkemeleşmiş mi mahkemeleşmemiş mi? Uyku uyku getirir, uzun uyku et bitirir. Şu köşe yaz köşesi, şu köşe kış köşesi, ortadaki boş su şişesi. Al şu takatukaları takatukacıya götür, takatukalat da getir. Takatukacı takatukaları takatukalamam derse, takatukacıdan takatukaları takatukalatmadan al gel. Kolay Tekerlemeler Şemsi Paşa pasajında sesi büzüşesiciler. O pikap şu pikap bu pikap. Karşıda kuru kavak, kara kuru kavak. Masal masal matitas çorbalar hazır tas tas Çar çar çarşı evlerimiz karşı karşı Zor Tekerlemeler Taşlı tarladaki terasta talaşlar tutuşunca başlayan telaş, talaşların tamamıyla ve büsbütün tutuşmasıyla artmış. Tutuşan talaşları görüp tellaklar telaş ettikçe talaşlar tutuşmuş, talaşlar tutuştukça tellaklar telaş etmiş ve terasın trabzanına tutunmuş bakan Trabzonlu teşrifatçı titiz Tahsin Tevfik, talaşlar tutuştukça telaş eden tellaklara boşuna telaş ediyorsunuz, demiş. Dört deryanın deresini dört dergahın derbendine devrederlerse, dört deryadan dört dert, dört dergahtan dört dev çıkar. Sizin damda var beş boz başlı beş boz ördek, bizim damda var beş boz başlı beş boz ördek. Sizin damdaki beş boz başlı beş boz ördek; bizim damdaki beş boz başlı beş boz ördeğe: 'Siz de bizim gibi beş boz başlı beş boz ördeksiniz.' demiş.