Patlıcan hepimizin mutfağında yer etmiş yaz aylarında tüketmeyi çok sevdiğimiz sebzelerden biri. Bilimsel adı 'Solanum Melongena' olan patlıcan 'Solanaceae' familyasına aittir. Ilıman iklimlerde tek yıllık, tropik iklimlerde ise küçük bir ağaç şeklinde büyüyen çok yıllık bir bitkidir. Halk arasında 'balcan', 'badılcan' da denir.

İTALYA'DA YASAKLANMIŞ
Patlıcan Asya kökenli bir bitki olup ilk olarak Hindistan'da yetiştirilmeye başlanmıştır. Hindistan'dan dünyaya yayılımı ise şu şekilde olmuştur: 16. yüzyılda İspanyollar tarafından Avrupa'ya tanıtılmıştır. Fakat Avrupalılar patlıcanı uzun bir süre süs bitkisi olarak yetiştirmişlerdir. İran yoluyla İslam dünyasına girdiği bilinen patlıcan 7. yüzyılda bugünkü Türk topraklarına girmiştir. İçindeki nikotin sebebiyle insanlara mayhoşluk veren patlıcana İngilizler bu yüzden deli elma anlamına gelen 'Mad Apple' demişler. İtalya'da bu yüzden üretimi yasaklanmış. Dünyada birçok patlıcan çeşidi bulunur ve farklı şekillerde yemeği tüketilir. Özellikle Hint mutfağının popüler besini olan patlıcanın, doku ve yoğunluğu domates kıvamında olmaktadır.

DÜŞÜK KALORİLİ
Yüzde 90'dan fazla su içerdiğinden dolayı düşük kalori içeriğine sahip bir sebzedir. Yüz gram patlıcan tüketimi sadece 25 kalori enerji sağlamaktadır. Patlıcanın kabuğunda bulunan antosiyaninler kolesterolü düşürücü etkisi ile kalp sağlığına faydalıdır. Patlıcan içeriğindeki vitamin ve mineraller sayesinde kemik oluşumunu destekleyerek, anemi semptomlarını azaltabilmektedir. Ayrıca patlıcan, diyabeti yönetmede, sindirim sistemini düzenlemede de etkilidir.

PATLICANIN FAYDALARI
Patlıcan, hücreleri hasarlara karşı korumaya yardımcı olan A ve C vitaminleri gibi antioksidanlar içermektedir. Patlıcanın kalp sağlığına, kan şekeri kontrolüne ve göz sağlığına birçok faydası bulunur. Patlıcanın faydaları şu şekilde sıralanabilir:

SİNDİRİME YARDIMCI OLABİLİR
Patlıcan, dengeli beslenmede önemli olan lif içermektedir. Lif, gastrointestinal ve bağırsak düzeni için oldukça faydalıdır. Aynı zamanda lif, gıdaların emilimini ve besinlerin işlenmesini, sindirilmesini sağlayan mide sularının salgılanmasında etkilidir. Yetişkin bir kişi, her gün yaklaşık 25 ila 38 gam lif tüketmelidir.

KEMİK SAĞLIĞI İÇİN
Bir kase çiğ patlıcan günlük lif ihtiyacınızın yaklaşık yüzde 10'unu karşılamaktadır. Kemik sağlığını iyileştiren patlıcan, birçok meyveye renk veren fenolik bileşikler içermektedir. Bu bileşikler, kemik sağlığını güçlendiren mineral yoğunluğu ile bağlantılı olmaktadır. Aynı zamanda patlıcan, osteoporoza etki eden demir ve kalsiyum içerir. Demir eksikliği, anemi olarak kendini gösterebilir bu da sağlık için tehlikelidir. Anemi, yorgunluk, halsizlik, depresyon, baş ağrısı olarak ortaya çıkabilir. Bu sebeple demir içeren besinler tüketmek kansızlıkla mücadele etmeden önemli olmaktadır. Patlıcan içeriğindeki demir sayesinde anemiyi önlemede etkin bir rol oynar.

PATLICAN NASIL TÜKETİLMELİDİR?
Patlıcanın kabuğunu şeritle halinde dilimleyerek, yuvarlak bir şekilde kesip fırında pişirilebilir. Kalın ve kremsi bir yapıya sahip olan patlıcanı közleyerek tüketmek yemeklere lezzet katacaktır. Aynı zamanda patlıcan kesilip, kızartılarak da tüketilebilmektedir.

PATLICAN TÜRLERİ
Ülkemizde en çok yetiştirilen ve tüketilen patlıcan çeşitleri şunlardır:
1- Kemer patlıcanı
2- Halkapınar patlıcanı
3- Bostan patlıcanı
4- Kirmastı patlıcanı
5- Yalova patlıcanı
6- Gönen patlıcanı

SON YILLARDA İSE DIŞ ÜLKELERDEN ŞU TÜRLER ÜLKEMİZE GİRMİŞTİR:
1- Long Purple
2- Viserba
3- Black Beauty

KÖZ PATLICANLI YAZ TAVASI

MALZEMELER
4 adet patlıcan
3 domates
2 yeşil biber
1 kırmızı kapya biber
2 diş sarımsak
200 gram küçük küp doğranmış beyaz peynir
5 yemek kaşığı sızma zeytinyağı
1 tatlı kaşığı kekik
Birkaç yaprak taze fesleğen
Tuz
Karabiber
Patlıcanları ocakta ya da mangalda közleyin. Kabuklarını soyup iri parçalar halinde doğrayın. Geniş bir tavaya zeytinyağını alın. İnce doğranmış sarımsakları hafifçe çevirin. Ardından doğranmış biberleri ekleyip birkaç dakika soteleyin.
Kabukları soyulmuş küp şeklinde doğranmış domatesleri ilave edin ve suyunu hafifçe çekene kadar pişirin.
Közlenmiş patlıcanları tavaya ekleyin. Tuz, karabiber ve kekikle tatlandırın. Son olarak beyaz peynir küplerini ilave edip sadece 2 dakika daha pişirin. Ocaktan aldıktan sonra üzerine bol fesleğen yaprağı ve biraz daha zeytinyağı gezdirerek servis edin.
Yanına kızarmış köy ekmeğiyle tek başına bile doyurucu, hafif ve nefis bir yaz akşamı yemeği olur.

İDİLİKA'DAN PÜF NOKTASI
Patlıcanı mutlaka közleyin. Köz ateşinin verdiği hafif is aroması bu yemeğin bütün karakterini değiştiriyor. Eğer mangal yaptıysanız birkaç patlıcanı fazla közleyip dondurucuya kaldırın; yaz boyunca bu tarifi dakikalar içinde hazırlayabilirsiniz.