Türkiye'nin en iyi haber sitesi

'nın gizemli tarihi! 1500 yıldır hiç değişmedi

'un fethinin sembolü olan ayrıca Fatih Sultan Mehmed'in vakfiyesi olarak camiye dönüştürülen ve Osmanlı tarihi boyunca külliye olarak hizmet veren , bundan 1935 yılında müzeye dönüştürülmüştü. 85 yıldır tartışılan bu dönüştürme girişimi 2 Temmuz tarihinde Danıştay'ın vereceği karar ile bir kez daha Türkiye gündemine gelecek. Belki de Ayasofya, 85 yıl sonra yine bu ülkenin inanan insanlarına ibadethane olarak hizmet verecek. İşte Ayasofya'nın 1500 yıllık tarihi…

Ayasofya'nın gizemli tarihi! 1500 yıldır hiç değişmedi

İLK CUMA NAMAZI

Fetihten sonra şehrin en büyük mâbedi olan Hagia Sophia Kilisesi Fâtih tarafından adıyla fethin sembolü olarak camiye çevrilmiş ve ilk cuma namazı da burada kılınmıştı. Bu sebeple daha sonra fethedilen diğer şehirlerdeki kiliseler camiye çevrildiklerinde en büyüğünün Ayasofya adıyla anılması âdeta bir gelenek haline gelmiştir.

Ayasofya'nın gizemli tarihi! 1500 yıldır hiç değişmedi

Bunlardan bazıları daha kilise halindeyken bu adla anıldıkları halde, bir kısmı da halk tarafından fethe işaret olarak sonradan yakıştırılmış, böylece hepsi Camii olarak anılmıştır.

Ayasofya'nın gizemli tarihi! 1500 yıldır hiç değişmedi

AYASOFYA ADI

Bazen de İlkçağ'dan kalma bir harabe veya ören yerine denilmiştir. Nitekim Güney Anadolu'da Alanya ile Gündoğmuş ilçesi arasındaki Susuz dağının batı tarafında, denizden 1500 m. yüksekte rastlanan İlkçağ'dan kalmış yapı harabeleri bulunan eski bir yerleşme yeri halk tarafından Ayasofya olarak adlandırılmış ve Ayasofi imlâsı ile haritalara geçmiştir.

Ayasofya'nın gizemli tarihi! 1500 yıldır hiç değişmedi

CAMİYE ÇEVRİLMEDEN ÖNCEKİ ADI

Ayrıca bazı camiler aslında başka adlarla anılmaktayken sonraları halk tarafından bunlara denilmiştir. Nihayet bazıları ise camiye çevrilmeden önce Hagia Sophia veya Sveti Sofia adında olduklarından Ayasofya ismiyle tanınmışlar, yayınlara da bu şekilde geçmişlerdir. Ancak Konya'da temelden itibaren tam bir Türk yapısı olan 824 (1421) tarihli Hacı Hasbeyoğlu Mehmed tarafından yaptırılan Dârülhuffâz'a da anlaşılmaz bir sebeple Ayasofya Mescidi denilmiştir.

Ayasofya'nın gizemli tarihi! 1500 yıldır hiç değişmedi

1453'TEN 1935'E KADAR BAŞCAMİİ

adıyla anılan camiler arasında, 1453'ten 1934'e kadar şehrin ulucami durumundaki başcamisi olan 'daki Ayasofya Camii ve etrafında teşekkül etmiş külliye ise en tanınmış ve önemli eserdir.

Ayasofya'nın gizemli tarihi! 1500 yıldır hiç değişmedi

, ekānîm-i selâsenin ikinci unsuru oğulun bir vasfı olarak, mistik bir mefhum olan sofia (ilâhî hikmet) adına kurulmuştur. Yanındaki patrikhâne kilisesi Hagia Eirene (Aya İrini) ile birlikte ikisine Megale Ekklesia (Büyük Kilise) deniliyordu.

Ayasofya'nın gizemli tarihi! 1500 yıldır hiç değişmedi

MİMARİ ÖZELLİKLERİ

'nın ilk binası İlkçağ İstanbulu'nun merkezî yerinde, birinci tepe üzerinde IV. yüzyılda ahşap çatılı bir bazilika biçiminde yapılmıştır. Genellikle bu ilk yapının I. Konstantinos'un (324-337) eseri olduğuna inanılırsa da yapı ancak oğlu Konstantios (337-361) zamanında bitirilmiş ve 15 Şubat 360'ta açılmıştır. Fakat 20 Haziran 404'te patrik İoannes Khyrosostomos'un sürgün edilmesi üzerine meydana gelen bir ayaklanmada çıkan yangında kilise harap olmuş, II. Thedosius (408-450) binayı beş nefli (sahn) olarak yeniden yaptırıp 10 Ekim 415'te tekrar açmıştır.

SON DAKİKA