Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) belediyelerin prim borçları açıkladı. 96 milyar TL olarak açıklanan prim borçlarının nasıl tahsil edileceği ise kamuoyunda tartışılmaya devam ediyor. Sabah yapılandırma ve taksitlendirmeyi de içeren tahsilat sürecini 10 soru 10 cevapla mercek altına aldı. İşte 10 soruda prim borçlarının tahsil yöntemi...
PRİM BORÇLARI BİLDİRİMİ
SORU - 1: SGK'YA OLAN SİGORTA PRİM BORCU NASIL TAHAKKUK EDİYOR?
CEVAP: Yasa gereği ay içerisinde çalışan personelin (sigortalıların) SGK'ya bildirimleri Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi ile takip eden ayın 26'sına kadar yapılıyor. Yapılan bildirimlere göre tahakkuk eden sigorta primlerinin, ayın 1'i ile 30'u arasındaki çalışmaları karşılığı ücret alan sigortalılar için en geç belgenin ilişkin olduğu ayı izleyen ayın son gününe kadar, ayın 15'i ile müteakip ayın 14'ü arasındaki çalışmaları karşılığı ücret alan sigortalılar için en geç belgenin ilişkin olduğu dönemi izleyen takvim ayının 14'ü ne kadar SGK'ya ödenmesi gerekiyor.
YÜZDE 3 GECİKME CEZASI
SORU - 2: SÜRESİNDE ÖDENMEYEN PRİM BORÇLARI NEDENİYLE BİR MÜEYYİDE VAR MI?
CEVAP: SGK'nın prim ve diğer alacakları süresi içinde ve tam olarak ödenmezse, ödenmeyen kısmı sürenin bittiği tarihten itibaren ilk üç aylık sürede her bir ay için yüzde 3 oranında gecikme cezası uygulanarak artırılıyor. Ayrıca, her ay için bulunan tutarlara ödeme süresinin bittiği tarihten başlamak üzere borç ödeninceye kadar her ay için ayrı ayrı Hazine ve Maliye Bakanlığınca açıklanacak bir önceki aya ait Türk Lirası cinsinden iskontolu ihraç edilen devlet iç borçlanma senetlerinin aylık ortalama faizi bileşik bazda uygulanarak gecikme zammı hesaplanıyor.
GENEL BÜTÇE GELİRLERİNDEN TAHSİLAT
SORU - 3: BELEDİYELER, BAĞLI KURULUŞLARI VE BELEDİYELERE AİT ŞİRKETLERİN SGK'YA OLAN SİGORTA PRİM BORÇLARI GENEL BÜTÇE VERGİ GELİRLERİNDEN Mİ TAHSİL EDİLİYOR?
CEVAP: Bakanlar Kurulu Kararı gereğince büyükşehir belediyeleri, belediyeler ve bunların bağlı kuruluşlarının SGK'ya olan borçları genel bütçe vergi gelirleri tahsilat toplamı üzerinden ayrılan paylarından kesinti yapılarak tahsil ediliyor. Ancak kesinti oranı belediyelerin genel bütçe paylarının yüzde 40'ını geçemiyor. (Yapılandırma kapsamında borç yoksa bu oran yüzde 35). Öte yandan bu kesinti oranı sadece SGK'ya olan borçlar için yapılmıyor. Dolayısıyla bu tahsilat oranı gerek yapılandırma taksitlerini gerekse yeni oluşan cari ay prim borçlarını karşılayamamakta, borçlar yapılandırılmasına rağmen ödenmeyen borçlar gecikme zamlı olarak birikmeye ve büyümeye devam etmektedir.
ŞİRKET BORÇLARI GENEL BÜTÇEDEN KESİLMEZ
SORU - 4: BELEDİYE ŞİRKETLERİNİN BORCU GENEL BÜTÇE GELİRLERİNDEN TAHSİL EDİLEBİLİR Mİ?
CEVAP: Belediye şirketleri, büyükşehir belediyeleri, belediyeler ve bunların bağlı kuruluşları, genel bütçe vergi gelirlerinden tahsil edilme yönteminin dışındadır. SGK, belediye şirketleriyle şirket gelirleri üzerinde prim ödeme müzakeresi yürütüyor.
120 AY YAPILANDIRMA İMKANI
SORU - 5: BELEDİYELER, BAĞLI KURULUŞLARI VE ÖZELLİKLE BELEDİYE ŞİRKETLERİ İÇİN KAÇ AYA KADAR YAPILANDIRMA İMKANI SUNULUYOR?
CEVAP: Belediyeler ve bunlara bağlı müstakil bütçeli ve kamu tüzel kişiliğini haiz kuruluşların borçları kanunlar çerçevesinde yeniden yapılandırıldı. Bugüne kadar çıkarılan yapılandırma kanunlarında, tüm belediyelere özel sektör işverenlerine kıyasla büyük ayrıcalıklar tanındı ve 120 ay gibi uzun vade ile taksit imkânı sağladı. Ödenmesi gereken yapılandırma taksitleri belediyelerin genel bütçe vergi gelirleri tahsilat toplamı üzerinden ayrılan paylarından aylık dönemler halinde tahsil ediliyor.
36 AYA KADAR TAKSİTLENDİRME İMKANI
SORU - 6: SGK'YA OLAN PİRİM BORÇLARININ ÖDENMESİ İÇİN KAÇ AYA KADAR TAKSİTLENDİRME İMKANI VAR?
CEVAP: SGK'ya olan borçlarını peşin ödeme imkânı olmayan veya ödeme güçlüğü içerisinde bulunan belediyeler ve şirketleri bu borçlarını 36 aya kadar taksitler halinde ödeyebiliyor.
GAYRİ MENKULLE ÖDEME
SORU - 7: SGK'YA OLAN PRİM BORÇLARI BELEDİYELERE AİT GAYRİMENKULLERİN DEVRİ YÖNTEMİ İLE ÖDENEBİLİR Mİ?
CEVAP: Belediyelerin prim borçlarına karşılık gayrimenkul teklifleri SGK tarafından değerlendiriliyor ve uygun görülenler prim borçlarına karşılık alınabiliyor. Bu şekilde belediyelere ait olan ve üzerinde herhangi bir haciz, rehin, ipotek vb. bulunmayan ve satılabilir nitelikte olan taşınmazlardan SGK Yönetim Kurulu tarafından uygun görülenlere karşılık belediyelerin borçları, söz konusu taşınmazların piyasa rayiç bedellerince belirlenen değeri tutarınca takas edilebiliyor.
SORU - 8: BELEDİYELERE AİT ŞİRKETLERİN BELEDİYELERLE ORGANİK BİR BAĞI VAR MIDIR? ŞİRKETLERİN SGK'YA OLAN BORÇLARINDAN BELEDİYELERİN SORUMLULUĞU BULUNMAKTA MI?
CEVAP: Belediyelere ait şirketler belediye tüzel kişiliğinden farklı bir tüzel kişilik olup Türk Ticaret Kanunu'na göre kuruluyor. Ancak yüzde 50 ve daha fazlası belediyelere ait olan şirketlerin yönetiminde belediye tüzel kişiliğinin bulunması ya da limited şirkette hissedar olmasından dolayı şirketin SGK'ya olan prim borçlarından belediye de sorumlu. 2017 yılında aracıların/taşeronların çalıştırdığı personelin kamu idareleri kadrolarına geçişleri belediye şirketleri üzerinden sağlandı. Dolayısıyla belediyeler sundukları hizmetlerde ağırlıklı olarak personelin istihdamını belediye şirketleri üzerinden, hatta özellikle personel anonim şirketi olarak kurdukları şirketler üzerinden sağlıyor. Dolayısıyla bildirimi yapılan personelin SGK'ya bildirimi yapılıp primlerinin ödenmemesi şirketin SGK'ya olan borçlarının artmasına neden oluyor.
SORU - 9: BELEDİYE BAŞKANININ SİGORTA PRİM BORÇLARINDAN DOLAYI SORUMLULUĞU BULUNUYOR MU?
CEVAP: Belediye başkanı başkanlık yaptığı dönemde SGK ya olan borçlardan dolayı belediye tüzel kişiliği ile beraber müştereken ve müteselsilen sorumludur. Belediye başkanının şahsi mal varlığına takip başlatıp haciz uygulayabilir.
BORÇLAR ÖDENMEZSE İCRA DAHİL İZLENECEK 6 ADIM
SORU - 10: SÜRESİNDE ÖDENMEYEN SİGORTA PRİM BORÇLARI İÇİN HANGİ YOL İZLENİYOR? SON ÇARE İCRA MI?
CEVAP: Zamanında ödenmeyen sigorta pirim borçları için şu 6 basamaklı yöntem izleniyor: