Avrupa Birliği Katılım Öncesi Kırsal Kalkınma Programı (IPARD-III) kapsamında sağlanan hibe destekleri, Türkiye'nin dört bir yanından yoğun ilgi gördü. Programda en fazla hibe alan il 404.9 milyon lirayla Şanlıurfa olurken, Afyonkarahisar ve Bursa ilk üçte yer aldı. Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu (TKDK) verilerine göre, IPARD programı 2011 yılından bu yana kırsalda rekabet gücü yüksek, yeni teknolojilerle üretim yapan işletmelerin sayısını artırmayı hedefliyor. Bu kapsamda bugüne kadar ülke genelinde 27 bin 14 projeye reel fiyatlarla toplam 99.1 milyar lira hibe sağlandı. Verilen desteklerle 209.6 milyar liralık yatırım hayata geçirilirken, yaklaşık 106 bin kişiye istihdam oluşturuldu.
ŞANLIURFA ILK SIRADA
IPARD-III kapsamında il bazında yapılan hibe ödemelerinde Şanlıurfa 404 milyon 896 bin 677 lirayla ilk sırada yer aldı. Şanlıurfa'yı 244 milyon 925 bin 303 lirayla Afyonkarahisar, 234 milyon 923 bin 714 lirayla Bursa izledi. Nevşehir 230.2 milyon lira, Kahramanmaraş ise 228.3 milyon lira hibe desteği aldı.
KADIN VE GENÇLER
Program kapsamında kadın ve genç yatırımcılara pozitif ayrımcılık uygulanıyor. Hayvansal üretim ve gıda işleme yatırımlarında kadınlara ilave 10 puan, 40 yaş altı genç yatırımcılara yüzde 5 ek hibe avantajı sağlanıyor. Ekonomik faaliyetlerin çeşitlendirilmesinde baz hibe oranı yüzde 60 olurken, genç yatırımcılarda bu oran yüzde 70'e çıkıyor. Bu çerçevede bugüne kadar kadın yatırımcıların 7 bin 536 projesine 32.5 milyar lira hibe verildi. Bu desteklerle 66,6 milyar liralık yatırım gerçekleştirilirken, toplam hibelerin yüzde 33'ü kadın yatırımcılara aktarıldı. Genç yatırımcıların 14 bin 813 projesine ise 66.5 milyar lira hibe sağlandı. Böylece AB kırsal kalkınma hibelerinin yüzde 67'si gençlere yönlendirildi.
MEYVE-SEBZE ÖNDE
Sektörel dağılımda ise 1 milyar 276 milyon lirayla "meyve ve sebzelerin işlenmesi ve pazarlanması" sektörü ilk sırada yer aldı. Bu alanı 1 milyar 203 milyon lirayla "kırmızı et üreten tarımsal işletmeler" izledi. Bitkisel üretimin çeşitlendirilmesi ve işlenmesi 754 milyon lira, kırsal turizm ve rekreasyon faaliyetleri 743.9 milyon lira, süt üreten tarımsal işletmeler ise 678.6 milyon lira hibe aldı. IPARD-III çerçevesinde 2025 yılı için 188 milyon euro bütçeli 5 çağrı ilanı yayımlanırken, toplamda 439 milyon euro bütçeli 10 çağrıya çıkıldı. Bu çağrılar kapsamında 1.806 proje 11.7 milyar lira hibe almaya hak kazandı. Sözleşmesi imzalanan 1.764 proje tamamlandığında, Türkiye'ye yaklaşık 18.4 milyar lira tutarında yeni tesis kazandırılması hedefleniyor.