Siyaset bilimi... Demokratik baskı grupları: İşçiler... İşverenler... Ve köylüler.
Dünyada... Türkiye'de... Kırsal nüfus azaldı... Kavimler göçü... Kentlerde nüfus arttı. Gelişmemiş ülkelerde... Ve demokratik kültürün tam yerleşmediği ülkelerde... Asker de önemli bir demokratik baskı grubu.
Yakın tarihe kadar bizde de böyleydi... 27 Mayıs 1960 darbesi... 12 Mart 1961 muhtırası... 12 Eylül 1980 darbesi... Somut örnekler.
Türkiye'de, demokratik baskı grubu olarak esnaf da var... Örgütlü ve sayısal ağırlıklı kesim.
Ve bugün... Türk demokrasisinin yeni baskı grubu: Emekliler.

***

SEÇİMDE 'GÖRECEĞİZ'

Cumhurbaşkanlığı seçimi... Milletvekili seçimi... 2028'de.
Muhalefet ne kadar istese/bastırsa da... Bugünden yarına seçim... Erken seçim olmaz.
Anayasa değişikliği... Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın adaylığının gündeme gelmesi hâlinde, seçim az/biraz öne çekilebilir.
Ama... Seçim, hangi tarihte yapılacak olursa olsun... İki kere ikinin dört ettiği kadar kesin: Emekliler, seçim sonucunu belirleyecek faktörlerden olacak.

***

SOKAK... VE KAHVELER

Emekliler, 13 milyon ve dul/yetim maaşı alanlar 4 milyon... Toplam 17 milyon. 17 milyon... Dünyanın 140 ülkesinden fazla bir nüfus. Sokağa bakın... Her 5 kişiden biri emekli.
Gitmediğim il yok... Erzurum, Manisa, Batman, Zonguldak, Ağrı, Diyarbakır... Kahveler tıklım tıklım... Emeklilerle dolu.

***

ÇARPIK TABLO

Amerika'dan Almanya'ya... Fransa'dan Japonya'ya... Dünyada...
Çalışan her 4 kişiye karşılık... 1 emekli var.
Bize gelince... 2 kişi sigortalı çalışıyor... 1 emekliye bakıyor.
Ve sonuç: Sosyal Güvenlik Kurumu... Her yıl açık veriyor... Hem de ne açık... Bütçeye ağır yük.

***

DÜNÜ UNUTMA

Geçmişte... 20 yıl çalışan kadına emekli maaşı bağlandı. 18 yaşında SSK'ya prim ödemeye başlayan kadın, 38 yaşında emekli oldu. 18 yaşındaki erkek... 43 yaşında emekli maaşı almaya başladı.
Yetmedi... Bazı meslek mensuplarına yıpranma ayrıcalığı tanındı... 20 yılı... 25 yılı doldurmadan bile emeklilik. 38-40 yaşında emekli ol... Ve devletten, Allah sağlıklı ömür versin, 30 yıl... 40 yıl... Emekli maaşı al. Buna ne Amerika bütçesi yeter ne de Japonya.

***

EMEKLİNİN SUÇU YOK

Hayır... Kesinlikle hayır... Bin kez hayır... Suçu/kusuru kimse emeklilerde aramasın. Kusur... Yanlışlık... Sakatlık... Sistemde.
Değişik dönemlerde, erken emekliliği, siyasi amaçlarla öne çeken hükümetlerde.
Türk siyaseti ve bürokrasisi... Böylesine önemli bir konuda, maalesef gereken sorumluluğu gösteremedi.

***

SON ÖRNEK... EYT

Aradan fazla zaman geçmedi... Daha dün gibi.
2023... Gazetelere manşet, televizyonlara birinci haber olan konu: "EYT... Emeklilikte Yaşa Takılanlar."
Milyonlarca insanın emekliliği gibi... Devletin... Bütçenin... Sosyal güvenlik sisteminin temelini ilgilendiren bir konu... Parti siyasetine/seçim sandığına kurban edilir mi?
Cumhurbaşkanı Erdoğan, yıllarca EYT taleplerine karşı çıktı. Altın harflerle yazılacak bir söz söylemişti: "Siyasi hayatıma da mal olsa... Böyle bir düzenleme olmayacak."
Ama... Fakat... Lakin... Kariyerinde, Sosyal Sigortalar Kurumu Genel Müdürlüğü gibi önemli bir görev bulunan... Bütçe imkânlarını, dünyadaki emeklilik sistemlerini çok iyi bilen... CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, EYT'nin bayraktarlığını yaptı.
Neden? Cumhurbaşkanı seçilebilmek için.
İyi Parti Genel Başkanı Meral Akşener... Yılların siyasetçisi... Bakanlık... TBMM Başkanvekilliği yapmış bir siyasetçi... İl il dolaştı... Elinde EYT bayrağı.
Neden? Cumhurbaşkanı yardımcısı olabilmek için.
Şimdi ise... İkisi de siyaseten emekli. Ve... "Hoş geldin EYT."
2023 yılında, 2 milyon 194 bin kişi emekli oldu. Yetişmiş insanlarımız... İşgücünden koptular... Emekli maaşıyla ev geçindirmek... Kolay mı? EYT ile bayram yapan emekçiler... Bugün olmazsa yarın... "Nerede bu devlet? Nerede bu kabine? Bu emeklilik maaşıyla nasıl yaşayacağız" diye seslerini yükseltecekler.

***

POPÜLİZM... UCUZ SİYASET

Emeklilerin... Dul ve yetimlerin aldıkları maaşlara... Çektikleri sıkıntılara...
"AK Parti döneminde böyle oldu... Özal döneminde böyle değildi... Demirel döneminde şöyleydi... Bülent Ecevit'in, Mesut Yılmaz'ın, Tansu Çiller'in, Necmettin Erbakan'ın başbakanlık yıllarında farklıydı" penceresinden bakmak... Yanıltıcıdır.
Popülizmdir... Gerçekçilikten kaçıştır... Ucuz siyasettir.
Türkiye'de... Emekli dün de sıkıntıdaydı... Bugün de sıkıntıda. Hele enflasyonun yüksek olduğu yıllarda... Milli gelir pastasından en düşük pay alan kesim... Emekliler... Dullar ve yetimler oldu.

***

VE SONUÇ... SÜRPRİZ DEĞİL

Bugün... En düşük emekli maaşı 16 bin 811 lira... Harca harca bitmez(!) Emekli zorda... Artış bekliyor... Konu, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin gündeminde.
En düşük emekli maaşı 20 bin lira olacak. Fakat... Emeklilerin durumu... Sistem... Türkiye'nin kanayan yarası olmaya devam edecek.
Yarın... Siyasi iktidar değişse de... Yara aynı yara... Sorun aynı sorun. Askeri bir deyimdir... "Yığınakta yapılan hata, savaşın sonuna kadar devam eder... Savaşın kaderini etkiler." Biz... Yığınakta... Başlangıçta... Ve sonrasında hata yaptık... Hata üstüne hata.
Sonuç... Sürpriz değil.