Ticaret Bakanı Ömer Bolat, bakanlıkta 'Türkiye'de e-Ticaretin Görünümü Raporu Tanıtım Toplantısı'nda konuştu. Programa, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu, Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu Genel Başkanı Bendevi Palandöken, Ticaret Bakanlığı İç Ticaret Genel Müdürü Adem Başar ile TOBB e-Ticaret Sektör Meclisi Başkanı Ozan Acar ve davetliler katıldı. Bakan Bolat, e-ihracatı destekleme konusunda önemli adımlar attıklarını belirterek, "e-ihracatın toplam ihracattaki payı yüzde 2,9'a yükseldi ve yaklaşık 8 milyar dolar yıllık seviyeye geldi. Hedefimiz, e-ihracatın payının 2030'a kadar yüzde 10'luk bir paya ulaşması. O tarihlerde, yaklaşık 30-35 milyar dolar seviyesinde e-ihracata ulaşmak istiyoruz" dedi.
'SEKTÖR HIZLI BÜYÜME KAYDEDİYOR'
Bir önceki yıla göre e-ticarette yüzde 61,7'lik bir artış olduğuna dikkati çeken Bakan Bolat, "2024 yılı itibariyle Türkiye'de e-ticaret hacmi, bir önceki yıla göre yüzde 61,7'lik bir artışla 3 trilyon 162 milyon liraya ulaştı. Perakende e-ticaret ise 2023 yılına göre yüzde 63,7 artışla 1 trilyon 619 milyar liraya yükseldi. Genel ticaret içinde e-ticaretin payı yüzde 19. Yani yaklaşık 5'te 1 nispetinde. e-ticaretin hacmi, geçen sene yüzde 15 artışla, dolar bazında 90 milyar dolara yükseldi.
Bu anlamda baktığımızda, aşağı yukarı perakende e-ticaretin hacmi de 16,5-17 milyar dolar civarında. 90 milyar dolarlık e-ticaret hacmi 2019'da ne kadardı; 24 milyar dolar. 66 milyar dolarlık bir artışı nasıl sağladı? Sektör çok dinamik, çok yenilikçi ve hızlı büyüme kaydediyor. Tüketicileri alıştırıyor. Ama tabii salgının, Covid'in e-ticarette büyük bir katkısı oldu. Covid çok kötü bir şeydi ama e-ticaretçiler için oldukça itici bir güç olarak rol oynadı. Bu şekilde 2019-2024 arasında, 5 yılda dolar bazında tam 3,7 kat artış gösterdi" ifadelerini kullandı.
'E-TİCARETTE İŞLEM SAYISI 5 MİLYAR 910 MİLYON OLDU'
e-ticaret yapan işletme sayısının, 2024'te 600 bine yükseldiğini belirten Bolat, "Diğer taraftan işlem adetine baktığımızda 2024 yılında e-ticarette işlem sayısı 5 milyar 910 milyon adet olmuştur. Perakende e-ticaretteki işlem sayısı da yüzde 10 artışla 1 milyar 850 milyon adet olmuştur. Buradan şu anlaşılıyor; işlem olarak baktığımızda perakende e-ticaret 3'te 1 boyutunda genel e-ticarette. Gayri safi milli hasılamızda e-ticaretin payı ne kadar? 2024 yılı itibariyle yüzde 6,5.
Demek ki e-ticaret, gayri safi milli hasılamıza da doğrudan katkı yapan önemli bir sektör haline gelmiş bulunuyor. 2024 yılı itibariyle e-ticaret yüzde 19,1 ile genel ticaretin 5'te 1'ini oluşturdu. e- ticaret, dış ticaret stratejilerinin ve istihdam modellerinin de önemli bir parçası. 2022 yılında e-ticaret yapan işletme sayısı 549 bindi. 2023'te bu rakam 559 bine yükseldi. 2024'te de 600 bine yükseldi. Bu da istikrarlı bir trend ve istikrarlı bir yükseliş trendini göstermektedir. e-ticaret yapan işletmelerin yüzde 78,6'sı şahıs işletmesi. Demek ki fertler rahatlıkla e-ticaret yoluyla ticaret alanına katılabilirler. e-ticaret yapan işletmelerin yüzde 17,8'i limited şirket, yüzde 3,6'sı ise anonim şirket olmuştur. Bu da e-ticaretin çok rahatça ulaşılabilir bir model olduğunu da açıkça ortaya koymakta" diye konuştu.
'YÜZDE 80'İ KADIN TÜKETİCİLER TARAFINDAN YAPILIYOR'
Bolat, e-ticaret yapan esnaf işletmelerinin yüzde 27'sini kadınların oluşturduğunu kaydederek, "Yüzde 73'ü erkeklerden oluşuyor. Hangi sektörler e-ticarette ağırlık oluşturuyor? 2024 yılı verilerine göre; en yüksek oran yüzde 21,6 ile yemek sektörüne ait. Yani e-ticaretin yaklaşık 5'te 1'i yemek sektöründe; siparişler, teslimatlar. 2'nci sırada yüzde 15,6 ile giyim, ayakkabı ve aksesuar sektörü yer alıyor. 3'üncülüğü yüzde 12,2 ile elektronik sektörü paylaşıyor.
2024 verilerine göre; 301 milyar 340 milyon liralık alışveriş ile giyim, ayakkabı ve aksesuar 1'inci sırada. Giyim, ayakkabı ve aksesuar sektöründeki pazar yeri harcamalarının yüzde 80'i de kadın tüketiciler tarafından yapılıyor. 2'nci sırada 209 milyarla hava yolları sektörü yer alıyor. 3'üncü sırada da 180 milyar ile seyahat taşımacılık ve depolama sektörleri yer alıyor. e-Ttcaret, Türkiye'nin bölgelerinde, şehirlerinde ne kadar benimsendi? e-ticarete uyum endeksimiz var. Bu endekse göre; İstanbul, Kayseri ve İzmir ilk 3'ü oluşturuyor. Bu da şunu gösteriyor; tüm şehirlerimiz dijitalleşmeyi benimsemiş, e- ticarete katılıyorlar" açıklamasında bulundu.
TOBB Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu ise "Küresel belirsizliklerin, dalgalanmaların ve çatışmaların, gündemin ilk sıralarında olduğu bir dönemin içindeyiz. Buna rağmen 2024 yılı ihracat verileri, Türkiye'nin üretim ve girişimcilik kapasitesinin bir kez daha tescillendiği bir tabloyu önümüze koyuyor. Bu anlamda iş dünyamızın özellikle de KOBİ'lerimizin rekabet gücünü koruyabilmesi için dijitalleşmeye ayak uydurması şart. e-ticaret, bu dönüşümün en önemli taşıyıcısıdır" dedi.