Arz talep kavramı bir ekonomi terimi olarak karşımıza çıkmaktadır. Ekonominin temel yapıtaşlarından olan bu kavram, ekonomide var olan dengenin sağlanmasında oldukça önemlidir. Arz talep nedir, ne gibi konularda farklılık gösterir, arz ve talebin tanımları nelerdir gibi soruların cevaplarını paylaştığımız bu yazımızda siz okuyucularımıza daha ayrıntılı bilgiler verebilmek adına başlıklara ayırarak gerekli açıklamalarda bulunduk. Sizler de bu konu hakkında ayrıntılı bilgi için yazımızın devamını okuyabilirsiniz.
Arz ve talep; halk pazarındaki satılan sebze meyveden, ABD borsasındaki hisselere kadar dünya üzerindeki her şeyin fiyatının ortaya çıkışında etkili olan dinamiklerdir. Bu ister bizim arabamız olsun, isterse de yeni aldığımız bir telefonun fiyatı. Ürün ve hizmetlerin fiyatları birçok etken tarafından belirlenir gibi görünse de en dip noktaya indiğimizde karşımıza çıkacak olan kavramlar arz ve talep olacaktır.
Bu kavram borsa açısından incelenirse hisse senedi ve fon gibi menkul kıymetlerin fiyatlarının ortaya çıkışında etkili olduklarını görürüz. Arz – talep yasası, finansal piyasalarda bulunan varlıkların fiyatını belirler. Bu da direkt olarak borsayı etkiler.
Hisse senedi piyasasında arz ve talep, hisse senet fiyatlarının belirlenmesinde yardımcı olan ana konudur. Peki bu konu üzerinden düşünecek olursak arz nedir? Arz, sözlük anlamı olarak belirli bir ürünün, malın ya da hizmetin, belirli sayıda "ortaya çıkması" ya da "sunulmasıdır." Örnek vermek gerekirse bir ürünün üretim sayısı 100 ise bu ürünün arzı 100 adettir.
Borsada arz ise farklı fiyatlardan satışa sunulan hisse senetlerinin toplam sayısı, alakalı hisse senedinin borsadaki toplam arzını göstermektedir. Her hissedar hisselerine bir paha biçer. Ancak arz, sadece hissedarların ve biçtiği fiyatlarla oluşmaz. Bunu etkileyen birçok faktör vardır. En önemlileri şunlardır.
Hisselerini satmaya karar vermiş hisse sahiplerinin toplamının arza eşit olduğu ilişkide talep; hisseleri almak isteyen yatırımcıların belli bir fiyattan satın almayı istediği toplam hisse miktarıdır. Talep artıyorsa hisseleri satın almak isteyen potansiyel yatırımcıların da sayısı artıyor anlamına gelir.
Hisse senedinde talebi etkileyen faktörler:
Kısaca bu faktörlerin özelliklerini özetleyecek olursak; Ekonomik durum beklenenin üzerinde iyi bir seviyedeyse, bu durum hisse senetlerine olan talebin artmasına sebep olacaktır. Tersi durumda ise talep azalacaktır. Faiz oranları artarsa hisse senetlerine olan talep azalır. Bunun sebebi ise piyasa fiyatlarının faiz ile ters orantılı ilişkisinin olmasıdır. Faiz düşerken fiyat yükselir, faizler yükseldiğinde fiyat düşer. Bunun sebebi faizin borsaya göre daha risksiz olmasıdır.