Günümüzde birçok insan sağlıklı ve uzun yaşamak için elinden geleni yapıyor.
Eski kuşaklara göre daha sağlıklı besleniyor ve spor yapıyor ya da yapmaya çalışıyoruz.
Tıp bilimi ve ilaç sektöründeki gelişmelerle beraber insanların ortalama yaşam süresi her yıl artıyor.
Artık 70 yaşında ölen birine bile "Aramızdan erken ayrıldı" demeye başladık.
ABD Nüfus Sayım Bürosu'nun son raporuna göre 65 yaş ve üzerindeki insanların oranı, tarihte ilk kez 5 yaş ve altındaki çocukların oranını geride bıraktı.
Düşük doğurganlık ve artan yaşam süresi, bu farkın önümüzdeki yıllarda daha da açılmasına yol açacak.
65 yaş ve üzerindeki nüfusun dünya nüfusundaki payının 2025'te yüzde 10,5'ten 2060'ta yüzde 19,6'ya çıkması bekleniyor.
Yani bugün yaklaşık her 10 kişiden biri 65 yaş ve üzerindeyken 2060'ta her 5 kişiden biri yaşlı olacak.
Küresel nüfusun 2025 ile 2060 arasında yaklaşık 8 milyardan 10 milyara yükselmesi bekleniyor.
Buna rağmen nüfus artışının temel kaynağı çocuklar ve gençler olmayacak.
65 yaş üstü nüfus 2050'de 1,6 milyara ulaşacak!
"Ne güzel işte birçok insan sağlıklı bir şekilde uzun yaşayacak" diyebilirsiniz ama gelişmenin ağır bir faturası olacak!
Sadece 24 yıl sonra dünya büyük bir huzurevine dönüşecek.
Genç nüfusu düşük olan bazı ülkeler, ekonomik sistemi sürdürmede zorlanacak.
Devletlerin sağlık harcamaları artacak.
Örneğin Avrupa'da bugün bir emekliyi finanse etmek için 3,4 çalışma çağındaki insan bulunurken, bu sayının 2050'de 2'ye gerilemesi bekleniyor.
Bazı ülkelerde emeklilik sistemi çökecek.
Emeklilik maaşları ödenemeyecek!

70 YAŞINDA EMEKLİLİK!
Bu gelişmeden en zararlı ise gençler çıkacak!
80-90-100 yaşındaki yaşlıların emeklilik maaşlarını ve sağlık harcamalarını finanse edilmesi için gençlerden daha fazla vergi alınacak!
Şu an dünyada emekli olma yaşı ortalama 62-65 yaş.
Avrupa'da birçok ülkede 67 yaş.
Bizde ise 1 Mayıs 2008 tarihi ve sonrasında işe girenlerler için emekli olma temel yaş kadınlarda 58, erkekler de 60.
8 Eylül 1999 ve öncesinde işe girenler şanslılar. Birçok ülkenin ortalamasına göre erken yaşta emekli oldular.
Tabii genelde emekli maaşlarının düşük olması ayrı bir tartışma konusu!
Dünya bu hızla yaşlanmaya devam ederse emekli olma yaşı da 70-72'ye çıkacak.
Emeklilik sisteminin sürdürülebilmesi için emeklilik yaşı da kademeli olarak artacak!
Eğer yapay zekâ tıp bilimi ve ilaç geliştirmede mucizeler yaratırsa, ortalama yaşam süresi 100'e ulaşırsa ve nüfusu dengeleyecek yasalar devreye girmezse işte o zaman dünyada büyük bir kaos çıkabilir.
Ekonomi sistemleri çökebilir.
40'lı ve 50'li yaşlarda emekli olanlar bence, hiç "Z Kuşağı şöyle, böyle" diye yakınmasınlar!
Z Kuşağı'na yaşanması ve ayakta kalması daha zor bir dünya bıraktık.
Şu an çocuk ya da ergen genç olanlar gelecekte daha çok vergi ödeyecek, yaşlanan nüfusun bütün yükünü omuzlarında taşıyacaklar ve 70 ya da daha üste yaşlarda emekli olacaklar!

***

ÇAYI, KAHVEYİ ÇOK SICAK İÇMEYİN
Oxford Üniversitesi'nde yürütülen araştırmada İngiltere'de yaşayan yaklaşık 980 bin kişinin sıcak içecek tüketimine ilişkin verileri incelendi.
Katılımcılar yaklaşık 14 yıl boyunca takip edilerek içecek tüketim alışkanlıkları ile sağlık durumlarındaki değişimler karşılaştırıldı.
Araştırmada çay ve kahveyi çok sıcak tüketmek, yemek borusu kanserinin belirli bir türüne yakalanma riskini üç katına çıkardığı ortaya çıktı.
Araştırma içeceğin sıcaklığının yanı sıra gün içinde tüketilen sıcak içecek miktarının da riski etkileyebileceğini ortaya koydu.
Çayı en çok tüketen ülkelerden biriyiz.

Ve çayı genelde ocağın üstüne fokurdayan çaydanlıktan alarak tüketiyoruz.
Türkiye'de boğaz/ gırtlak kanseri erkeklerde en sık görülen ilk 5-6 kanser türü arasında.
Erkeklerde görülme sıklığı 100 bin kişide yaklaşık 7 - 9, kadınlarda ise 1 - 1,5 seviyesinde.
Elbette boğaz/gırtlak kanserlerinde sigara kullanımı gibi başka etkenler de var ama hem sigara bağımlısı olup hem de fokur fokur kaynamış çay içmek kanser riskini artırabilir.
Kanser riskini azaltmanın en basit yolu; çay ve kahveyi içmeden önce rahatça tüketilebilecek sıcaklığa gelmesini beklemek!

***

8687 TL!
İskenderun Belediyesi zabıta ekipleri, sahilde çekirdek çitleyen ve kabuklarını yere atan kişiye 8 bin 687 TL para cezası uyguladı.
Bravo zabıtaya. Ne yazık ki, yere çekirdek kabuğu atmayı normal sanan insanlar var.

Çok mu zor kabukları avuçta ya da küçük bir torbada biriktirip çöpe atmak!
Umarım bu uygulama genele yayılır.
Yere sigara izmariti atanlara da aynı para cezası kesilmeli.

***

OFİSTE ŞEMSİYE AÇMA AKIMI
Ofis ışıkları, kuru hava ve uzun çalışma saatlerinin ciltlerini yaşlandırdığını düşünen bazı Çinli çalışanlar, masa başında şemsiye açıp yüzlerini maskelerle kapatmaya başladı.
"Office ageing" olarak adlandırılan akıma katılan çalışanların aldığı önlemler arasında masanın üzerine güneş şemsiyesi açmak, geniş kenarlı şapka takmak, yüzün büyük bölümünü kapatan maskeler kullanmak, yüz ve kollara tekrar tekrar güneş kremi sürmek bulunuyor.

Ofis ışıklarının cildi yaşlandırdığına dair tatmin edici bilimsel bir veri yok ama Çinliler arasında "Office ageing" akımı hızla yayılıyor.
Yüzde maske, kafada şapka ve üstünde şemsiye varken çalışmayı nasıl başarıyorlar acaba?
İnsan fenalık geçirir!
Bu kadar eziyet ve zahmetin yerine ofis ışıklarının derecesini düşürmek akıllarına gelmedi galiba.

***

İZ BIRAKAN SÖZLER
"Her zaman istediğinizi yapın, ama önce isteyebilen birileri olun." (Böyle Buyurdu Zerdüşt)