Türkiye'nin en iyi haber sitesi

Büyüyor mu, gelişiyor mu?

Büyüyor mu, gelişiyor mu?

BEBEKLİKTEN GENÇLİĞE…

Her anne babanın arzusu, sağlıklı bir dünyaya getirmektir. Sonrasında ise dilekleri, sağlıklı bir çocuk ve genç olması üzerinedir… Peki, onun sağlıklı bir şekilde büyümesi ve gelişmesinde nelere dikkat etmeli? İşte bu sorunun yanıtını Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Şeyma Ceyla Cüneydi veriyor ve anne babaları uyarıyor "Büyüme ile gelişme aynı şey değildir!"

Büyüyor mu, gelişiyor mu?

Bebeğiniz sağlıklı büyüsün, gelişsin diye hayal kuran anne babalar dikkat! Onun kocaman bir delikanlı ya da genç kız olmasında anne babaların bilinçli olması çok önemli. Zira genellikle anne babalar bebeğin yiyeceklerine ve boyunun uzamasına konsantre oluyorlar. Oysa büyüme ve gelişmenin çok başka kriterleri var ve çocuk doktorları kadar sizin dikkatiniz de bu süreci daha sağlıklı geçirmesine yol açıyor. Çocuğu erişkin bireyden ayıran en önemli özelliğin sürekli büyüyen ve gelişen bir süreç yaşaması olduğuna vurgu yapan Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Şeyma Ceyla Cüneydi, doğru beslenme, bilişsel destekler, gerekli aşı uygulamaları, duygusal tatminler, iyi bir motor beceri, sağlıklı yetişkin döneminin olmazsa olmazları olduğunu vurgulayarak şu bilgileri veriyor:

Büyüyor mu, gelişiyor mu?

"Büyüme, hücre sayı ve büyüklüğünün artmasına bağlı olarak, vücut hacim ve kütlesinin artışıdır. Boy uzamasında en önemli etkeni, genlerdir. Boy büyümesine etki eden faktörlere kaliteli beslenme ve sporu da ekleyebiliriz. Bu üçü de tam olmasına rağmen araya giren önemli kronik bir hastalık boyun hedeflenen boy olmamasına neden olabilir. Gelişme ise hücre ve dokuların yapı ve içeriğinin değişimi ile motor, zihinsel, sosyal ve duygusal alanlardaki olgunlaşmadır. Ama büyüme ve gelişme yaş dönemlerine göre değişir"

Büyüyor mu, gelişiyor mu?

Çocukluk çağı olarak kabul edilen 0-18 yaş döneminde çocukların her türlü gelişmeye açık olduğunu söyleyen Dr. Cüneydi, bu gelişimlerin; fiziksel, ahlaki, bilişsel, bireysel olarak cinsel, dil, duygusal, psikomotor ve sosyal gelişmeleri kapsadığını vurgulayarak "Hepsi birbirini tamamlayabilir. Dikkat edilmesi gereken nokta, büyüme yalnız başına sağlık göstergesi değildir. Sağlıklı büyüme için her döneme o döneme özgü tetkik, aşılar ve takviyelerin yapılması gerekiyor. Anne babaların aklından çıkarmaması gereken cümle şudur: Büyüme farklı, gelişme farklı, sağlıklı olmak farklıdır" diyor.

Büyüyor mu, gelişiyor mu?

RUTİN İZLEMEYİ TAKVİMİNİZE NOT EDİN

Çocukların sağlığından emin olmak için rutin izlemlere sadık kalınması, çocuk doktoruna gidilmesinin ertelenmemesi çok önemli. Çocukların izlem aralıkları ise genel olarak şöyle sıralanıyor: Doğumda muayene, her şey normal gidiyorsa taburcu olurken muayene, taburculuktan 48-72 saat sonra, 7-14 arasında, 1. ay, 2. ay. 3. ay, 4. ay, 5. ay, 6. ay, 7. ay, 8. ay, 10. ay, 12. ay, 13-15. ay arası, 18. ay, 21. ay, 2 yaş. İki yaştan sonra 5 yaşa kadar 6 ayda bir. Beş yaştan 10 yaşa kadar yılda bir. 10-16 yaş arası 1-2 yılda bir.

Büyüyor mu, gelişiyor mu?

İHMAL ETMEYİN

Çocuklar sağlıklıyken bile izlenmeli. Böylece sağlığıyla ilgili tam fikir edinilebiliyor. Eksik ya da yanlış giden yönler konusunda erken dönemde müdahale imkanı doğuyor. Ancak sağlığında bir sorun görünmeyen çocukların anne babalarının bazen, nasıl olsa sağlıklı diye çocuklarını rutin doktor muayenelerine götürmediklerini belirten Dr. Cüneydi, "Özellikle aşı dönemi biten çocukların anne babalarında zaman zaman gözlemlediğimiz bir davranış bu. Oysa bu durumda skolyoz (omurga eğrilikleri), anemiler, vitamin yetersizlikleri, erken ergenlik nedeniyle boy kısalıkları, çeşitli kalp hastalıklarının atlanması, sessiz gidebilen idrar yolu enfeksiyonları nedeniyle gelişen böbrek hastalıkları gibi durumlara maruz kalınabilir" diyor.

Büyümenin daha hızlı olduğu dönemlerde vücudun ihtiyaçlarının değişebildiğine dikkat çeken Dr. Şeyma Ceyla Cüneydi, her dönemin kendine özgü izlem paramatreleri ve sıklığı olduğunu vurguluyor. Büyüme en hızlı olduğu 0-1 yaş arası olduğu dönemde gerçekleşiyor. İkinci hızlanma dönemi ise ergenlik.

Peki, çocukluk döneminde hangi büyüme gelişimini izlemek için hangi dönemlerde, hangi tetkik ve incelemeler yapılıyor?

Büyüyor mu, gelişiyor mu?

0-1 AY YENİDOĞAN

Bir bebeğin prematüre veya zamanında doğmuş olması bile (yani 2-3 haftalık erken doğma) izlem sıklığını ve yapılan tetkikleri değiştirebiliyor. Aileden genetik geçişle gelen hastalıklara göre de izlem ve tetkikler bu önceliklere göre yapılabiliyor.

HANGİ TETKİK VE İNCELEMELER YAPILIYOR?

Yeni doğmuş bir bebeğin görme, duyma, kalça çıkıklığı, yeni doğan tarama testleri, boy, kilo, baş çevresi, genel vücut ve nörolojik muayene gibi taramalardan geçmesi gerekiyor. Kan grubu, yeni doğan hepatit aşısı, K vitamini genelde dünya genelinde yapılan uygulamalardır. Doğum sonrası gelişebilen durumlarda da (sarılık) ek kan tetkikleri ve araştırmaları devreye giriyor.

BİZE ULAŞIN