ABD Ulusal Kayıp ve İstismar Edilmiş Çocuklar Merkezi'nin (NCMEC) her hafta binlerce fotoğraf ve video kaydı inceleyen analistlerinden biri, 2005 Kasım'ında bir gün ilginç bir şey keşfetti. İki ayrı çocuk istismarı fotoğrafı arasında ortak bir özellik bulunuyordu. Birbirinden bağımsız gibi görünen fotoğraflarda aynı ilginç yatak örtüsü vardı. İki elini açarak havaya kaldırmış küçük palyaço resimlerinin olduğu bir örtüydü bu. Ekip, bu ipucundan yola çıkarak önce çarşafı üreten firmayı, sonra da örtünün gönderildiği mağazaları buldu. Yerel polis birimleriyle yapılan meşakkatli araştırmaların ardından, yatak örtülerinin seri numaraları ve kredi kartı bilgileri eşleştirilerek palyaçolu çarşafların kimlere satıldığı saptandı. Bu kişilerin yatak odaları tek tek incelendi ve sonunda fotoğrafların çekildiği o oda bulundu. Bu oda, Indianapolis'te yatılı çocuk bakıcısı olarak çalışan Charles M. Johnson JR.'a aitti. Johnson'ın bilgisayarından benzer başka çocuk fotoğrafları da çıktı ve ömür boyu hapse mahkum edildi. 2 yıl sonra Google'dan bir ekip, ne tür çalışmalar yapıldığını gözlemlemek için merkezi ziyaret etti. Google mühendislerinden Dr. Shumeet Baluja liderliğindeki ekip, yatak örtüsü hikayesini dinlediğinde bundan çok etkilendi. Dr. Baluja merkezden ayrılırken, NCMEC'in başkanı Ernie Allen'e şu teklifte bulundu: "Dünya üzerinde Google'dan daha gelişmiş bir arama teknolojisi yok. Size yardımcı olabiliriz…"
47 milyon görseli analiz ediyorlar
Dünyada çocuk istismarı ve pornografisiyle mücadelenin merkezi konumunda bulunan NCMEC'e ulaşarak başkan Allen'le görüştüm. Allen, Google yetkililerinin yaptıkları işe çok şaşırdığını anlattı. Hatta Dr. Baluja, "Yani bu çocukların kurtarılması ve bu canavarların yakalanması analistlerinizin hafızasına mı bağlı?" demiş hayretler içerisinde. Zira merkezin 2003 yılında başlattığı Çocuk Kurbanları Kimliklendirme Programı çerçevesinde NCMEC'e bu güne dek tam 47 milyon çocuk istismarı fotoğrafı ve videosu ulaştırılmış. Bunlar internette dolaşan ve illegal sitelerde pazarlanan özel çekim fotoğraf ve videolar. Yalnızca 2010 yılında bile ekip, bu türden 13 milyon fotoğraf analiz etmiş. Bir haftada gördükleri fotoğraf sayısı ise 250 binden fazla.
Yatak örtüsü dedektörü
Dolayısıyla, milyonlarca fotoğraf arasından, yatak örtüsü hikayesinde olduğu gibi eşleştirme yapabilmek neredeyse olasılıksız. Bu nedenle merkez Google'ın teklifine sevinçle karşılık vermiş. Dr. Baluja ve ekibi "yatak örtüsü dedektörü" adını verdikleri bir yazılım geliştirmiş NCMEC için. Bu yazılım sayesinde sistem artık veri tabanındaki milyonlarca görseli otomatik olarak tarıyor ve analistin 'ara' dediği ilginç bir eşyayı (palyaçolu çarşaf gibi…) bu milyonlarca görselin içerisinde arıyor. Bu eşya veya obje, saksı içerisinde bir çiçek, bir tişört, bir sembol, duvarda asılı bir çerçeve veya bir sürahi de olabilir. Allen, "Bu işi yapanlar genellikle aynı mekanları kullandıkları için, farklı video ve fotoğraflarda aynı objeler olabiliyor. Bu bağlantıyı kurduğumuz zaman, çocuklar arasındaki –ki bunların bir kısmı kayıp çocuklar oluyor- çocuklar arasında da bağlantı kurabiliyoruz. Bu da bizi failin bulunduğu lokasyona ve dolayısıyla faile yaklaştırıyor. Google'ın bizim için ürettiği bu yazılım olmasa, kabul etmeliyim ki, bu eşleştirmeleri yapmamız çok zor" diye konuşuyor.
"Çocuk Newyork'ta da olabilir İstanbul'da da"
Çocuk istismarının uluslararası bir problem olduğunu ve olaylara bütünsel baktıklarını belirten Allen, "Çocuklar dünyanın herhangi bir yerinde olabilir. NewYork, Istanbul ya da HongKong'da olabilirler. Amacımız fotoğraf ve videoları doğru analiz ederek onları bulmak. Hedefimiz, şüphe uyandırıcı bir eşleştirmeyle karşılaştığımızda ilgili ülkelerin güvenlik birimlerine bilgi vermek ve elimizdeki delilleri paylaşmak" diyor.
Fotoğrafa DNA analiz
Çocuk istismarıyla mücadelede tek yardımcı Google değil. Microsoft da var. Microsoft 2009 yılında Dartmouth Üniversitesi'nden dijital imaj uzmanı Hany Farid ile birlikte geliştirdiği Photo DNA adlı algoritmasının lisansını NCMEC'e bağışlamış. PhotoDNA, adından da anlaşılacağı üzere, merkezin veritabanındaki ve internetteki fotoğrafların DNA'sını çıkarıyor. Allen, "Söz konusu fotoğraflar polisler tarafından ele geçirilip suçlular hapse atıldıktan sonra bile, bu fotoğraflar yıllarca internette dönüp duruyor" diyor. İşte PhotoDNA, merkezin veritabanındaki fotoğraflardan eğer internette de tespit ederse derhal alarma geçiyor.
İnternet servis sağlayıcı şirketleriyle işbirliği halindeler. Eğer veritabanındaki fotoğraf bir şekilde herhangi bir web sitesine yüklenir veya WindowsLive'da tespit edilirse, şirket bundan derhal haberdar ediliyor sistem sayesinde. Geçtiğimiz yıldan bu yana NCMEC, bu teknolojiyi çocukların kurtarılarak suçluların tespit edilmesinde aktif olarak kullanıyor.