Son iki yıldır vatandaşın tadını kaçıran restoran ve lokantalar, cep yakmaya devam ediyor. Hesaba ek, masa, servis ve kuver adı altında alınan ücretler son dönemde artık faturanın yüzde 30'una kadar çıktı. Öyle ki 1.000 TL'lik bir hesap, kuver ve servis ücreti adı altında 1.300 TL olarak fatura edilirken, 8-9 bin TL'lik bir hesap 13-14 bin TL'ye kadar yükseliyor. Menüdeki afaki fiyatlara ilave edilen bu ücretler vatandaşları çileden çıkarırken, bu soruna yönelik henüz net bir adım atılmamasının altında ise yasa ile yönetmelik arasındaki çelişki yatıyor.
PEKİ, YASA NE DİYOR?
6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'a göre "Sipariş edilmeyen malların gönderilmesi ya da hizmetlerin sunulması durumunda, herhangi bir hak ileri sürülemez. Tüketicinin malı geri göndermek veya muhafaza etmek gibi bir yükümlülüğü yoktur" deniliyor. Yani restoran tarafından vatandaşa çay yanında eklenen kurabiye ya da yemek öncesinde sunulan ekmekzeytinyağı gibi ürünler için eklenen kuver ücreti aslında kanunen talep edilemiyor. Öte yandan restoranlar zaten bu ürünleri sunmadan da artık hesaba otomatik kuver ücreti ekliyor. Peki, bunu neye dayandırarak yapıyor?
LOBİYLE EKLETTİLER
Kuver ve servis ücretini yasal olmayan yollardan alan ve bu nedenle ceza yiyen restoranlar uzun bir süre bu ücretlerin yasallaşması için lobi yaptı. Ekim 2025'te ise Fiyat Etiketi yönetmeliği Tarife ve Fiyat Listesi 8'inci maddenin 6'ncı bendine "Tarife ve fiyat listesinde gösterilen fiyatların dışında; servis ücreti veya herhangi bir isim altında başka bir ücret alınması halinde, bunun tarife ve fiyat listesinde gösterilmesi zorunludur" ifadesi ekletti. Böylece kuver, masa, servis gibi ücretleri alıp yönetmeliği de kendilerine kalkan yaptı.
HİZMET YOK ÜCRET VAR
Tüketicinin korunması kanununda 'bir ürün zorla sunulup sonrasında ücreti talep edilemez' denilse de aynı yasanın başka maddesinde 'bu ürün için ek ücret talep edilebilir' maddesi çelişkiye yol açtı. Bu durumu fırsata çeviren restoran, kafe ve lokantalar ise kuver sunmasa dahi hemen her fatura ya da fişe, servis, kuver ve masa ücretlerini yansıtmaya başladı. Yani ortada hizmet olmasa da faturaya ücret yansıtıldı. Bu ücretler öyle bir hal aldı ki, gelen hesabın yüzde 20-30'una ulaştı. Hal böyle olunca vatandaşlar hepten çileden çıkarak rahatsızlıklarını CİMER, sosyal medya ve şikâyet platformlarına taşıdı.
ÜÇ AYDIR DÜZENLEME BEKLENİYOR
Vatandaşlardan gelen şikâyetler üzerine Ticaret Bakanlığı yeniden harekete geçti. Üç ay önce fiyat etiketi yönetmeliğinde değişiklik yapmaya hazırlandığı bildirildi. Buna göre Fiyat Etiketi Yönetmeliği'nde yapılacak değişiklikle işletmelerin tüketicilerden zorunlu olarak servis, masa ücreti veya benzeri isimler altında ücret talep etmesinin önüne geçilecekti. Tüketiciler, ücret dışında bahşiş bırakabilecekti. Ancak üç aylık süre zarfında bu konuda herhangi bir gelişme olmadı.
ENFLASYONU DA TETİKLİYOR
Yeme-içme sektöründeki yüksek ücretler enflasyonu da tetikliyor. Öyle ki enflasyon raporunda yüzde 34.11 ile yıllık enflasyonun en yüksek olduğu üçüncü grupta lokanta ve oteller yer alıyor. Afaki fiyatlarıyla enflasyonu tetikleyen restoranların son dönemde faturalara eklediği kuver, servis ve masa ücretlerinin enflasyonu nasıl etkileyeceği önümüzdeki dönemde daha net olarak ortaya çıkacak.
KANUNA AYKIRI HAREKET EDİYORLAR
Restoranların kuver, servis masa gibi ek ücretleri alarak kanuna aykırı hareket ettiğini söyleyen Tüketici Konfederasyonu Başkanı Aydın Ağaoğlu, "Tüketici kanunu çok açık. 7'nci maddeye göre bir ürünü ikram edip sonra bunun ücretini talep edemezsiniz. Yani kuver getirip bunun ücreti diyemezsiniz. 'Bizde hizmet bu, burada oturacaksan kuver alacaksın' diyemezsiniz. İlgili kanun da 'başka bir mal veya hizmetin satın alınması şartına bağlayamaz' diyor. Yani sen lahmacun yiyeceksen öncesinde acılı ezme almak zorundasın gibi bir durum söz konusu olamaz" dedi. "Kanun yönetmelikten büyüktür" dilyen Ağaoğlu, acil düzenleme gerektiğini ekledi.
