ABD'de düzenlenen 19'uncu Türkiye Yatırım Konferansı'nda sahip olduğu teknoloji vizyonuyla Türk Telekom'un büyüme vizyonu dikkat çekti. Türk Telekom CEO'su Ebubekir Şahin, ABD'de düzenlenen etkinlikte şirketin sahip olduğu gücü ortaya koyan büyüme stratejisini ve vizyonunu açıkladı. Türk Telekom'un açıklamasına göre şirket, COP31'e "Master Partner" olarak destek veriyor ve etkinliğin teknoloji altyapısına katkı sağlayacak. Şirket, konferansta yeni nesil şebeke teknolojileri, siber güvenlik, veri merkezleri ve enerji verimliliği alanlarındaki yatırımlarını da tanıtacak. Şahin, COP31 desteğini şu sözlerle değerlendirdi: "Türkiye'nin küresel iklim gündemindeki güçlü konumunu ve gelecek vizyonunu yansıtan COP31'in 'Küresel Dijital Dönüşüm ve Teknoloji' destekçisi olarak geleceğin dünyasının tasarlanmasında küresel aktörler arasında yer almaktan mutluluk duyuyoruz."
24,5 MİLYAR DOLAR YATIRIM
Şahin, Türk Telekom'un yaklaşık 58 milyon aboneye sahip olduğunu ve Türkiye'nin ilk entegre operatörü olduğunu söyledi. Şirketin 2005'ten bu yana Türkiye'de 24,5 milyar dolar yatırım yaptığını belirten Şahin, Türk Telekom'un son beş yıldır sektörün yatırım lideri olduğunu da ifade etti. Şirketin fiber altyapıyı genişlettiğini, yeni nesil ağ teknolojilerinde yerli Ar-Ge çalışmaları yürüttüğünü ve şebekesine çevre dostu teknolojiler entegre ettiğini de sözlerine ekledi.

GÜNEŞ ENERJİSİ YATIRIMI
Türk Telekom'un yenilenebilir enerji yatırımlarının ilk ayağı olan Sivas GES, 128 MWp kapasiteyle üretime başladı. Şirket, Malatya ve Ağrı'da kuracağı iki tesisle toplam kurulu gücünü 530 MWp'ye çıkaracak. Toplam 6 bin dönümlük arazi üzerine kurulacak üç santralin yılda 800 GWh enerji üretmesi ve yaklaşık 350 bin ton karbon salımının önlenmesi hedefleniyor. Şirket, 2025'te hayata geçirdiği enerji verimliliği uygulamalarıyla yılda 46,7 GWh tasarruf sağladığını açıkladı. Baz istasyonlarında güneş enerjisi sistemleri yaygınlaştırılırken, sabit ve mobil şebekelere yeni nesil soğutma sistemleri entegre ediliyor. Veri merkezlerinde de enerji verimliliğini artıran teknolojiler devreye alınıyor. Girişim sermayesi şirketi TT Ventures ise E4 Şarj adıyla elektrikli araç şarj ağı projesini yürütüyor.
ARGELA İLE SRI, YENİ NESİL İLETİŞİM TEKNOLOJİLERİ İÇİN İŞBİRLİĞİ ANLAŞMASI İMZALADI
Türk Telekom'un grup şirketi Argela, ABD merkezli Stanford Araştırma Enstitüsü (SRI) ile yeni nesil iletişim teknolojileri alanında ortak araştırma ve geliştirme çalışmalarını kapsayan bir işbirliği anlaşması imzaladı. Şirketin açıklamasına göre anlaşma kapsamında Argela'nın telekomünikasyon alanındaki mühendislik deneyimi, SRI'ın yaklaşık 80 yıllık araştırma birikimiyle bir araya getirilecek. Projenin test ve geliştirme süreçleri Türkiye'de yürütülecek. Açıklamada anlaşmanın süresi, kapsamının ayrıntıları ve mali boyutu paylaşılmadı. Türk Telekom CEO'su Ebubekir Şahin, işbirliğiyle elde edilecek deneyimi yerli Ar-Ge çalışmalarında yeni teknolojilere dönüştürmeyi hedeflediklerini söyledi. Şahin, "Türkiye'nin teknoloji tüketen değil, üreten, geliştiren ve dünya pazarlarına ihraç eden bölgesel ve küresel bir teknoloji merkezi haline gelmesi hedefiyle yatırımlarımızı ve milli Ar-Ge çalışmalarımızı aralıksız sürdüreceğiz" dedi.
***
TÜRKİYE'DE YAPAY ZEKA UYUMU YÜZDE 51'E YÜKSELDİ
Amazon Web Services (AWS) ve Strand Partners iş birliğiyle hazırlanan "2026'da Türkiye'nin Yapay Zekâ Potansiyelini Ortaya Çıkarmak" başlıklı araştırma, Türkiye'de şirketlerin yapay zekâ kullanım oranının yüzde 51'e ulaştığını ortaya koydu
Amazon Web Services (AWS) için uluslararası araştırma şirketi Strand Partners tarafından uluslararası MRS ve ESR standartlarına uygun olarak gerçekleştirilen "2026'da Türkiye'nin Yapay Zekâ Potansiyelini Ortaya Çıkarmak" başlıklı araştırma yayımlandı. Bin sıradan vatandaş ve bin iş dünyası liderinin katılımıyla gerçekleştirilen çalışma, yapay zekânın merak aşamasını geçerek şirketlerin temel iş süreçlerinde somut verimlilik ve inovasyon artışına dönüştüğünü gösteriyor. Araştırma sonuçlarına göre, Türkiye'deki işletmeler arasında yapay zekâ kullanım oranı son bir yılda yüzde 37 seviyesinden yüzde 51'e yükselerek yıllık yüzde 38'lik bir büyüme kaydetti. Bu oranla Türkiye, küresel ölçekte en hızlı büyüyen yapay zekâ pazarları arasında yer alırken, bulut altyapısını yoğun kullanan İngiltere'deki yüzde 64'lük benimseme oranına da yaklaştığını gösteriyor. Ayrıca Türkiye'deki iş dünyası liderlerinin yüzde 66'sı yapay zekâyı en önemli veya yüksek düzeyde stratejik bir öncelik olarak tanımlıyor.

YATIRIMA DEVAM
Araştırma sonuçlarını değerlendiren AWS Türkiye Genel Müdürü Berrin Özselçuk, Türkiye'deki iş dünyasının teknoloji uyumundaki kararlılığına dikkat çekerek, "Türkiye'de liderlik mükemmel koşulları beklemez; harekete geçer. İşletmeler yapay zekâyı hızla benimsiyor, 'Bunu kullanabilir miyiz?' sorusunun ötesine geçerek 'Bunu sorumlu bir şekilde nasıl ölçeklendiririz?' sorusuna odaklanıyor" ifadesini kullandı. Özselçuk, AWS'in bölgesel altyapı, iş birlikleri ve yapay zekâ yetkinliklerine yaptığı yatırımlarla kurumları deneysel çalışmalardan çıkarıp gerçek dünyada etki oluşturacak teknik kabiliyetler ve kontrollerle donattığını belirtti. Yapay zekâ teknolojilerini süreçlerine dahil eden startup'ların yüzde 88'i inovasyon süreçlerinin hızlandığını belirtirken, yüzde 68'i gelişmiş otomasyon ve verimlilik imkânlarından faydalandığını, yüzde 53'ü ise doğrudan gelir artışı sağladığını aktarıyor. Bu veriler, yapay zekânın genç ve dinamik şirketler için güçlü bir büyüme kaldıracı olduğunu kanıtlıyor.
2 MİLYON KİŞİYE EĞİTİM
Pazardaki güçlü ivmeye rağmen araştırmaya katılan liderler, dönüşümün önündeki en büyük engelleri ve çözüm alanlarını da sıralıyor. İşletmelerin yüzde 54'ü nitelikli insan kaynağı eksikliğini (yetenek açığı) birinci büyük bariyer olarak görürken, bunu net bir yönetişim ve düzenleyici çerçevenin belirlenmesi ile büyümeyi destekleyecek finansmana erişim ihtiyaçları takip ediyor. AWS, bu engelleri aşmak amacıyla Orta Doğu, Kuzey Afrika ve Türkiye bölgesinde bugüne kadar 680 binden fazla kişiye yapay zekâ ve bulut eğitimi sağladığını ve 2030 yılına kadar 2 milyon kişiye ulaşmayı hedeflediğini açıklıyor. Ayrıca KOSGEB ile yapılan iş birliği kapsamında KOBİ'lere ve startup'lara yönelik finansman destekleri sunulurken, ortaya konan hedefler Türkiye'nin Ulusal Yapay Zekâ Stratejisi (2021–2025) ile Yapay Zeka Eylem Planı (2026–2030) vizyonuyla tam bir uyum sergiliyor.
***
ÇİNLİ ŞİRKETLER ABD'NİN LİDERLİĞİNE DARBE VURMAYA DEVAM EDİYOR
ÇİNLİ şirketler ABD'nin açık ara önde götürmeye çalıştığı yapay zekâ liderliğine darbe vurmaya devam ediyor. Geçtiğimiz yıl DeepSeek'in yaratttığı etkiyi şimdi açık kaynak bir başka model yapıyor. Üstelik tehdit daha büyük. Çünkü çıkarım gücü ve maliyeti değil, donanım tarafında da henüz doğrulanmayan iddiaya sahip. Z.ai, GLM-5.3-Flash'ın milyon token başına 0,15 dolar girdi ve 0,50 dolar çıktı fiyatıyla sunulduğunu ve bütün isteklerin Çin yapımı çiplerde işlendiğini söylüyor. Şirket ayrıca token başına maliyetin ana akım NVIDIA GPU'larla kıyaslanabilir olduğunu öne sürüyor. NVIDIA'nın kendi savunma hattı da tam bu metrik üzerine kurulu: şirket, Blackwell'in Hopper'a göre token başına maliyeti 35 kata kadar düşürdüğünü savunuyor. Yani tartışma artık "en hızlı çip kim" değil, "en ucuz token kim". Liderlik açık modellerde Çin'e geçti, fiyat ve kullanım tarafında da baskı Çin'den geliyor. Sınır zekâsında ise dokuz puanlık bir fark hâlâ kapanmış değil. Z.ai'nin iddiası bağımsız olarak doğrulanmış değil.

Çiplerin hangi üreticilere ait olduğunu paylaşmadığı biliniyor. Bir teknik değerlendirmeye göre açıklama hızlandırıcıyı adlandırmıyor, güç tüketimini vermiyor ve iddia eğitimi değil yalnızca sunumu (çıkarımı) kapsıyor. NVIDIA çıkarıma önceden yönelmişti. Şirketin yıllık raporu çıkarımı şirket genelinde öncelik haline getirdiğini söylüyor ve Vera Rubin platformuna Groq teknolojisiyle ultra düşük gecikmeli yeni bir çıkarım katmanı eklendiğini anlatıyor. xAI hamlesi ise farklı bir mantığa dayanıyor. NVIDIA, xAI'nin planlanan 20 milyar dolarlık turuna en fazla 2 milyar dolarlık özkaynak yatırımıyla katıldı ve anlaşma xAI'nin daha fazla NVIDIA donanımı almasına yardımcı olacak şekilde kurgulandı. Haziran 2026'da xAI için NVIDIA GPU'ları satın almak üzere kurulan 5.4 milyar dolarlık fonda da NVIDIA destekçi olarak yer aldı ve yorumcular bunu yine "dolaşımlı finansman" olarak değerlendirdi.
AÇIK KAYNAK MODELLER ÖNDE
Interconnects'e göre 14 Eylül itibarıyla en iyi üç Çin modeli GLM-5.3, GLM-5.3-Flash ve Kimi K3 (45, 42, 44 puan); önde gelen Amerikan modelleri ise 26, 26 ve 23 puanda ve bunların arasında NVIDIA'nın kendi Nemotron 3 Ultra'sı da var. Yani NVIDIA, açık model tarafında da kendi çipleri üzerinde çalışan Çin modellerinin gerisinde. Sınırda ise liderlik el değiştirmedi. Artificial Analysis'in tablosunda Claude Opus 5.5 58 puanla birinci, en yüksek açık ağırlıklı model ise 46 puanlı MiMo-V2.6-Pro; GLM-5.3 45 puanla ikinci. Eylül başında açık modellerin lideri olan GLM-5.3 ve Kimi K3, Claude Fable 5.1 ve GPT-6 Astra'nın dokuz puan gerisindeydi.