Afrika’da stratejik partner Güney Afrika

Türkiye ile Güney Afrika Cumhuriyeti arasındaki karşılıklı ticaret hacmi 2025 yılı sonu itibarıyla 2 milyar dolar seviyesini aşarak önemli bir eşiği geride bıraktı. İki ülke arasında imzalanan Ortak Ekonomi ve Ticaret Komisyonu'nun (JETCO) kurulmasına ilişkin ortak bildiri ile Serbest Bölgeler Alanında İşbirliği Mutabakat Zaptı, ekonomik ilişkilerin kurumsal bir çerçevede daha ileri bir noktaya taşınmasını hedefliyor.

AFRİKA İÇİN STRATEJİK KONUMDA
Söz konusu anlaşmaların yürürlüğe girmesiyle birlikte, Türkiye ile Güney Afrika arasındaki ticaret hacminin önümüzdeki dönemde kademeli olarak artması ve daha dengeli bir yapıya kavuşması öngörülüyor. 2025 yılı itibarıyla bu ticaretin yaklaşık 650 milyon dolarlık kısmını Türkiye'nin ihracatı, 1 milyar 350 milyon dolarlık bölümünü ise Güney Afrika'nın ihracatı oluşturuyor. Afrika kıtasının en gelişmiş ve sanayileşmiş ekonomilerinden biri konumunda bulunan Güney Afrika, altyapı kapasitesi, lojistik imkânları ve bölgesel pazar erişimi açısından Türk firmaları için stratejik bir ortak olarak öne çıkıyor. Tarım makineleri, elektrikli ve elektronik ekipmanlar, otomotiv, savunma sanayisi, demir-çelik, maden ve kömür sektörleri; iki ülke arasında ticaret ve yatırım potansiyeli yüksek alanlar arasında yer alıyor. Bunun yanı sıra enerji, ulaştırma, liman işletmeciliği ve altyapı projeleri de işbirliğinin derinleştirilebileceği başlıca sektörler olarak değerlendiriliyor.

155 FİRMA İKİ ÜLKEDE FAAL
2025 yılı genelinde Türkiye ile Afrika ülkeleri arasındaki toplam dış ticaret hacminin 40 milyar doları aştığı, Afrika kıtasındaki Türk yatırımlarının ise 15 milyar dolar seviyesinin üzerine çıktığı görülüyor. Türk şirketlerinin Afrika genelinde yüz binlerce kişiye istihdam sağladığı ve yerel ekonomilere doğrudan katkı sunduğu ifade ediliyor. Bu çerçevede Güney Afrika, Türkiye'nin Afrika açılımı stratejisinde kilit ülkelerden biri olma konumunu sürdürüyor. Karşılıklı yatırımlar tarafında da ivmelenme dikkat çekiyor. Güney Afrika menşeli yaklaşık 80 firmanın Türkiye'de faaliyet gösterdiği, Türk sermayeli yaklaşık 75 şirketin ise Güney Afrika'da başta beyaz eşya, plastik ürünler, elektronik cihazlar, makine imalatı ile toptan ve perakende ticaret alanlarında yatırım yaptığı belirtiliyor.

2030 HEDEFLERINDE AKTİF ROL
Önümüzdeki dönemde resmi temasların artırılması, sektörel ve genel ticaret heyetlerinin karşılıklı ziyaretlerinin sıklaştırılması ve özellikle enerji, lojistik, altyapı, tarım, bilgi teknolojileri, sağlık, turizm, eğitim ve savunma sanayisi alanlarında işbirliğinin derinleştirilmesi hedefleniyor. Ayrıca, Güney Afrika'nın 2030 kalkınma hedefleri kapsamında Türk müteahhitlik ve mühendislik firmalarının daha aktif rol üstlenmesi öngörülüyor.

KITANIN EN BÜYÜK EKONOMİSİ
Güney Afrika Cumhuriyeti, ekonomik büyüklüğüyle Afrika kıtasının en büyük ve en çeşitlenmiş ekonomilerinden biri konumunda bulunuyor. Gelişmiş finansal altyapısı, derin sermaye piyasaları ve bölgesel ticaret ağları sayesinde Güney Afrika, Sahra Altı Afrika'ya açılan stratejik bir ekonomik merkez işlevi görüyor. Madencilik, otomotiv, enerji, finansal hizmetler ve tarım sanayi, ülke ekonomisinin temel taşıyıcı sektörleri arasında yer alıyor. Aynı zamanda Güney Afrika, Afrika Kıtasal Serbest Ticaret Alanı (AfCFTA) kapsamında bölgesel entegrasyon açısından kritik bir rol üstleniyor.