Borsa ile ilgilenmekte olan iyi bir yatırımcı, bedelli ve bedelsiz sermaye artımı gibi kavramları bilmeli ve bu kavramların aralarındaki farklara hakim olmalıdır. Bu kavramları bilmek ve farklarına hakim olmak ise, kişiye oldukça iyi bir kazanç sağlayacaktır. Dilerseniz buna bağlı olarak, ekonomide bedelsiz ve bedelli sermaye artımı ne demek? Sorusunun cevabını birlikte öğrenelim...
Her şirket, kendi kasasına, öz sermayelerini artıracak kadar para ve gelir sokabilmek ister ve bu durum bütün firma ve şirketlerin ilgisini çekmektedir. Bu faaliyet bazen bedelli sermaye artırımı ile sağlanmaktadır. Bedelli sermaye artırımı; herhangi bir şirketin asıl ve öz sermayesine karşılık gelen hisse senetlerinin karşılıkları ödendikten sonra, genel kurul kararlarıyla, yeni hisse senedi çıkarılıp, şirket sermayelerinin arttırılmasına denmektedir. Bedelli sermaye artırımında; şirketlerin kasasına ek şekilde para akışı sağlanmaktadır.
Bedelli sermaye artırımı tercih edildiğinde, şirketlerin halihazırdaki ortaklarının kendi payları seviyesinde yeni ihraç edilecek hisselerden satın alma hakları vardır ve bu olguya ise "rüçhan hakkı" denmektedir. Ayrıca, mevcut ortaklar dilerler ise, rüçhan haklarını kullanıp yeni hisselerden satın alabilmektedirler. Yine; sermaye artırımına katılmayı reddeden ortaklar, rüçhan haklarını borsada satabilmektedirler. Sermaye artırımına katılmayı istemeyen ortakların, bu durumda şirket sermayelerindeki payları doğal olarak azalmaktadır.
Bedelsiz sermaye artımı; iç kaynakların kullanımı ile mümkün olmaktadır. Bedelsiz sermaye artırımı, bedelsiz bölünme anlamı ile yatırımcılar arasında bilinen bir ifade olarak karşımıza çıkmaktadır. Bedelsiz sermaye artırımında kullanılan iç kaynaklar, şirketlerin iç kaynaklarıdır. Yedekler, emisyon primi, yeniden değerlenme artışı, temettü, iştirak ve duran varlık satış karlarıyla ve sermaye artırması ile yapılmaktadır.
Bedelsiz sermaye artışı sırasında, şirketlere, dışarıdan herhangi bir finansal kaynak bulunamamaktadır ve şirketlerin mevcut ortaklarından hiçbir bedel istenmesine gerek olmamaktadır. Şirket ortaklarından hiçbir bedel istenmemesinden dolayı bu sermaye artırımı çeşidine ise bedelsiz sermaye artırımı ifadesi verilmiştir. Bedelsiz sermaye artırımı; bazen yeni yatırım yapmak için, bazen de sermayenin enflasyon nedeni ile maruz kaldığı değer kaybını gidermek için tercih edilen bir ekonomik biçim olarak bilinmektedir. Tüm bu bilgilerin yanı sıra, bedelsiz sermaye artırımının kendine has avantajları da bulunmaktadır.