Zonguldak’ın Ereğli ilçesinde bin 500 yıllık tarihi olduğu belirtilen ve 1951 yılında büyük bir kısmı yeniden inşa edilen Selatin Camii’nin alt katında bulunan kilise kalıntıları gün yüzüne çıkartılmayı bekliyor.
Zonguldak’ın Ereğli ilçesinde bin 600 yıllık geçmişi ile tarihe ışık tutan Orhangazi Camisinin 500 metre yukarısında bulunan ve kaynaklarda Sultan Süleyman Camii olarak geçen Çelikel Camii de kiliseden camiye dönüştürülmesi konusunda ilçe tarihinde önemli yer tutuyor. Zamanla harabe hale gelen cami 1951 yılında mahalle sakinlerinden Mehmet Çelikel’in destekleri ile büyük bir tadilattan geçti. Günümüzde ise caminin alt kısmında kilise kalıntılarını görmek mümkün.
Kdz. Ereğlili Tarih Araştırmacısı ve Edebiyat Öğretmeni Recep Çetin, Bolu Salnamelerinde Ereğli’nin Osmanlı dönemi fethine ve Ereğli’de bulunan camilere yönelik ifadelerin yer aldığına dikkat çekerek, Sultan Orhan ve Şehzade Sultan Süleyman isimleri ile kutsal camilerin belgelerde kayıtlı bulunduğunu öne sürdü. Çetin yaptığı açıklamada, “Orhan Gazi’nin oğlu olan Süleyman Paşa, aynı zamanda Rumeli Fatihi olarak biliniyor. Süleyman Paşa’nın Anadolu’da birçok yerde fetih mücadelesi içinde olduğunu buralarda görev aldığını kaynaklarda görüyoruz. Yine Ereğli’de Sultan Orhan’ın yanı sıra bir diğer isim de, Sultan Süleyman adıdır. Bir çok kaynakta Ereğli’de Sultan Süleyman adını görmekteyiz. Ereğli’de 2 tane önemli mahallemiz vardır. Birinin adı Sultan Orhan Mahallesidir, diğerinin adı da Sultan Süleyman Mahallesidir. Cumhuriyet Tarihi içinde Sultan Orhan adını Orhanlar Mahallesi, Sultan Süleyman’ın adını da Süleymanlar Mahallesi olarak değiştiğini görmekteyiz. Burası 1950’li yıllarda yazılmış bir kaynağa göre harabe halindedir. Sonrasında ihtiyaç hasıl oldu ki, bu harap halindeki eserin, yapının tadilatı yapılsın da Cami haline dönsün diye istekte bulunulmuş. Mahallenin de çocuğu olan Mehmet Çelikel’den rica etmişler, o da caminin tadilatını yapmış. 1952 yılında yapıldı diye kitabe şeklinde not düşülmüş. Bu durum caminin yeniden yapılışı değil tadilatıdır. Mehmet Çelikel’in tadilatını yaptırmasının ardından bu yapının Çelikel Camii değiştiğini görmekteyiz. Bununla ilgili bir çok yere başvuruda bulundum. Bugüne kadar sonuç alamadım. Bulduğum birkaç kaynakta bu caminin de aynı Ayasofya Kilisesi’nde olduğu gibi yine aynı yüzyıllarda 408-450 yılları arasında Roma İmparatoru II. Theodosius döneminde inşa edilmişti, kaynaklarda öyle yazıyordu. Bu eserin de 4.,5. Yüzyıllarda inşa edildiğini, Orhan Gazi döneminde de 2 kiliseden dönüştürülmüş, değerli Selatin Camii olarak bugüne kadar gelmiş ikinci eserdeyiz, Sultan Süleyman Camii’ndeyiz” dedi.
Çetin, “Cumhurbaşkanı Erdoğan Ereğli mitinginde bu ifadeyi kulandı”
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 19 Mart 2019’da yerel seçimler için Kdz. Ereğli’de düzenlediği mitingde Sultan Süleyman’ın emaneti olan Ereğli tabirini kullanmasını hatırlatan tarihçi Recep Çetin şunları söyledi:
“2019 yılında seçim döneminde Kdz. Ereğli’ye gelen Cumhurbaşkanımız, “Sultan Süleyman’ın emaneti olan Ereğli” şeklinde bir ifade kullanmıştı. Demek ki kendisine de bu konuda bu çalışmalardan dökümanlar iletilmiş olmalı ki, kendisinin de Ereğli’de Sultan Süleyman’ın bir emaneti bilgisi bulunmaktadır. Buradaki tarihi eserlerle katkı sunulduğunu Cumhurbaşkanımız da bilmektedir."
Ereğli’ye yapılacak cami projesi Cumhurbaşkanı’na sunulacak
Kdz. Ereğli Belediye Başkanı Halil Posbıyık, yeni sahil projesini tanıttığı meclis toplantısında yapılacak cami hakkında da bilgiler verdi. Konu ile ilgili görüşlerini aktaran Çetin, İlk Deniz Şehidi Recep Kahya’nın ismini önererek şunları söyledi:
“Ereğli’de yapılacak cami, Zonguldak’ta yapılan Uzunmehmet Camii sonrası yankı buldu. Belediye Başkanımız Halil Posbıyık’ın, orada Merkez Camii olarak yapılmasını ve Cumhurbaşkanı’ndan talebi olduğunu dinledim. Ereğli’de 1921 yılında şehit olarak verdiğimiz Recep Kahya adını değerlendirmemiz gerekiyor. Yarın Cumhurbaşkanı önüne cami projesi sunulacaksa eğer caminin adının neden Recep Kahya Camisi proje üzerinde gösterilmeyeceğini merak ediyorum. Cumhurbaşkanımız Rizeli, bildiğim kadarıyla da Recep Kahya’nın ailesi ile de akrabalıkları var. Bu ismi önüne sunulduğunda Cumhurbaşkanımızın daha bir heyecan duyarak, Ereğli’deki cami projesi noktasında özel bir durum olacağına inanıyorum.”
“Turizme kazandırılmalı”
Sultan Süleyman Camii’nin bölge turizmi açısından önemli olduğuna vurgu yapan Recep Çetin açıklamasında, “Sultan Süleyman Camii’ni tabelalar halinde insanlarımıza tanıtalım istiyorum. Turizmde sarı tabelaları dikilsin istiyoruz. Madem Ereğli’de turizm canlanılsın isteniyor, madem Zonguldak’ta turizm hareketliliği isteniyor. Ereğli’de iki tane kiliseden döndürülme 400’lü yıllarda inşa edilen bu eserlere değerlendirelim istiyorum” ifadelerini kullandı.
