Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'na bağlı Bor Araştırma Enstitüsü (BOREN), çay tüketiminde dünya lideri olan Türkiye'deki çay posalarının değerlendirilebileceği çığır açan bir projeye imza attı. Gazi Üniversitesi Mühendislik Fakültesi yerleşkesinde bulunan kantinden temin edilen çay atıkları, çeşitli kimyasal tepkimelere maruz bırakılarak aktif karbon ve bor karbür üretildi. Bor karbürden ise ileri seramik kompozit malzemeler üretilirken, çalışma neticesinde çay atıkları otomotiv, havacılık ve uzay sektörlerinde kullanılabilecek bir ürüne dönüştürüldü.
BOR KARBÜR ÜRETİLDİ
Çalışma kapsamında çay atığı hem aktif karbon hem de ileri mühendislik seramiği olan bor karbür üretmek için kullanıldı. Sonuçlar ise düşük maliyetli ve yerli atık kaynaklarının stratejik öneme sahip ileri mühendislik seramiklerinin üretiminde değerlendirilebileceğini gösterdi. Toplanan atık çay tozu, öncelikle saf su ile yıkanarak yüzeyindeki kir ve yabancı maddelerden arındırıldı. Temizlenen atıklar daha sonra 80 derece sıcaklıkta 24 saat boyunca kurutularak nemi giderildi.
Atık çay, çalışmanın ilk aşamasında kimyasal aktivasyon yöntemiyle aktif karbona sonrasında ise bor karbüre dönüştürülürken, bor karbür ise üretimde hafif fakat dayanıklı ve yüksek sıcaklıklarda kullanılabilir kompozit malzemelere dönüştürebiliyor. Bu ürünler özellikle otomotiv, havacılık ve uzay sektörlerinin vazgeçilmezi haline gelirken, kompozitlerin havacılıkta büyük ölçekli üretimde kullanıldığı ilk örnek dünyanın en büyük yolcu uçağı Airbus A380. Uçağın yüzde 20'den fazlası karbon fiber katkılı plastik kompozit malzemelerden oluşuyor.
