Birinci dünya savaşı öncesinde Birleşik Krallık (kolayından İngiltere dediğimiz ülke yani) egemendi dünyaya..
ABD savaş sırasında ve sonrasında "çıkış" yaptı...
Hatta bu köşede birkaç kez yazdım; hem Akdeniz'de, hem de Karadeniz'de ABD donanması Ankara direnişine aktif destek vermiştir.

***

ABD, büyük paylaşım savaşlarını hep sevmiştir...
1913'te dünya para rezervlerinin sadece yüzde 13'ü ABD'nindi.
Bu oran savaştan sonraki dönem ne oldu dersiniz?
Yazayım...
Ciddi kaynakları baz alırsak, 1923 sonunda bu oran yüzde 44'e çıktı...

***

Yine de Birleşik Krallık politik, askeri, ekonomik ve kolonyal egemenlik açısından öndeydi...
Sonra ne oldu?
Para altına yönelik ilerleyişini terk edip dolara yönelmeye başladı...
Daha 1931'de dünyanın mali merkezinin artık Londra değil, New York olduğu kabul edilmeye başlanmıştı...
Unutmayın, bu işlerin temeli ekonomidir.
Ve ABD için bir "son vuruş" ihtiyacını ( kabul edilmiş fakat ciddi sıkıntıları olan tarihsel anlatıya göre ) Hitler'in saldırganlığı yerine getirdi.
İkinci Dünya Savaşı patladı...
Sonuç?
Yeryüzünde ABD egemenliği çağı açıldı; SSCB ve müttefikleri içlerine kapandılar...

***

Bunları niye anlatıyorum...
Şu anda dünyada olup bitenleri anlamak için hatırlamamız gereken şeyler var çünkü...
İkinci Dünya Savaşı öncesinde artan ittifakları, bölgesel çatışmaları, politik kararsızlıkları çok yazdım, biliyorsunuz...
Ama o dönemde ekonominin dönüşümünü de bilmeliyiz

***

Geçen hafta ortalık yıkıldı...
Japonya batıyormuş...
Japon Merkez Bankası ne yapsa kurtaramazmış, falan...
Bütün bunlar beni hiç şaşırtmadı.
Japonlar ikinci dünya savaşı öncesi ciddi bir ekonomik sarsıntı yaşamış ve bu durum Tokyo'daki egemenleri tabir caizse delirtmişti...

***

Bir büyük savaş daha olacak mı?
Yoksa bu kez çok sayıda bölgesel çatışma yoluyla "büyük savaş atmosferi" mi tercih edilecek?
Gidişat öyle...
ABD neye direniyor?
İkinci dünya savaşıyla açılan "ABD çağı"nın kapanıp bu kez "Çin çağı"nın açılma ihtimali üzerinde durmaya değer bir konu...

***

NOT DEFTERİ
Bu, tarihin öğrettiği derslerden biridir: eşya zamanla hafifler. Gelecek geçmişten daha iyi olmayabilir, ama daha hafif olacağı kesin. Geçmişin yükü, ağırlığı da bu yüzden... (GEOFF DYER / Yeniden Hatırlanan Savaş)