Öztürk, dijitalleşme süreciyle birlikte arama motorları ve sosyal medya platformlarının haber içeriklerini listeleyerek, özetleyerek ve yönlendirerek ciddi ekonomik kazanç sağladığını belirterek, bu sistemin basın aleyhine işleyen yapısal bir güç dengesizliği oluşturduğunu vurguladı. Hazırlanan kanun teklifiyle, büyük dijital platformlara medya kuruluşlarıyla adil, şeffaf ve iyi niyetli telif pazarlığı yapma zorunluluğu getiriliyor. Haber içeriklerinin ekonomik değer üretimi karşılığında telif ödenmesi esas alınırken, telif talebi nedeniyle içeriklerin görünürlüğünün düşürülmesi ya da algoritmik olarak geri plana itilmesi gibi misilleme uygulamaları da açıkça yasaklanıyor.
Teklif kapsamında "kapsama giren büyük dijital platform" tanımı; Türkiye kaynaklı yıllık brüt dijital hizmet gelirinin 100 milyon TL'yi aşması veya Türkiye'de aylık ortalama aktif kullanıcı sayısının 1 milyonun üzerinde olması kriterlerine bağlanıyor. Dijital telif bedeli taraflar arasında pazarlıkla belirlenecek, anlaşmazlık durumunda ise yetkili kurul devreye girerek objektif kriterlerle bedeli tespit edecek. Toplam telif tutarının, platformların Türkiye gelirlerinin en az yüzde 1'i olması öngörülürken, bu oranın yüzde 3'e kadar çıkarılabilmesi de düzenleme altına alınıyor. Ayrıca uluslararası dijital platformlara Türkiye'de yetkili temsilci bulundurma zorunluluğu getirilirken, yükümlülükleri ihlal eden şirketlere gelirlerinin yüzde 1 ila yüzde 5'i arasında idari para cezası uygulanacak. Sürekli ve sistematik ihlallerde bu oran yüzde 10'a kadar yükseltilebilecek.
"BASIN EMEĞİNİ KORUMAK DEMOKRASİYİ KORUMAKTIR"
Kanun teklifine ilişkin değerlendirmede bulunan Halil Öztürk, şu ifadeleri kullandı: "Dijital çağda haber, sadece bir içerik değil; demokrasinin nefesi, toplumun doğru bilgiye erişiminin güvencesidir. Ancak bugün büyük dijital platformlar, basının ürettiği değerden yararlanırken bu değeri adil biçimde paylaşmamaktadır. Bu teklif; yerel ve ulusal medyanın sürdürülebilirliğini güçlendirmek, basın emeğinin hakkını teslim etmek ve kamu yararına haberciliği korumak için hazırlanmıştır. Hiçbir platform, telif talebi nedeniyle algoritmalar üzerinden baskı kuramayacak. Daha adil, daha şeffaf ve daha dengeli bir dijital düzen inşa etmekte kararlıyız."
