Moritanya çölünde 2017 yılında bulunan ve ilk bakışta sıradan kaya parçalarını andıran 5,49 kilogramlık kütlenin geçmişi Dünya'nın çok ötesine uzanıyor. Ay yüzeyinden koparak gezegenimize ulaşan ve altı parçadan oluştuğu için "Ay Bulmacası" adı verilen nadir göktaşı, düzenlenen açık artırmada yüz binlerce dolara alıcı buldu.
Yapılan bilimsel incelemeler sonucunda Ay kökenli olduğu kesinleşen ve literatüre NWA 11789 koduyla geçen göktaşı için verilen son teklif 612 bin 500 dolar oldu. Komisyonlarla birlikte nihai satış bedeli ise 615 bin dolar seviyesine ulaştı.
AY'A ÇARPAN METEOR DÜNYA'YA UZANAN YOLCULUĞU BAŞLATTI
NWA 11789'u sıra dışı kılan temel özelliklerden biri, astronotlar tarafından Ay'dan getirilen kaya örneklerinden farklı olarak gezegenimize tamamen doğal süreçlerle ulaşmış olmasıdır.
Göktaşının serüveni, geçmişte başka bir meteorun Ay yüzeyine şiddetle çarpmasıyla başladı. Çarpışmanın etkisiyle Ay'dan koparak uzaya savrulan kütle, uzun bir yolculuğun ardından Dünya atmosferine girdi ve Moritanya çölüne düştü.
Atmosfere giriş sırasında maruz kaldığı yüksek sıcaklık dış yüzeyinde erime kabuğu oluştursa da, kayanın iç kısmındaki özgün jeolojik yapı korunmayı başardı.
ALTI PARÇA YAPBOZ GİBİ BİRBİRİNE OTURUYOR
Kayıtlara göre toplam 5,49 kilogram ağırlığındaki göktaşı, birbirine tam olarak oturan altı ayrı parçadan oluşuyor. Parçaların adeta bir yapboz gibi yeniden bir araya getirilebilmesi, göktaşına "Ay Bulmacası" (The Moon Puzzle) unvanını kazandırdı.
Göktaşı, Boston merkezli müzayede evi aracılığıyla koleksiyoncu Dustin Dickens tarafından satın alındı.
BİR PARÇASI BİLİMSEL ÇALIŞMALAR İÇİN AYRILDI
Kütlenin tamamı özel koleksiyona dahil edilmedi. Bilimsel araştırmaların gelecekte de devam edebilmesi amacıyla göktaşı üzerinden alınan bir numune New Mexico Üniversitesi'nde koruma altına alındı.
"AY BULMACASI" MÜZEDE SERGİLENECEK
Nadir göktaşının yolculuğu açık artırmayla son bulmuyor. Satışın ardından yapılan bilgilendirmeye göre Ay'dan Dünya'ya ulaşan bu kütle, gözlerden uzak bir yerde tutulmak yerine halka açık biçimde sergilenecek. NWA 11789'un ana parçalarının Vietnam'da ziyaretçilerin beğenisine sunulması planlanıyor.
East Anglia Üniversitesi Ortaçağ tarihi ve Edebiyatı Profesörü olan Tom Licence, yeğeniyle birlikte hobi amaçlı yaptığı dedektör aramasında büyük bir keşfe adını yazdırdı.
Suffolk bölgesindeki Bury St Edmunds yakınlarında yer alan bir tarlada arama yapan Licence, Demir Çağı'na ait 16 parça Kelt altın stater sikkesi buldu.
İlk olarak Viking dönemine ait 2 gümüş sikke çıkaran tarihçi, aramalara devam edince MÖ 25 ile MS 10 yılları arasına tarihlenen nadir Kelt hazinesine ulaştı. 2024 sonbaharında yapılan bu keşif, yasal süre olan 14 gün içerisinde yetkililere bildirildi.
Sikkelerin gömüldüğü konumun sıradan bir nokta olmadığını belirten Prof. Tom Licence, buluntuların dini ve ritüel amaçlı gömülmüş olabileceğini söyledi.
Doğuya bakan tepe yamacında ve bir su kaynağının hemen yanında bulunan hazineyi değerlendiren Prof. Licence, "Yükselen Güneş'in tepe noktası ile buluşması ve aynı noktadan çıkan bir su kaynağı, alanın dini bir anlamı olabileceğin düşündüren bir bileşim oluşturuyor" ifadelerini kullandı.
Atalarının da aynı bölgeden geldiğini belirten Prof. Licence, "Essex'te doğdum ama ailemin kökleri Bury St Edmunds bölgesine dayanıyor ve bu sikkelerin atalarımdan biri tarafından gömüldüğünü düşünmek hoşuma gidiyor" sözleriyle dikkat çekti.
AÇIK ARTIRMADA 25 BİN STERLİN BEKLENİYOR!
Oxford Üniversitesi araştırmacısı John Sills ve uzmanların incelediği hazinenin, Kelt Kralları Addedomaros ve Dubnovellaunos dönemine ait olduğu kesinleşti. Tarlada bulunan toplam 18 altından iki tanesini bizzat Prof. Licence ve arazi sahibi hatıra olarak saklama kararı aldı.
Kalan 16 altın sikke, Londra'daki Noonans Mayfair müzayede evinde düzenlenen açık artırmada satışa sunuldu. Beklenen 25 bin sterlinlik tahminin üzerine çıkan açık artırmada tüm parçalar alıcı bularak toplamda 33 bin 200 sterlin (2 milyon 97 bin 112 TL) gelir sağladı.
Müzayedenin en dikkat çeken parçalarından biri olan Kral Addedomaros'a ait 'çark stater' sikkesi, üzerindeki isim yazılışını netleştirerek bin 600 sterline satıldı.
Kral Dubnovellaunos'a it ve daha önce örneği görülmemiş bir kalıpla basılmış stater sikkesi ise 3 bin 400 sterline sahibini buldu. Bu iki nadir parçayı da ABD'li aynı koleksiyoner satın aldı.
KAZANÇ ARKEOLOJİK ÇALIŞMALARA AKTARILACAK
İngiltere'deki 1996 Hazine Yasası kapsamında açık artırmaya çıkan sikkelerden elde edilen gelir, arazi sahibi ile Tom Licence arasında eşit şekilde paylaştırılacak.
Satıştan payına düşen miktarı kişisel serveti için kullanmayacağını belirten Prof. Licence, tüm kazancı bölgenin antik tarihini gün yüzüne çıkaracak lokal arkeolojik kazılara aktaracağını ilan etti.
NOT: Kullanılan görseller temsilidir.
İngiltere'nin Batı Wiltshire bölgesinde sıra dışı bir olay gerçekleşti.
Metal dedektörüyle arama yapan Paul Gould ile Christopher Philips isimli iki arkadaş, toprağın altından 6. ve 8. yüzyıllar arasından kaldığı belirlenen, bin 400 yıllık som altından yapılma ve grena taşı kakmalı iki nadir Anglo-Sakson eser çıkardı.
Gün boyu elleri boş kaldığı için eve geri dönmeye hazırlanan ekipten Gould, aracına doğru yöneldiği sırada toprağın altından gelen güçlü bir sinyalin sesini duydu.
Toprağı kazan dedektörcü, grena taşı kakmalı yuvarlak altın parçayı yüzeye çıkardı.
