Türkiye'nin en büyük sorunlarından birisi yasa dışı bahis ve sanal kumar… Özellikle dijital mecralarda yaygınlaşmış durumda… Aile bütünlüğü zedeleniyor. Gençler hedefte… İnsanları borç sarmalına sürükleyen, toplumsal huzuru bozan, kamu düzeni açısından risk oluşturan bu konuyla ilgili hükümet topyekün mücadele başlattı.
Malumunuz, geçtiğimiz ekim ayında Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile 'Sanal ortamda yasa dışı bahis, şans oyunları ve kumarla mücadele eylem planı' devreye girdi. 7 ana başlık altında 37 hedef belirlenen 71 maddelik eylem planı ile dijital alandaki yasa dışı bahis ekosisteminin bütüncül şekilde kuşatılması amaçlandı. Buna göre, yasa dışı bahis zinciri eş zamanlı takip edilecek. Sosyal medyada reklamı yapılan hesap, ödeme sisteminde parayı alan IBAN ve kripto varlıklarda çıkış yapan cüzdan olmak üzere üç alan eşleştirilerek ağ yapısı ortaya çıkarılacak.
Şimdi de gündemde yurtdışı merkezli bu yapılarla mücadele için yeni yasal düzenleme hazırlığı var.
Dün Adalet Bakanı Akın Gürlek katıldığı bir TV programında açıkladı. Yasa dışı bahis ve sanal kumar konusunda 'kararlılık' mesajı verdi. Hatta 81 ilin Cumhuriyet Başsavcılıkları'na özel bir genelge gönderdiğini duyurdu.
Peki genelgede ne var?
Genelgeyle, illerde, yasa dışı bahis, şans oyunları ve kumar suçlarıyla ilgili soruşturma ve kovuşturma süreçlerinde etkinliğin artırılması, uygulamada karşılaşılan sorunların tespiti ve çözümü için kolluk kuvvetleri ile adli merciler arasındaki eşgüdüm ve koordinasyonun güçlendirilmesi isteniyor.
Bu koordinasyon nasıl sağlanacak?
İllerde Cumhuriyet başsavcılıkları koordinesinde yasa dışı bahis suçlarına bakmakla görevli savcılar ile Emniyet ve Jandarma birimleri sık sık bir araya gelerek değerlendirme toplantıları yapacaklar. Delil toplama, dijital materyallerin değerlendirilmesi ve mal varlığına yönelik tedbirlerin uygulanmasına ilişkin hususlar, istinaf ve temyiz merci kararlarının kurumlar arası bilgi paylaşımı ve koordinasyon mekanizmalarının ele alınması, kolluk kuvvetlerinin soruşturma süreçlerine ilişkin bilgi ve uygulama kapasitesinin güçlendirilmesi de amaçlanıyor. Böylece etkin bir soruşturma sürecine ulaşılması hedefleniyor.
Genelgeye göre, Ağır Ceza Mahkemesi Cumhuriyet başsavcılıkları nezninde yasadışı bahis suçlarına bakan bilişim suçları soruşturma bürolarında görevli Cumhuriyet savcıları ile mülhakat başsavcılıklarda görev yapan Cumhuriyet savcıları, Emniyet ve Jandarma gibi kolluk birimleriyle 6 ayda bir toplanacak. İllerde yasa dışı bahis ve kumar suçları bilgilendirme/ koordinasyon toplantıları yapılacak. İlk toplantının da en geç bir ay içinde düzenlenmesi isteniyor. Anlaşılan, Emniyet-jandarma ve savcılıklar arasında bundan böyle kurumlar arası koordinasyon daha da artırılacak.
Koordinasyonun yanı sıra Türkiye'de bu alanda acil reformlar da yapılmalı… Yapay zekayla çalışan algoritmalarla, vatandaşların sosyal medya trafiği analiz edilip, veri odaklı izleme sistemi hayata geçirilmeli… ABD'de hem bankacılık sistemi hem de kripto varlıklar üzerinden yasa dışı bahis faaliyetleri denetleniyor. Singapur'da vatandaşların çevrimiçi kumar sitelerine erişimi ulusal kimlik doğrulaması ile yapılıyor. Çin'de yabancı kumar siteleri bloke ediliyor. İngiltere'de kredi kartları kumar ödemelerine yasaklanıyor. Güney Kore'de özellikle gençlerin çevrimiçi oyun ve benzeri dijital faaliyetlere erişimi sınırlı. Türkiye'de de benzer uygulamalar devreye alınabilir.