Yeni bir yatırım aracı olarak görüldüğü için sukuk nedir sorusu son zamanlarda oldukça araştırılmaktadır. Faizsiz bir yatırım aracı olarak görüldüğü için sukuk caiz mi diye de merak edilir. Bu açıdan bakıldığı zaman İslam hukukunda sukuk nedir bilmek gerekir. Bunun yanı sıra bu konu hakkında kira sertifikası nedir olarak da araştırma yapılabilir. Haberimizin kalan kısmında sukuk ihracı nedir konusu ile beraber finansta sukuk ne anlama gelir, sukuk nedir sorularını yanıtlayacağız.
Sukuk, ticari varlıklar üzerinde belirli orandaki hisseli mülkiyeti belirten ve eşit değerde dış satımlama yapılan finansal sertifikalardır. Sözlükte finansal sertifika anlamındaki sukuk günümüz koşullarında ise terim olarak bir mal, hizmet, kullanım hakkı ya da belirli bir yatırım aktivitesinin mülkiyetine dair eşit değere sahip belirli orandaki hisseli belgeleri ifade etmektedir. Kira sertifikaları (sukuk), satın alınan veya kiralanan herhangi bir varlığın, finansmanı için ihraç edilen, ilgili varlıktan elde edilen kira geliri payını temsil eden sertifikalarıdır. Genellikle varlık kiralama şirketleri (VKŞ) tarafından ihraç edilen kira sertifikalarını ellerinde bulunduranlar hisseleri oranında ilgili varlığın sağladığı kira getirisinden pay alırlar.
Faizsiz yatırım araçlarından biri olarak, bu araçlar arasında son zamanlarda oldukça ön plana çıkanlardan biri sukuk yani kira sertifikasıdır. Sukuk, İslam şartlarına uygun olarak yatırım yapma olanağı sağladığından dolayı, enflasyona karşı varlıklarının değerini korumak için yatırımcıların tercih edebileceği araçlardan biri olarak karşımıza çıkmakta olup İslami finansman kaynaklı bono olarak adlandırılmaktadır. Bonolar borca dayalı sertifika olarak adlandırılırken, sukuk ise varlığa dayalı sertifkalardır. Sukuk yani kira sertifikası herhangi bir varlığa sahip olma veya sahip olunan varlıktan yararlanma hakkını gösterir. Yatırımcısına düzenli aralıklarla sabit veya değişken getiri sağlayıp ikincil piyasalarda alım satıma uygun olan faizsiz sermaye piyasası ürünüdür. Yani sukuk yatırımcısı, hissesinin belirlediği oranda sukukun konusu olan varlığa sahip olma veya ilgili varlığın sağladığı getiriden pay alma hakkını elde etmektedir.
Varlığa dayalı menkul kıymet olan sukukların ihracı, çeşitli amaçlarla oluşturulan sukuk sertifikalarının yatırımcıya satılması işlemini ifade eder. Devlet, reel sektör, bankalar gibi kamu ve özel sermaye şirketleri ile adi ortaklıklar her türlü sukuku ihraç edebilirler. İslami kurallara göre değerlendirilen sukuk ihracı için hazırlanan sukuk sözleşmeleri, yapılan değerlendirme kapsamında eğer İslam hukukuna aykırı bir durum olmazsa sukuk ihracına izin verilir.
Sukuk sertifikaları, ihraç edilme amaçlarına ve sağladıkları finansman türüne göre çeşitli isimler alırlar. Temel olarak 5 çeşit sukuk sertifikası vardır: Mudaraba, Muşaraka,Murabaha, İcara, ve İstisna sukuku.
- Mudaraba Sukuku
Söz konusu bir varlık üzerinde eşit paylara bölünmüş mülkiyet hakkını gösteren ve varlığın getirisinin eşit paylara bölüştürüldüğü yatırım sertifikalarıdır. Mudaraba sukuku genellikle büyük ölçekli yatırımların finansmanında kullanılır.
- Müşaraka Sukuku
Müşaraka sukuku ile mudaraba sukuku biribirine çok benzer. Aralarındaki en önemli fark sukuk sertifkalarını ihraç edenlerle bu sertifikaları satın alanlar arasında bir katılım sözleşmesinin mevcut olmasıdır. Müşaraka sukuku ortaklık sözleşmesine dayalı proje veya yatırım finansmanı çeşididir.
- Murabaha Sukuku
Murabaha sukuku sertifikasını ihraç eden taraf ilgili emtianın satıcısı, alan taraf da emtianın alıcısıdır. Murabaha sukuku yatırımcıları dayanak emtiasının mülkiyetine sahip olurlar.
- İcara Sukuku
Kira sözleşmesine dayalı olarak kiralanan bir gayrimenkulün mülkiyeti ve kira geliri üzerindeki eşit paylara bölünmüş hakları temsil eden icara sukuku sertifikaları aynı zamanda ilgili gayrimenkulü satma ve kullanma haklarını verir. İcara sukuku yatırımcıları ilgili gayrimenkulün bakım onarım maliyetlerine payları oranında katılmak zorundadırlar.
- İstisna Sukuku
Sukuk sertifikasına konu olan ürünlerin üretilmesi için gereken finansmanın sağlanması amacıyla ihraç edilen ve eşit paylara bölünmüş sertifikalardır. İstisna sukuku sertifikalarını ihraç edenler dayanak ürünün üreticileri, satıcıları veya tedarikçileridir. Sukuk yatırımcıları da ilgili ürünün mülkiyetini ellerinde bulunduran tarafı temsil ederler. İstisna sukuku genellikle büyük altyapı projelerinin finansmanında kullanılır.
Sabah.com.tr Uygulamamızı İndirin
Uygulamalara Özel Ayrıcalıkları Keşfedin!
