Kısa vadesi olan borçları uzun vadeli ödeme planı ile değiştirme süreci olarak bilinen, borsa terimi olan konsolidasyon ne anlama gelir sorusu birçok insanın gündeminde sıklıkla yerini almış bir sorudur. Yöntemleri nedir diye merak eden insanlar bu konuda birçok araştırma yaparak sorularına cevap bulmaya çalışmıştır. Peki konsolidasyon nedir, ne anlama gelir? Gelin hep beraber bu sorulara yanıt bulalım.
Konsolidasyon, özellikle çok ortaklı şirketlerin, ortakların bilgilendirilmesini sağlama amacı taşır. Aynı zamanda yatırım yapan ve fon aktarımı yapan tüm kuruluşlara açık ve taraf tutmadan bilgilendirme sağlayan bir yöntemdir. Uluslararası borçlanma işlemlerinde kullanılan bir terim olan konsolidasyon ifadesi, uzun faiz tarihi ya da uzun vade götürüsü anlamlarında kullanılır. İngilizce dilindeki birleştirme anlamına gelen consolidation kelimesinden türeyen bu terim, günümüzde konsolidasyon olarak kullanılmaktadır. Birleştirme, bütünleştirmek anlamına gelen bu terim, ticaret ve iş alanı dışında tıp alanlarında da kullanılmaktadır.
Konsolide işlemleri birkaç aşama ile gerçekleşir. Bu aşamalar şu şekildedir:
Finansal tabloların hazırlanması: Belirlenen raporlama tarihinde asıl ortaklık ve bağlı olan ortaklıkların finansal tablo elemanlarının hazırlanması ile gerçekleştirilir.
Finansal tablo elemanlarının toplanması: Hazırlanmış olan finansal tablolarda yer alan her bir eleman, yabancı ve yerli kaynaklar, varlıklar, gelirler ve giderler toplanır ve bir araya getirilerek hesaplanır.
Eliminasyon işlemlerinin yapılması: Var olan finansal tablolar tek bir şirkete aitmiş gibi görünmelidir. Bunun için de eliminasyon işlemi yapılması gerekir.
Eliminasyon: Ortaklıktaki yatırım tutarları ve kaynaklardan ana ortağa düşen pay elenerek hesaplanır. Ortaklığın bir dönem için karından ve zararından kontrol etkisi olmayan paylara denk gelen rakam belirlenir. Tüm bakiyeler ve işlemler tamamlanarak sonlandırılır. 
Konsolidasyon terimi basit bir tabir ile işleri bir araya getirmek anlamında kullanılır ve iş dünyasında bir kuruluştaki, çeşitli yan kuruluşlardan gelen finansal verileri, birleştirme ve raporlama amacıyla ana şirkete iletme işlemidir. Tam olarak anlamı ise ayrı şirketlerin birleşimiyle beraber üretim alanlarının birleşimi, işlevsel alanlarda tek kol olma sürecidir. Bu ve benzer birleşmelerin sonucunda yeni bir tüzel kişilik yaratılarak bu şekilde konsolidasyon uygulaması sağlanır. Ana ortaklık ile aralarında sermaye ilişkisi olan bağlı ortaklıkların aynı döneme ait varlıklar, borçlar, öz kaynaklar, gelir ve giderleri belirli kurallar doğrultusunda bir araya gelirler. Konsolidasyonun amacı, konsolide finansal tablolar ile ortakların bilgi edinmesini sağlamak, şirketlerin yapılarının çok ortaklı olması sonucu yatırım yapan ve fon sağlayan kuruluşlara tarafsız ve açık olarak bilgi vermektir. Finansal tabloların konsolidasyona hazır hale getirilebilmesi için, bağlı ortaklıkların finansal tablolarını aynı raporlama döneminde ve aynı muhasebe yöntemlerini kullanarak hazırlamış olmaları gerekmektedir.
Ayrı şirketlerin finansal tablolarının birleştirilmesi anlamına gelen konsolide etmek çeşitli yöntemler kullanılarak yapılır. Hisse senedi ve fon gibi yatırım araçlarıyla finansal piyasalarda işlem gören şirketler, bu mali raporlar aracılığıyla maliyet analizi noktasında güvenilir verilere sahip olur. Şirketlerin, konsolide finansal tabloların hazırlanması aşamasında kullandığı yöntemler aşağıdaki gibidir:
Tam Konsolidasyon Yöntemi: Konsolidasyon kapsamındaki ana ortaklık ve bağlı ortaklıklara ait mali tablolarda yer alan varlık, borç, öz kaynak, gelir ve giderlerin pay oranına bakılmadan bir bütün olarak bir işletme tarafından gerçekleşmiş gibi konsolide mali tablolarda gösterilme yöntemidir. Tam konsolidasyona göre raporlanacak bağlı ortaklıkların belirlenmesinde kontrol gücü kriterinin kullanılması öngörülür.
Kısmi (Oransal) Konsolidasyon: Konsolidasyon kapsamı içine alınan ortaklıklara ait mali tablolarda yer alan varlık, borç, öz kaynak, gelir ve giderlerin, bağlı ortaklıklarının sahip olduğu payın yüzdesi ile konsolidasyona tabi tutulmasıdır.
Öz kaynak Yöntemi: Tam konsolidasyon yönetimden farklı olarak varlık ve kaynaklar tek bir kalemde netleştirilerek gösterilir. İştirakler ilk önce elde etme maliyetiyle muhasebeleştirilir. Bu tutar sonraki dönemlerde iştirakin net varlığında yatırım yapan şirketin payına göre artırılır ya da azaltılır.
İşletmelerin finansal analizlerini önemli ölçüde etkileyen konsolidasyon yöntemleri, bilgilerin güvenilir verilere dayandırılmasını sağlar.
Sabah.com.tr Uygulamamızı İndirin
Uygulamalara Özel Ayrıcalıkları Keşfedin!
