Ramazan ayına sayılı günler kala fırsatçılar yeniden sahneye çıktı. Vatandaşın iftar sofrasına göz koyan fırsatçılar, yine birçok üründe zam yağmuruna başladı. Hatırlanacağı üzere geçen hafta beyaz ete yüzde 15 zam yapılmıştı. Bu fırsatçılığa geçit vermeyen Ticaret Bakanlığı beyaz et ihracatını durdurmuştu. Bakanlığın sıkı denetimlerine rağmen fırsatçılar, yoğurttan peynire, pirinçten mercimeğe, zeytinden zeytinyağına, Ramazanın vazgeçilmezleri olan hurmadan pastırmaya hemen her ürüne son bir ay içinde yüzde 10 ila 80 arasında zam yaptı.
İFTARİYELİK FIRLADI
Fırsatçıların ilk hedefi iftariyelikler oldu. Bu ayın vazgeçilmezi olan hurmadan pastırmaya, peynirden zeytine hemen her ürüne yapılan zamlar vatandaşı çileden çıkardı. Örneğin geçen hafta 266 liradan satılan 600 gram tam yağlı beyaz peynir 300 liraya, 440 liradan satılan 1 kilogram Ezine peyniri ise 535 liraya yükseldi. Yine 350 liradan satılan 1 kilogram Kudüs hurması 410 liraya yükselirken, 350 liradan satılan 1 kilogramlık zeytin ise 446 liraya çıktı. Kilogram fiyatı 3 bin TL olan pastırma 3 bin 120 liraya yükselirken, geçen ay 460 TL'den satılan 850 gramlık süzme bal ise 552 TL'ye fırladı.
PİRİNÇ FİYATI % 80 ARTTI
Fiyat artışları iftariyeliklerle sınırlı kalmadı. Bu ayda en sık yapılan çorbalardan kırmızı mercimek fiyatı yüzde 30 arttı.Bir hafta önce kilogramı 90 TL'den satılan 1 kilogram kırmızı mercimeğin fiyatı 119 liraya yükseldi. Ancak en büyük fiyat hareketi pirinçte görüldü. Öyle ki geçen hafta 240 TL'den satılan 2.5 kilogramlık Osmancık pirinç, bu hafta 430 TL'ye fırladı. Yine 1.700 liradan satılan 5 kiloluk zeytinyağı 1.940 liraya yükseldi.
SÜT ÜRÜNLERİNE % 40 ZAM
Ramazan öncesi en büyük fiyat hareketleri ise süt ürünlerinde görüldü. Peynirin yanı sıra özellikle toplu iftarların vazgeçilmezi olan bardak ayranların fiyat hareketi dikkat çekti. Örneğin geçen hafta 8.90 kuruş olan 200 ml bardak ayran bu hafta 12.99 TL'ye çıktı. Yine geçen hafta 119 TL olan 3 kg'lık kaymaksız yoğurtun fiyatı bu hafta 169.90 TL'ye yükseldi.
KIRMIZI ET FREN TUTMUYOR
Ramazan sofralarının vazgeçilmezi olan kırmızı et fiyatları ise son 6 aydır yükseliyor. Fiyat artışına karşı hükümet ithalat silahını çıkardı. Bu kapsamda Et Süt Kurumu (ESK) aracılığıyla et arzını sürdüren hükümet sadece ESK mağazaları ile değil yerel mağazalar aracılığıyla da dağıtım yapıyor. Ancak yerli etteki fiyat artışı hâlâ frenlenemedi. Hatta Ramazan öncesinde bu fiyat artışı daha da hızlandı. Geçen ay kilogramı 750 TL olan dana kuşbaşı 900 TL'ye, geçen ay 930 TL olan kemiksiz kuzu 1.050 TL'ye yükseldi.
BİLİNÇLİ DAVRANIŞ FIRSATÇILIĞI ÖNLER
Tüketici Konfederasyonu (TÜKONFED) Başkanı Aydın Ağaoğlu, Ticaret Bakanlığı'nın Ramazan fırsatçılarına karşı çok sıkı denetimler yaptığını söyledi. Ancak bu işin tek başına bakanlık denetimiyle sonlanamayacağına dikkat çeken Ağaoğlu, "Bakanlık her marketi denetleyemez ama her satış noktasındaki rafa uzanan bir tüketici eli mutlaka vardır. Dolayısıyla vatandaş bilinçli davranıp bu haksız fiyat artışıyla mücadele için belgeleri ilgili mercilerle paylaşarak fiyat artışının önüne geçilebilir" dedi.
Bu kapsamda yapılması gerekenler hakkında bilgi veren Ağaoğlu, şöyle devam etti: "Fark ettiğiniz haksız fiyat hareketinin fotoğrafını çekerek Ticaret Bakanlığı bünyesinde Haksız fiyat Artışı Değerlendirme Kurulu ve Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulama birimlerine https://www.turkiye.gov.tr/gtb-reklam-ve-haksiz-ticari- uygulama-sikayeti adresinden şikâyetlerini iletebilirler. Bakanlık haksız fiyat artışını tespit ettiğinde firmalara her bir ususüzlüğe 1 milyon TL'nin üzerinde ceza kesiyor. Özellikle son dönemde çok ciddi yaptırımlar uygulanıyor."
24 MİLYON TL CEZA
TİCARET Bakanlığı, ramazan öncesinde denetimlerine devam ediyor. Bakanlık 3-9 Şubat'ta 8 bin 546 markette toplam 1.7 milyon ürünü denetledi ve 24.7 milyon lira para cezası uyguladı. Bakanlıktan edinilen bilgiye göre, ulusal ve yerel marketler nezdinde denetimler sürdü.
Bu kapsamda, 3-9 Şubat'ta tarım il müdürlükleri ile ticaret il müdürlüklerinin denetimlerinde 8 bin 546 markette toplam 1 milyon 729 bin ürün denetlendi. Bu denetimlerde 6 bin 185 ihlal tespit edildi. Toplam 24 milyon 707 bin 84 lira para cezası uygulandı. Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulu'na ise toplam 2 bin 119 işlem sevk edildi.
