Tehlike büyük. İran'da rejim değişikliğini de aşan küresel ve bölgesel bir strateji tedavülde. Ülke üçüncü haftasına giren rejim karşıtı protestolarla sarsılıyor. Birçok aktör, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a yönelik olası bir saldırısının bölgedeki kargaşayı daha da derinleştireceğini görüyor. Herkes rejim değişikliğine odaklanmış durumda. Oysa bölgeyi ve dünyayı bekleyen asıl felaket rejim değişikliğinden çok daha derin bir kaosa işaret ediyor.
Zira ABD'nin İsrail üzerinden devreye soktuğu stratejinin ana hedefi rejim değil jeopolitik güç değişimi. Bu da bölgesel haritaların yeniden çizilmesi, İran devletinin parçalanması demek. Aslında İran rejimi tehlikeyi gördü ancak geç kaldı. Bazı tavizler verdi. Anayasal reformları gündemine aldı. Zorunlu başörtüsü uygulamasını yumuşattı. Fakat İran'ı hedefe koyanların derdi rejim değil. Onlar ülkenin haritasını değiştirmek istiyor.
Planları da hazır. Buna göre ülke Kuzey İran, Orta İran ve Güney İran olarak üç parçaya bölünecek. Kuzey İran, Afganistan sınırındaki Horasan'dan başlayıp Yazd, İsfahan ve Loristan eyaletlerinden geçerek Irak sınırındaki Kirmanşah'a uzanan hattın üstündeki kuzey bölgelerini kapsıyor. Kuzey İran'ın kendi içinde de Güney Azerbaycan ve Kürdistan şeklinde daha küçük birimlere parçalanması ihtimali de çok yüksek.

***

Özbekistan sınırı ile Hazar kıyısına komşu olan ve batıdaki Azerbaycan, Kafkasya ve Türkiye sınırına ulaşan Kuzey İran bölgeleri Rusya, ABD, İsrail ve Avrupa'nın ortak nüfuz sahasına dönüştürülecek. Kuzey İran'daki saha içinde Razavi Horasan, Kuzey Horasan, Semnan, Gulistan, Mazanderan, Tahran, Hamedan, Loristan, Gilan, Zencan, Doğu ve Batı Azerbaycan, Kurdistan, Kazvin, İsfahan, Kum, Merkezi ile Çaharmahal ve Bahtiyari gibi belli başlı eyaletler yer alıyor
Güney İran ise Sistan ve Belucistan ile Kirman eyaletlerinin yer aldığı Pakistan ve Afganistan'a sınır bölgelerden başlayıp Umman Denizi ve Basra Körfezi'nin en kritik noktasını oluşturan Hürmüz Boğazı'na kadar ulaşıyor. Bu açıdan güneydoğu İran bölgesi tamamen ABD nüfuz sahasına bırakılacak. Güney İran'ın ayrıca Belucistan'a bölünmesi de söz konusu.
Güney İran projesiyle ABD, Rusya'yı Kafkasya ve Hazar kıyılarında durdururken Çin'in de Pakistan ve Afganistan üzerinden Hint Okyanusu, Umman Denizi ve Basra Körfezi'ne ulaşımını kısıtlamayı planlıyor. Bir bakıma 2008'de 'AfPak' diye ilan edilip 2010'da rafa kaldırılan ancak 2017'de 'AfPakIndia' şeklinde revize edilen ABD'nin Çin'e karşı devreye soktuğu Güney Asya stratejisine İran da dâhil ediliyor. Bu projeyle Trump yönetimi Pakistan, Hindistan ve Afganistan hattına İran'ı da ekleyip Çin ve Rusya'ya karşı adeta güneyden bir ABD seddi inşa ederek enerji kaynakları ve ticaret rotalarını da tamamen kontrol etmeyi planlıyor.

***

Orta İran'ın ise 'Farisistan devleti' olması öngörülüyor. Farisistan, Umman Denizi ve Hürmüz Boğazı'ndan başlayıp Afganistan'a uzanan orta bölgeleri kapsıyor. Farisistan devleti, Irak sınırındaki İlam ve Huzistan ile Basra Körfezi'ndeki Buşehr ve Hürmüzgan'dan başlayıp Şiraz'ın başkenti olduğu Fars, Kirman ve Güney Horasan eyaletlerinden geçerek sadece Afganistan'a ulaşıyor.
Unutmayalım ki ABD'nin hayata geçirmeye çalıştığı bu plan her açıdan İran'ı üçe bölen 1907 yılındaki Britanya-Rusya Antantı'nı hatırlatıyor. Onun adeta bir kopyası gibi. Hâsılı kelam, aktörler ve zaman değişse de jeopolitik stratejiler aynı kalıyor. Bu bağlamda İran, Suriye, Irak ve Gazze'de yeniden aktive edilen emperyal stratejiler büyük puzzle'ın birer parçası sadece.
Haliyle 1800'lerde Britanya ve Rusya arasında başlayan Asya'daki Büyük Oyun, kıtasal düzeyi aşarak bu kez ABD, Rusya ve Çin arasında küresel merhaleye evrildi. Bu küresel dizaynın en zorlu cephesi ise İran olacak. Teyakkuzdaki Türkiye her şeyin farkında ve buna göre hazırlığını yapıyor. Çünkü İran'dan sonra Türkiye'ye yönelecekler. Gidişat bunu gösteriyor.