Bakan Bolat: Mal ihracatı rekoru kırdık

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, düzenlediği basın toplantısında kasım ayına ilişkin dış ticaret rakamlarını açıkladı. Bakan Bolat'ın açıklamalarından öne çıkanlar şöyle:

"Kasım ayında yıllıklandırılmış mal ihracatında rekor kırdık. Bu kapsamda; 2025 yılı Kasım ayında ihracatımız olumsuz takvim etkisine rağmen %2,2 artışla 22,7 milyar dolar olarak gerçekleşmiş ve artışını sürdürmüştür.

2025 yılının ilk 11 ayının 9'unda mal ihracatımızda artış kaydedildi.

2025 yılının ilk 11 ayının 4'ünde aylık mal ihracatı rekoru kırıldı.

İlk 11 aylık dönemde %3,7 artış ile ihracatımızda net 8,8 milyar dolarlık bir artış kaydedildi.

Son 31 ayın 23'ünde aylık mal ihracatımızı artırdık.

Son 31 ayın 17'sinde aylık mal ihracatı rekoru kırdık.

Hizmetler ihracatının ise Ocak-Kasım 2025 döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre 5,1 milyar dolar artışla (%4,7) 113,2 milyar dolara ulaşacağını tahmin ediyoruz. Böylece, Kasım ayında yıllıklandırılmış olarak hizmetler ihracatımızın %5,5 artışla 122,5 milyar dolara yükseleceğini bekliyoruz.

Yılbaşında ortaya koyduğumuz mal ve hizmet ihracatı hedefi olan 390 milyar dolara Eylül ayında ulaşmıştık; Kasım ayında ise yıllıklandırılmış olarak toplamda 393,1 milyar dolara ulaşarak bu hedefin de üzerine çıktık.

2025 Kasım ayında ihracatımız olumsuz takvime ve altın ve enerji ihracatındaki düşüşe rağmen, geçen yılın aynı ayına göre %2,2 oranında artışla 22 milyar 718 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir. 2024 yılı Kasım ayında 22 milyar 237 milyon dolardı.

2025 yılı Kasım ayında net 481 milyon dolar artış sağlanmıştır.

Bunlarla beraber, Kasım ayında ihracat artışını sınırlandıran faktörlerden ilki olumsuz takvim etkisidir. Bu noktada, Kasım ayında takvim etkisi olarak bir Cuma gününün eksik, bir Pazar gününün ise fazla olması yaklaşık 1,4 milyar dolar tutarında ihracat kaybına tekabül etmektedir. Diğer yandan varil başına Brent petrol fiyatı geçtiğimiz yıl Kasım ayında ortalama 74 dolar iken, bu yıl Kasım ayında 63 dolar seviyesine yakın seyretmiştir. Bu kapsamda, enerji ihracatının fiyat bazında aşağı yönlü baskılandığı değerlendirilmektedir. Nitekim söz konusu fiyat düşüşü enerji ihracatımıza yansımış olup, Kasım ayında enerji ihracatımız bir önceki yılın aynı ayına göre %1,5 oranında düşüşle 18 milyon dolar azalışla 1,2 milyar dolara gerilemiştir.

Enerji ihracatındaki sınırlı düşüşe ek olarak altın ihracatındaki dalgalanmalar da ihracatımız üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturmuştur. Kasım ayında işlenmemiş altın ihracatımız bir önceki yılın aynı ayına göre %74,5 oranında düşüşle (232 milyon dolar azalışla) 79,3 milyon dolara gerilemiştir.

Ticaret savaşları nedeniyle ortaya çıkan ucuz ürün arzı da pazarlarımızda ihracatımızı olumsuz yönde baskılayan bir unsur olmaktadır.

Altın ve enerji hariç ihracatımız ise zayıf dış talep ve negatif takvim etkisine rağmen Kasım ayında bir önceki yılın aynı ayına göre %3,5 oranında artışla 21,5 milyar dolar olmuştur. Parite Etkisi: 2025 yılı Kasım ayında parite yukarı yönlü seyrederek ortalama 1,16 değerini almıştır. Önceki yılın paritesi değişmemiş olsa idi; (Kasım 2024 parite değeri: 1,06, Kasım 2025 parite değeri: 1,16) avro cinsinden yapılan ihracatımız, 2025 yılı Kasım ayında 853,5 milyon dolar, ithalatımız ise 689,5 milyon dolar daha az olacaktı.

DIŞ TİCARET AÇIĞI

Altın ithalatındaki dalgalanmanın etkisi ile Kasım ayında dış ticaret açığı, geçen yılın aynı ayına göre %4 oranında artarak 7,8 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir. Bu açıkta net altın ithalatının etkisi 2,4 milyar dolar ile öne çıkmaktadır. 2024 Kasım ayında 7,5 milyar dolarlık dış ticaret açığı kaydedilmişti.

2025 yılının Ocak-Kasım döneminde dış ticaret açığı, bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla %12,4 oranında artışla 82,5 milyar dolar olarak kaydedilmiştir. 2024 yılı Ocak- Kasım dönemi 73,4 milyar dolar. Böylece, ilk 11 ayda mal ticaretindeki açık 9,1 milyar dolar artış göstermiştir.

Böylelikle yıllıklandırılmış dış ticaret açığı, geçen yılın aynı ayına göre 11,8 milyar dolar (%14,8) artarak 91,3 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir. 2024 Kasım ayı itibarıyla yıllıklandırılmış bazda (12 aylık) 79,5 milyar dolarlık dış ticaret açığı kaydedilmişti.

Son 31 ayın 16'sında (2023 Haziran, 2023 Ağustos, 2023 Eylül, 2023 Ekim, 2023 Kasım, 2023 Aralık, 2024 Ocak, 2024 Şubat, 2024 Mart, 2024 Mayıs, 2024 Temmuz, 2024 Ağustos, 2024 Ekim, 2025 Mart, 2025 Temmuz, 2025 Ağustos) geçen yılın aynı ayına göre dış ticaret açığımızı azalttık."