Ticaret Bakanlığı, Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat depremlerinin yıl dönümünde yaptığı açıklamada, depremden etkilenen illerin ihracatının 25 milyar 10 milyon dolara yükseldiğini bildirdi.
Bakanlık tarafından 6 Şubat 2023'teki Kahramanmaraş merkezli depremlerin yıl dönümü nedeniyle yapılan açıklamada, afetin ardından ihtiyaçların karşılanması ve bölgenin yeniden ayağa kaldırılması kapsamındaki faaliyetler ile illerin ihracatında yaşanan gelişmelere dair bilgi verildi.
"ASRIN FELAKETİ"NİN ÜÇÜNCÜ YILINDA BÜYÜK İLERLEME
6 Şubat 2023'teki Kahramanmaraş merkezli depremlerin yıl dönümü dolayısıyla yapılan açıklamada, afetin ardından geçen üç yılda bölgenin yeniden inşası ile ekonomik ve sosyal hayatın iyileştirilmesi konusunda önemli mesafe kat edildiği belirtildi. Açıklamada, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde devlet ve milletin güçlü bir dayanışma sergilediğine dikkat çekildi.
3,6 TRİLYON LİRALIK HARCAMA, 2026 İÇİN 653 MİLYAR LİRA KAYNAK
Bakanlık felaketin yol açtığı kayıp ve hasarların telafisi için 2023-2025 döneminde toplam 3,6 trilyon lira harcama yapıldığını açıkladı. Bu kapsamda. 2026 yılı bütçesinde ise 653 milyar lira, bölgedeki ihtiyaç ve hasarların giderilmesi için ayrıldı.
TİCARETİN SÜREKLİLİĞİ İÇİN KAPSAMLI ADIMLAR ATILIYOR
Bakanlık, deprem sonrası süreçte sivil toplum kuruluşlarıyla işbirliği içinde hareket ederek ihtiyaçların karşılanması ve hasar tespit çalışmalarını koordine etti. Yurt dışından gelen yardım malzemelerinin gümrük vergilerinden muaf şekilde ülkeye girişinin sağlandığı, bu kapsamda 7 bin 909 sevk işlemi gerçekleştirildiği bildirildi.
Kullanılamaz hale gelen gümrük müdürlüklerinin işlemlerinin diğer gümrük idarelerince yürütüldüğü, TAREKS kapsamında ithalat denetimlerinde kolaylık sağlandığı ve prefabrik yapılarda ilave gümrük vergisinin sıfırlandığı hatırlatıldı.
"YANINDAYIZ PROJESİ" HAYATA GEÇİRİLDİ
Deprem bölgesinde ticaretin kalıcı ve sürdürülebilir biçimde güçlendirilmesi amacıyla bu yıl "Yanındayız Projesi" başlatıldı. Ayrıca "Deprem Yardımlaşma Seferberliği" kapsamında 4,7 milyon ürün satılırken, 397 milyon lirayı aşan bir hacme ulaşıldı. e-ticaret destekleri kapsamında ise yaklaşık 21 milyon lira katkı sağlandı.
FAHİŞ FİYAT UYGULAMALARINA AĞIR CEZALAR
Öte yandan özellikle deprem bölgesinde acil ihtiyaç duyulan ürünlerin fiyatlarının yakından takip edildiğine dikkat çekilen açıklamada, "Denetimlerde söz konusu ürünlerin fiyatlarında fahiş artış yapan 331 e-satıcı hakkında Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulu eliyle yaklaşık 79 milyon lira idari para cezası uygulanmıştır. Hazır beton ve çimento fiyatlarında fahiş fiyat artışı yapan 39 işletme hakkında Kurul tarafından 54 milyon lira ceza verilmiştir." bilgileri verildi.
Açıklamada, rekabet ihlalleriyle de mücadele edildiği, şikayetler doğrultusunda 40'ın üzerinde teşebbüse, fiyat tespiti, bölge veya müşteri paylaşımı ve çalışan ücretlerinin birlikte belirlenmesi gibi davranışlar nedeniyle toplamda yaklaşık 610 milyon lira ceza uygulandığı aktarıldı.
İHRACAT PERFORMANSI GÜÇLÜ DESTEKLERLE TOPARLANDI
Depremden etkilenen illerde ekonomik hayatın yeniden canlanmasına yönelik yürütülen çalışma sonuçlarının "Asrın Felaketi'nin Üçüncü Yılında Deprem İllerinin İhracat Performansının Telafi Süreci" raporuyla ortaya konulduğu ifade edilen açıklamada, şunları kaydedildi:
"Deprem bölgesi illerinin toplam ihracatı 2023 yılında 22 milyar 991 milyon dolar iken, 2024'te 24 milyar 228 milyon dolara, geçen yıl ise 25 milyar 10 milyon dolara yükselmiştir. Deprem bölgesindeki illerimizin ihracatta yeniden yükselişe geçmesi, aziz milletimizin dirayetinin ve Türkiye'nin sarsılmaz üretim gücünün açık bir göstergesidir. Gaziantep'ten Hatay'a, Adana'dan Kilis'e uzanan bu başarı, Türkiye Yüzyılı'nın üretimle, emekle ve alın teriyle yazılan sayfalarından biridir. Tüm bu çalışmalar neticesinde deprem bölgesi illerinin toplam ihracatı bir önceki yıla göre yüzde 3,2 artmıştır. Türk Eximbank tarafından deprem bölgesindeki firmaların kullandıkları kredilere 6 ay vade uzatımı imkanı sağlanmıştır. Uluslararası kuruluşlardan toplam 200 milyon dolar kaynak temin edilerek deprem bölgesindeki firmaların yatırım harcamaları finanse edilmiştir."
Açıklamada, bölgedeki ihracatçıların ticari faaliyetlerini devam ettirebilmeleri amacıyla 2023'te kredi vade uzatımı ve kredi kullandırımı olmak üzere toplam 1,6 milyar dolar, 2024'te ise 2,3 milyar dolar, geçen yıl ise 2,1 milyar dolar destek sağlandığı anımsatıldı.
ESNAF VE SANATKâRA KREDİ VE HİBE DESTEĞİ
Öte yandan depremden zarar gören illerde esnaf ve sanatkarların nakit akışlarının korunması için bölgeye, 2023'te kredi ve kefalet kooperatiflerinin kefaletiyle, Halkbank kaynaklarından toplam 6,7 milyar lira faiz indirimli kredi kullandırıldığına işaret edilen açıklamada, bu tutarın 2024'te 18 milyar liraya, 2025'te 29,5 milyar liraya ulaştığına dikkat çekildi.
Açıklamada, esnaf ve sanatkarların Halkbank'a olan vadesi gelmemiş faiz indirimli kredi taksitleri için 2 kez altışar aylık erteleme imkanı sağlandığı da ifade edilerek, Türkiye Esnaf ve Sanatkarlar Kredi ve Kefalet Kooperatifleri Birlikleri Merkez Birliği (TESKOMB) tarafından, esnaf ve sanatkarların kooperatiflere olan gecikmiş borçlarına yönelik yapılandırmanın hayata geçirildiği belirtildi.
"TÜRKİYE EKONOMİSİ GÜCÜNÜ KORUDU"
Kooperatiflerin Desteklenmesi Programı (KOOP-DES) kapsamında ise depremden etkilenen illerdeki kooperatifler ile üst kuruluşlarına 2023 ve 2024 yıllarında toplamda 10,1 milyon lira hibe verildiği vurgulanan açıklamada, şu bilgilere yer verildi:
"2025 yılı KOOP-DES çağrı döneminde ise söz konusu illerimizdeki kooperatiflerimiz ile üst kuruluşlarının projelerine istinaden sağlanması yönünde karar alınan destek tutarı 7 milyon lira oldu. Türkiye ekonomisi 2023 yılında yaşanan asrın felaketine rağmen güçlü görünümünü koruyarak yüzde 5 büyüme kaydetmiştir. Deprem bölgesinde iktisadi faaliyeti canlandırmaya yönelik hızla uygulanan tedbirler ve yeniden yapılanma faaliyetlerinin desteğiyle beklentilerin üzerinde bir büyüme gerçekleşmiştir."
