Görünür gelecekte, Türkiye başta olmak üzere pek çok ülkenin iç ve dış dengelerini "Jeopolitik Tehdit ve Jeostratejik Risk Endeksi"ndeki yeri ve etkilenme derecesi belirleyecek. Küresel veya bölgesel çaptaki siyasi gerginliklerin, savaş tehlikelerinin ve terör olaylarının yoğunluğunu ölçen bu endeks artık alarm veriyor. (100 baz üzerinden) 1990'larda 97.4 olan global risk endeksi 2020- 24 arasında 121'e yükselmiş durumda. Ki bu tabloya ABD-İsrail ikilisinin İran'a karşı başlattığı kirli savaş dahil değil!
Bir başka gösterge de "Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü" verileri. Buna göre, "Küresel askeri harcamalar, 2025 yılında art arda 11. kez yükselerek rekor tazeledi ve 3 trilyon dolara ulaştı!" Bu artışın temelinde, AB'deki askeri harcamaların yükselmesi önemli rol oynadı!
Bu noktada Almanya, dikkate değer bir örnek olarak ön plâna çıktı. Almanya, İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana en büyük askeri dönüşümü başlattı. 114 milyar dolarlık bütçeyle küresel savunma harcamalarında 4'üncü sıraya yükseldi.
Avrupa'da savunma harcamalarına en fazla yüklenen ülkelerden biri de Polonya oldu. Milli gelirinin %5'ine denk gelen 45 milyar dolarlık askeri harcama kararı aldı!
Ayrıca...
ABD, 1 trilyon dolara yaklaşan askeri bütçesi ile yapay zekâ entegrasyonlu otonom sistemler, hibrit ve çok katmanlı savaş yetenekleri, elektronik harp teknolojileri ve yeni nesil nükleer caydırıcılık programlarıyla artışını sürdürdü.
Çin'in askeri harcamaları da üst üste 31'inci kez artarak 310 milyar dolara ulaştı. Bu tabloda, Tayvan ve Güney Çin Denizi'ndeki tansiyonunun etkisi görüldü.
Rusya, yıpratıcı Ukrayna Savaşı ortamında 135 milyar dolarlık savaş ekonomisi üretti.
Japonya ise anayasasındaki "sadece savunma" ilkesini esnetti. Saldırı hazırlığı sezdiğinde düşman hedeflerini vurabilecek füze programı ile hava savunma sistemlerine odaklandı. 80 milyar dolarlık savunma bütçesi tasarladı.

***

Türkiye açısından hassasiyetle izlenmesi gereken gelişmeler, "İsrail, Fransa ve Mısır" ekseninde seyretti.
10 yıl önce İsrail, Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi arasında imzalanan "Üçlü Askeri İşbirliği Protokolü" bir üst aşamaya taşındı.
Yunanistan, İsrail patentli topçu sistemleri, roketler, füze ve hava savunma setleri için 750 milyon dolarlık sözleşme yaptı ve toplamda 4 milyar dolarlık proje paketinde mutabakat sağladı!
24 Nisan'da Fransa ve Rum kesimi, denizden kıyıya çıkarma tatbikatı gerçekleştirdi.
Aynı tarihte Güney Kıbrıs'ta düzenlenen AB Zirvesi sırasında, Rum Yönetimi ile Mısır arasında "Stratejik Ortaklık Ortak Bildirgesi" parafe edildi. "Askeri eğitim ve ortak tatbikatlar kurumsal bir çerçeveye oturtuldu!"
25 Nisan'da, Fransa-Yunanistan Stratejik Savunma ve Güvenlik Anlaşması 5 yıl daha uzatıldı, Fransa Cumhurbaşkanı Macron'un, Atina'ya verdiği garanti, yani "Egemenliğiniz tehdit edilirse biz buradayız" sözü ile Ankara'yı hedef aldığı değerlendirildi ve tepkiyle karşılandı.

***

Dünyanın öbür ucunda ise...
Rusya Savunma Bakanı A. Belousov, geçen hafta Pyongyang'da Kuzey Kore lideri Kim Jong-un ile bir araya geldi. Görüşmede, 2027-2031 dönemini kapsayan askeri etkileşim planı ele alındı. Bu plan, ABD, Güney Kore ve Japonya'ya mesaj olarak yorumlandı.
Rusya Savunma Bakanlığı, 20 Nisan 2026'da nükleer kapasiteli Tu-22M3 uzun menzilli stratejik bombardıman uçaklarının Baltık Denizi'nin tarafsız suları üzerinde 4 saat süren planlı uçuşu tamamladığını duyurdu.
ABD ve Filipinler arasındaki en büyük yıllık askeri faaliyet olan Balikatan (Omuz Omuza) Tatbikatına Filipinler'den 11 bin, ABD'den 5 binden fazla asker katıldı.
30 Nisan 2026, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) Dark Eagle adı verilen hipersonik füzelerinin İran'a karşı kullanılmak üzere bölgeye sevkini istedi. Talep onaylanırsa, her biri 15-41 milyon dolar olan Dark Eagle'ın tarihteki ilk operasyonel görevlendirmesi olacak.
Sözün özü...
Dünya barut fıçısının üstünde otururken Türkiye'nin "güven ve istikrar adası" olmasının kıymetini ve bir bedeli olduğunu bilmeliyiz!