Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Gayriresmi Zirvesi için "Ata Topraklarındayız." Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan'ın Kazakistan temaslarının son durağı, "Türk dünyasının manevi başkenti" idi. Seyhun Nehri yakınında, 2 bin yıllık geçmişi olan Türkistan, esasen "Hoca Ahmed Yesevi'nin" şehri. Tertemiz, sakin, görülmeye değer bir yer.
Türkistan'daki zirvenin ana gündem maddesi "Yapay Zekâ ve Dijital Kalkınma" olarak belirlenmiş olsa da dünyayı saran ateşin sıcaklığı ikili görüşmelere damgasını vurdu.
TDT Zirvesi demişken... Ankara'da düzenlenecek "2026 NATO Zirvesi" ve Antalya'nın ev sahipliğindeki "COP31 İklim Zirvesi" ile birlikte Türkiye'nin bu yılki üç büyük uluslararası diplomasi ayağından birini oluşturacak.
Biraz sonra detaylarını anlatacağım üzere, Ankara'daki toplantının TDT'nin "güvenlik mimarisinin" temellerini atması bekleniyor.
Tekrar Türkistan'a ve ele alınan konulara dönecek olursak... Başkan Erdoğan'ın dediği gibi...
"Gaspıralı'nın dilde, fikirde, işte birlik şiarına, 115 yıl sonra şimdi bizlerin 'dijital vizyonda birlik' ifadesini eklememizin zamanı gelmiştir."
Böylece...
Türk dünyasında yapay zekâ altyapılarının koordineli geliştirilmesi ve ortak inovasyon çalışmaları,
Kamu hizmetlerinin dijitalleştirilmesi, e-devlet entegrasyonları ve yeni nesil teknolojilerin üye ülkeler arasında yaygınlaştırılması,
Karşılıklı ticaret hacminin artırılması ve ekonomik bağların güçlendirilmesi,
Hazar geçişli Doğu-Batı Koridoru'nun lojistik kapasitesinin artırılması ve ulaşım ağlarının kolaylaştırılması,
Bölgede ve dünyada yaşanan kaotik siyasi gelişmelere karşı Türk dünyasının birlikte duruş sergilemesi ortak paydayı oluşturdu... Bu noktadan hareketle, TDT'ye Ankara'da eklenmesi planlanan öncelikleri sıralayıp yazımızı noktalayalım...
1- Güvenlik ve Savunma İşbirliği: Avrasya coğrafyasındaki askeri ve savunma sanayii entegrasyonu, bölgesel güç dengeleri çerçevesinde ele alınacak. Ortak güvenlik stratejilerini kurumsallaştırma adımları karara bağlanacak.
2- Ulaştırma ve Enerji Hatları: "Orta Koridor" ulaştırma ağının tam kapasiteyle işletilmesi ve yeni enerji geçiş hatlarının güvenliği özel bir protokole bağlanacak.
3- Dijital Ticaret ve Entegrasyon: Üye devletler arasında gümrük süreçlerinin dijitalleştirilmesi ve ticari engellerin kaldırılması imza altına alınacak.