Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) blog sayfası "Merkezin Güncesi"nde yayımlanan analizde, Hanehalkı Beklenti Anketi ile beklentilerin Türkiye'ye özgü ve enflasyonu merkeze alan bir çerçevede daha net ve kapsamlı biçimde ölçülmeye başlandığı bildirildi. Analizde, "Bu iyileştirmeyle birlikte, anket 2026 Ocak ayı itibarıyla Sektörel Enflasyon Beklentilerinde hanehalkı beklentilerinin temsilinde kullanılmaya başlıyor." ifadesine yer verildi.
TCMB Veri Yönetişimi ve İstatistik Genel Müdürlüğü uzmanları Dilek Bölükbaş, Özlem Sevinç, Ezgi Deryol ve Kübra Yıldız Özertaş tarafından hazırlanan "Hanehalkı Beklentilerinin Ölçümünde Yeni Yaklaşım: Hanehalkı Beklenti Anketi" başlıklı analizde, para politikasının şekillendirilmesinde beklentilerin kritik rol oynadığı vurgulandı.
TÜİK ANKETİNDEN FARKLI, TÜRKİYE'YE ÖZGÜ TASARIM
Analizde, Türkiye'de hanehalkı beklentilerine ilişkin verilerin bugüne kadar Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yürütülen Tüketici Eğilim Anketi aracılığıyla derlendiği hatırlatıldı. Avrupa Komisyonu eşgüdümünde uygulanan bu anketin standart bir çerçeveye sahip olması nedeniyle ülkeye özgü detaylı soru ekleme imkanının sınırlı olduğu belirtildi.
Bu nedenle TCMB'nin, hanehalkının enflasyon ve yakından ilişkili ekonomik-finansal göstergelere dair beklentilerini daha kapsamlı analiz edebilmek amacıyla Hanehalkı Beklenti Anketi'ni özel bir çerçevede tasarladığı ve TÜİK işbirliğiyle uygulamaya başladığı ifade edildi.
SORU DİLİ SADELEŞTİ, "BİLGİ TEDAVİSİ" UYGULANDI
Yeni anketin en belirgin farkının yazım dili ve enflasyon beklentilerine ilişkin soru kapsamı olduğu kaydedildi. Analizde, hanehalkının enflasyon algı ve beklentilerinin soru diline duyarlı olduğuna dikkat çekilerek, soru dilinin "enflasyon oranı" şeklinde sadeleştirildiği belirtildi.
Ayrıca katılımcılara sorular yöneltilmeden önce mevcut verilere ilişkin ön bilgilendirme yapılması uygulamasına "bilgi tedavisi" adı verildiği aktarıldı. Örneğin, katılımcılara önce son açıklanan yıllık enflasyon oranı bilgisi paylaşılıyor, ardından bu oranla karşılaştırmalı değerlendirme ve açık uçlu sayısal tahmin yapmaları isteniyor. Bu yöntemle ölçüm kalitesinin ve içsel tutarlılığın artırılmasının hedeflendiği ifade edildi.
Anketin üç aylık rotasyonlu panel yapıda tasarlandığı, her ay katılımcıların üçte birinin değiştirildiği ve böylece hem yeni görüşlerin alındığı hem de zaman içindeki beklenti değişimlerinin izlenebildiği belirtildi.
12 AY SONRASI ENFLASYON BEKLENTİSİ DAHA DÜŞÜK ÖLÇÜLDÜ
Analizde, 2026 Ocak verisi itibarıyla TCMB'nin Sektörel Enflasyon Beklentileri bülteninde hanehalkı beklentilerinin hesaplanmasında Tüketici Eğilim Anketi yerine Hanehalkı Beklenti Anketi'nin kullanılmaya başlandığı bildirildi.
Yeni veri kaynağıyla birlikte hanehalkının 12 ay sonrası enflasyon beklentilerinin ocak ve şubat aylarında eski ankete kıyasla sırasıyla 3,3 ve 2,3 puan daha düşük ölçüldüğü kaydedildi.
Şubat ayında katılımcıların gelecek 12 ay için tüketici enflasyonunu yüzde 48,8, konut fiyat artışını yüzde 35,4 olarak beklediği, dolar kurunda ise yüzde 19'luk artış öngördüğü aktarıldı. Döviz kuru beklentisinin enflasyonun altında kalmasının Türk lirasında reel değerlenme beklentisine işaret ettiği, konut fiyat artış beklentisinin enflasyonun altında kalmasının ise reel gerileme öngörüsünü yansıttığı belirtildi.
YATIRIM TERCİHLERİNDE ALTIN ÖNE ÇIKTI
Yeni ankette katılımcılara, nakit varlıkları olması halinde hangi yatırım aracını tercih edecekleri de soruldu. Şubat ayında katılımcıların yüzde 55,5'i altını, yüzde 30'u ise gayrimenkulü öncelikli yatırım aracı olarak tercih etti. Döviz ve diğer finansal araçlara yönelimin ise sınırlı kaldığı görüldü.
Analizin sonunda, para politikasındaki sıkı duruş ve dezenflasyon sürecinin devamıyla birlikte hanehalkının enflasyon beklentilerindeki iyileşmenin sürmesinin beklendiği vurgulanarak, "Para politikasındaki sıkı duruşun ve dezenflasyon sürecinin devamıyla birlikte hanehalkının enflasyon beklentilerindeki iyileşmenin sürmesini ve beklentiler ile enflasyon arasındaki farkın kademeli olarak azalmasını bekliyoruz." değerlendirmesine yer verildi.
Sabah.com.tr Uygulamamızı İndirin
Uygulamalara Özel Ayrıcalıkları Keşfedin!
